Chủ nhật, 13/5/2018 | 07:23 GMT+7

Cần Thơ: Dự án đô thị biến đất lành thành đất dữ

LSVNO - Cồn Cái Khế thuộc phường Cái Khế (quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ) vốn yên tĩnh, nhưng từ khi xuất hiện các quy hoạch với nhiều nhà đầu tư đã biến nơi này trở thành vùng đất bất ổn cho cuộc sống người dân.

Triền miên bất ổn

Vợ chồng ông Nguyễn Văn Bé (gần 80 tuổi, số 88 Lê Lợi, phường Cái Khế) ngồi bên bàn đầy thuốc chữa bệnh, bà Bé rơm rớm nước mắt kể: “Trước đây, chúng tôi ở căn nhà nhỏ trong phường An Lạc, cùng quận Ninh Kiều. Khi con cái đông, năm 1990 vợ chồng tôi ra đây đất rộng người thưa, mua đất cất nhà, tính ổn định lâu dài cho 5 đứa con, ngờ đâu đất lành hóa thành dữ”.

ctho-5af786055993e

Đoạn đường Lê Lợi có nhà ông Bé, vì dự án kéo dài mà chậm phát triển so với bên cạnh đã mọc lên khách sạn cao tầng.

Khu đất có tên thường gọi cồn Cái Khế hồi nào còn là cồn phù sa nổi giữa sông Hậu, những năm 60 của thế kỷ trước phù sa bồi lấp đã nối cồn vào đất liền. Năm 1975, có khoảng 40 gia đình sinh sống, sau đó tăng dần lên đến nay với hơn nghìn hộ. Tổng diện tích chừng 120ha, khí hậu yên lành nhưng cuộc sống người dân lại trải nhiều sóng gió vì việc quy hoạch của chính quyền địa phương.

Thời bao cấp, nhiều cơ quan cứ “vẽ quy hoạch” đè lên nhà cửa và đất đai của dân, thời xóa bao cấp lại xuất hiện nhiều nhà đầu tư “xí phần” mà không thực hiện. Điển hình là quyết định của UBND tỉnh Hậu Giang (cũ) ký ngày 07/11/1979, quy hoạch cồn Cái Khế làm Trung tâm văn hóa nhưng không rõ ràng ranh giới, không triển khai ra dân và cơ bản cũng không thực hiện. Các quy hoạch khác như Trung tâm Hội chợ triển lãm, Công viên nước Cần Thơ, Khu Liên hợp thể dục thể thao, Khu trung tâm Văn hóa, hồ bơi có mái che… hoặc không thực hiện hoặc thực hiện nửa vời.

Diện tích quy hoạch các dự án luôn “nhảy múa”, chẳng hạn, Khu Liên hợp thể dục thể thao có quyết định phê duyệt năm 1980 là 20ha, năm 1995 lên 22,74ha, năm 1999 xuống 17,33ha; Khu trung tâm Văn hóa quyết định phê duyệt năm 1994 hơn 4,8ha, năm 1995 còn gần 1ha, năm 1999 lên 4,1ha, năm 2001 lại hơn 4,8ha.

Trong lúc các quy định quản lý đất đai lại rất phức tạp, hay thay đổi, nhiều khi mâu thuẫn nhau đã đẩy cuộc sống người dân ở cồn Cái Khế vào cảnh triền miên bất ổn. Dù nhiều khó khăn, vợ chồng ông Bé cũng vượt qua, nuôi được 5 người con khôn lớn. Trong đó, 2 người làm việc ở một bệnh viện, 2 người làm ở doanh nghiệp và cô con gái út là PGS. TS Nguyễn Thị Thu Nga dạy ở Trường Đại học Cần Thơ. Con đường Lê Lợi đất đá bụi bặm hồi nào được nâng cấp, mở rộng thành con đường lớn thì mảnh đất mặt tiền 17m của ông bà dẫu nhà còn cấp 4 cũng sáng hẳn lên.

