Thứ tư, 16/5/2018 | 15:32 GMT+7

Công ty Gia Sàng: Ai đã khiến con chim đầu đàn ngành thép “gãy cánh”

LSVNO - Thời gian gần đây, xuất hiện một số thông tin phiến diện, một chiều xung quanh việc tái cấu trúc Công ty cổ phần luyện cán thép Gia Sàng (Công ty Gia Sàng) với những nhận định như “có nhiều khuất tất”, “không làm đúng cam kết tháo dỡ nhà máy”, “hé lộ lợi nhuận khủng”, “phân lô bán nền”, “thâu tóm đất vàng để trục lợi”… Tuy nhiên, đi sâu tìm hiểu từ các cơ quan có trách nhiệm, sự việc hoàn toàn không phải như vậy.

Lao dốc sau cổ phần hóa

Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng (Công ty Gia Sàng), tiền thân là Nhà máy Luyện cán thép Gia Sàng do Cộng hòa Dân chủ Đức giúp đỡ Việt Nam xây dựng, với tổng diện tích mặt bằng hơn 24ha, được đưa vào sản xuất từ năm 1975. Từng được ví là “cánh chim đầu đàn” của ngành thép Việt Nam sau giải phóng, với quy mô và công nghệ thuộc loại lớn và hiện đại nhất miền Bắc. Đến ngày 1/1/2007, công ty được cổ phần hóa với vốn điều lệ 50 tỷ đồng, trong đó vốn sở hữu Nhà nước 39,66%, vốn của một cá nhân cổ đông 41%; của cán bộ công nhân viên còn lại 19,34%. Song từ khi được cổ phần hóa, kết quả sản xuất kinh doanh ngày một đi xuống và liên tục lỗ. Năm 2010, lãi 15,375 tỷ đồng, năm 2011 lỗ hơn 21 tỷ đồng, năm 2012 lỗ hơn 28 tỷ đồng. Đến hết năm 2012, công ty này lỗ hơn 108 tỷ đồng và đã ngừng sản xuất từ tháng 1/2013.

Số công nhân cũng ngày một giảm sút, từ 750 người rút xuống 372 người, rồi xuống 200 người. Nhiều năm dài, nhà xưởng bỏ hoang với máy móc bị hoen gỉ, cỏ mọc um tùm do máy móc bị rút ruột, phá hoại. Nhiều phương tiện, máy móc, dây chuyền sản xuất của phân xưởng luyện thép, phân xưởng cán thép có giá trị hàng trăm tỷ đồng đã bị tháo dỡ và tẩu tán,…

thep-gia-sang-bo-hoang-5afbead35d8cb

Nhà máy thép Gia Sàng từng bị đắp chiếu nhiều năm.

Năm 2013, tổng khoản nợ của Công ty Gia Sàng lên tới 121,3 tỷ đồng và không còn khả năng thanh toán. Các khoản nợ lớn như nợ Ngân hàng thương mại 54 tỷ đồng; thuế trên 10 tỷ đồng; lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế của người lao động trên 29,3 tỷ đồng; đối tác 30 tỷ đồng,…

Ai gây ra sự sụp đổ của Gia Sàng?

Cổ phần hóa là chủ trương đúng của Đảng, Nhà nước ta. Nhưng với công ty Gia Sàng, thủ phạm gây ra sự sụp đổ ấy không phải do cơ chế mà do con người, ở đây một số cán bộ lãnh đạo tha hóa, biến chất.

Suốt nhiều năm, tại các phân xưởng của nhà máy xuất hiện hiện tượng lạ như máy móc bị phá hoại, rút ruột; phân xưởng cán thép có giá trị hàng trăm tỷ đồng đã bị tháo dỡ và tẩu tán. Công ty đứng trước nguy cơ phá sản và phải ngừng hoạt động. Nhiều cán bộ, công nhân, bảo vệ, người lao động đã biết một số khuất tất của cán bộ lãnh đạo nhà máy khi thực hiện tẩu tán tài sản Nhà nước ra ngoài nhưng họ đều bất lực trước những lệnh cấm của “sếp”.

Ngày 29/7/2013, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Thái Nguyên đã quyết định khởi tố bị can, thực hiện lệnh bắt tạm giam 04 tháng đối với Lê Xuân Hộ - Phó Tổng giám đốc Công ty Gia Sàng về tội "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ" theo Điều 281 Bộ luật Hình sự.

Thực hiện khám xét khẩn cấp tại nhà riêng và nơi làm việc của Lê Xuân Hộ (tức Động), Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Thái Nguyên đã thu giữ 01 khẩu súng ngắn dạng côn và nhiều tài liệu chứng cứ liên quan đến vụ án. 

Theo cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân TP. Thái Nguyên, sau khi cổ phần hóa, tháng 10/2010, Công ty cổ phần luyện cán thép Gia Sàng đã tổ chức Đại hội cổ đông bất thường bầu ông Lê Xuân Hộ (tên gọi khác là Lê Xuân Động), sinh năm 1965, hộ khẩu thường trú tại tổ 4, phường Gia Sàng, TP. Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên, giữ chức vụ Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Phó Tổng giám đốc Công ty, trực tiếp chỉ đạo công tác bảo vệ, tự vệ của Công ty cổ phần luyện cán thép Gia Sàng.

Lợi dụng văn bản đề nghị của Tổng giám đốc Công ty phê duyệt cho xưởng cán và phòng kế toán của Công ty thu gom xỉ cắt phôi bán lấy tiền trả cho công nhân, ngày 11/4/2013, ông Hộ trực tiếp đưa văn bản cho em trai là Lê Đình Đức cho xe tải vào trong phân xưởng cán thép để lấy thép phế, phôi thép hồi lò, giàn con lăn; đồng thời chỉ đạo một số nhân viên dưới quyền cẩu 17.330 kg thép phế, phôi thép hồi lò, giàn con lăn lên xe đi tiêu thụ,... Một số nhân viên là Phó quản đốc phân xưởng cán thép, nhân viên bảo vệ, tuy biết hàng hóa không có hóa đơn chứng từ, xuất hàng không đúng quy định, không qua cân,... nhưng vẫn giúp sức cho ông Hộ mang ra ngoài tiêu thụ. Hành vi của các bị can đã gây thiệt hại cho Công ty cổ phần luyện cán thép Gia Sàng trị giá tài sản hơn 160 triệu đồng. 

Điều đáng nói, vụ việc diễn ra đúng thời điểm tình hình sản xuất, kinh doanh tại Công ty cổ phần luyện cán thép Gia Sàng đang trong tình cảnh thua lỗ, máy móc, vật tư thiết bị liên tục bị kẻ gian cắt phá, làm thất thoát. Các tài sản của Công ty được thế chấp tại ngân hàng để vay vốn nhưng Ban lãnh đạo Công ty đã tự ý bán không được sự cho phép của ngân hàng. Để có các khoản tiền trả nợ, trong đó có tiền chi trả nợ lương, nợ tiền đóng bảo hiểm xã hội của cán bộ công nhân viên, Công ty đã phải bán nhiều vật tư thiết bị; nội bộ mất đoàn kết, nhiều đơn thư khiếu nại của công nhân phản ánh việc Ban lãnh đạo Công ty tham nhũng, thông đồng với các đối tượng bên ngoài xã hội tẩu tán tài sản, đã được gửi đến nhiều nơi, nhiều cấp, nhiều ngành,... 

Phó Tổng giám đốc lĩ