Đe dọa cưỡng chế

Niềm vui của gia đình ông bà Bé “ngắn chẳng tày gang”, ngày 24/12/2008 UBND TP. Cần Thơ có Quyết định số 3446/QĐ-UBND “Phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng tỉ lệ:1/500 Trung tâm Thương mại Văn phòng và Nhà ở cao tầng” rộng 44.316,8m2, trùm lên nhà cửa. Việc đền bù được căn cứ vào những quy định cực kỳ rối rắm, có mục đích chung là hạ giá. Theo đó, giá đất bên đường Lê Lợi nhà nước quy định 6 triệu đồng/m2, ông bà Bé được thông báo đền bù 2.245.500m2. Chủ đầu tư dự án là Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại Thùy Dương thấy thấp nên ngày 08/3/2011, ra văn bản hỗ trợ thêm 50%. Cộng hai khoản, đất của gia đình ông Bé được đền bù 3.363.750 đồng/m2.

ctho2-5af7860519c25

 Ông bà Nguyễn Văn Bé trong căn nhà chật chội đã dột nát.

Giá đền bù quá rẻ nhưng may mắn, do khủng hoảng kinh tế nên dự án không triển khai. Gia đình ông Bé và hàng trăm hộ dân sống yên ổn thêm một vài năm. Đầu năm 2017, triển khai lại dự án nhưng thông báo chỉ đền bù theo giá đã tính từ năm 2011. Với giá cũ ấy, ông Bé mất 599,7m2 được đền bù 2.017.240.875 đồng (kể cả 672.413.625 đồng chủ đầu tư hỗ trợ). Trong lúc, giá đất bên đường Lê Lợi đã tăng rất cao, chính đất trong dự án đang được rao bán 45-70 triệu đồng/m2.

Vợ chồng ông Bé cho biết, “cán bộ chính quyền” cùng chủ đầu tư thường xuyên thúc giục nhận tiền để giao đất nhưng ông bà chưa đồng ý vì đang đề nghị mua thêm một nền tái định cư. “Chúng tôi đã được hứa cho mua 1 nền tái định cư, còn muốn mua thêm một nền nữa cho đứa con gái út đang dạy trong Trường Đại học Cần Thơ, sau này lấy chồng có chỗ sinh sống”. Ông Bé nói.

Nguyện vọng của ông bà chưa được đáp ứng thì ngày 07/3/2018, UBND quận Ninh Kiều ban hành quyết định số 1286/QĐ-UBND về việc “Cưỡng chế thu hồi đất”, thời gian thực hiện trong 1 năm. Đúng 2 tháng sau, ông Nguyễn Thanh Tùng - Giám đốc Chi nhánh Cần Thơ của chủ đầu tư dự án cùng cán bộ địa phương đến nhà ông Bé tìm hiểu nguyện vọng gia đình. Vợ chồng ông Bé vẫn đề nghị mua thêm 1 nền tái định cư cho con gái út, hoặc nhận bằng tiền là 1,2 tỷ đồng để tự mua nền. Sau một ngày, chủ đầu tư mời gia đình ông Bé làm việc và cho biết chỉ có thể hỗ trợ thêm khoảng 500 triệu đồng. “Sao chủ đầu tư dự án lớn mà cò kè cò con?”. Ông Bé than thở.

Luật sư Nguyễn Văn Thông - Trưởng văn phòng Luật sư Văn Anh, Đoàn luật sư TP. Cần Thơ cho rằng: “Theo luật, gia đình ông Bé được đền bù đất theo giá như chủ cũ và dù những quy định địa phương gây nhiều thiệt thòi cho người dân thì cũng phải gấp vài lần giá đã thông báo. Đất nhiều nên đã chịu nhiều thiệt thòi, cuộc sống lại bị xáo trộn, nên nguyện vọng mua nền tái định cư của ông bà Bé là chính đáng, cần xem xét giải quyết”.

Sáu Nghệ