Chủ nhật, 28/10/2018 | 17:04 GMT+7

Huyện Đình Lập (Lạng Sơn): Chính quyền và người dân cần có sự đồng thuận

LSVNO – Năm 2011, bà Bế Thị Nhung và chồng là ông Vũ Hồng Phương nhận chuyển nhượng đất và nhà từ ông Triệu Vĩnh An với tổng diện tích là 113,3m2. Sau đó, gia đình bà Nhung lát gạch diện tích đằng trước cửa nhà. Trước khi làm, gia đình bà hỏi một cán bộ ở Phòng Kinh tế hạ tầng huyện Đình Lập, và vị cán bộ này nói rằng “đất của gia đình thì cứ làm”. Mấy ngày sau, Phòng Kinh tế hạ tầng đo đạc diện tích mà gia đình bà Nhung mới ốp lát rồi kết luận gia đình ông bà lấn chiếm vỉa hè.

Cụ thể, ngày 16/4/2018, UBND thị trấn Đình Lập tiến hành kiểm tra hiện trạng sử dụng đất của hộ ông Vũ Hồng Phương với diện tích đất 113,3m2, tại Khu 8, thị trấn Đình Lập, thuộc thửa số 74, tờ bản đồ địa chính số 26B. Sau khi kiểm tra hiện trạng, đoàn kiểm tra của thị trấn Đình Lập kết luận: “Hiện nay tổng diện tích hộ gia đình ông Vũ Hồng Phương đang sử dụng là 149,8m2, trong đó có 113,3m2 đất thuộc thửa đất số 74, tờ bản đồ số 26B, trên diện tích này, hộ gia đình sử dụng làm nhà ở. Diện tích còn lại là 36,5m2 phía giáp đường Phố Cũ thuộc hành lang đường bộ, hộ gia đình ông Vũ Hồng Phương đang sử dụng để làm bếp và cho thuê bán hàng là diện tích lấn chiếm. Cụ thể, diện tích 5,1 m2 phía giáp đường quốc lộ 4b, hộ gia đình đã xây sân bê tông; diện tích 6,5 m2 phía giáp đường Phố Cũ, hộ gia đình đang sử dụng để làm bếp, bếp xây bằng gạch chỉ lợp mái tôn; diện tích 24,9 m phía cuối nhà, giáp đường Phố Cũ, hộ gia đình đang cho thuê bán hàng, gian nhà xây bằng gạch chỉ lợp mái tôn.

Tuy nhiên, ông Vũ Hồng Phương cho rằng: “Gia đình tôi nhận chuyển nhượng thửa đất từ ông Triệu Vĩnh An năm 2011 đã có nhà ở, bếp và các công trình phụ trợ từ trước. Gia đình tôi chỉ sử dụng diện tích ông An đã chỉ mà không xây dựng, lấn chiếm gì thêm, gia đình tôi chỉ lợp mái Fibrô- xi măng thành mái tôn năm 2013”. Tại thời điểm ông An xây dựng nhà, mặc dù không có giấy phép xây dựng nhưng không có cơ quan nào đứng ra xử phạt, tôi là người ở sau, UBND thị trấn Đình Lập lại lập biên bản xử phạt tôi”, ông Phương thắc mắc!

Tiếp sau đó, ngày 14/5/2018 UBND thị trấn ra thông báo về việc tháo dỡ công trình trên diện tích lấn chiếm đối với gia đình ông Vũ Hồng Phương. Ngày 26/6/2018, UBND huyện Đình Lập ban hành văn bản số 522/UBND-VP về việc giao nhiệm vụ xử lý vi phạm lấn chiếm đất đai hộ ông Vũ Hồng Phương và giao cho UBND thị trấn Đình Lập và Phòng Kinh tế hạ tầng tổ chức thực hiện.

Không tâm phục cách làm của UBND huyện Đình Lập và UBND thị trấn Đình Lập, gia đình ông Phương, bà Nhung đã gửi đơn đến UBND tỉnh Lạng Sơn đề nghị được xem xét giải quyết. Ngày 03/10/2018, Văn phòng UBND tỉnh Lạng Sơn có văn bản số 293/BTCD về việc hướng dẫn bà Bế Thị Nhung, trong nội dung văn bản này có ghi: “.... Tại kỳ tiếp công dân định kỳ tháng 9/2018, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh hướng dẫn: Đề nghị bà Bế Thị Nhung trình bày cụ thể bằng đơn về nội dung không nhất trí với việc xử lý vi phạm hành chính của UBND thị trấn Đình Lập và yêu cầu bồi thường, gửi đến UBND thị trấn Đình Lập; trình bày cụ thể bằng đơn về nội dung không nhất trí với việc xử lý vi phạm của Thanh tra Sở Giao thông vận tải, gửi đến Chánh Thanh tra Sở Giao thông vận tải để được xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật”.

Làm việc với PV về nội dung nêu trên, đại diện UBND thị trấn Đình Lập cho biết, tại thời điểm gia đình ông Triệu Vĩnh An tiến hành xây dựng (năm 2000) là không có giấy phép xây dựng. Điều đó có nghĩa là không có bản vẽ thiết kế ngôi nhà, sau đó gia đình ông Phương mua lại nguyên trạng ngôi nhà đó. Năm 2011, UBND thị trấn Đình Lập có lập Biên bản vi phạm hành chính về lĩnh vực quản lý đất đai và hoạt động xây dựng đối với gia đình ông Phương, đồng thời ban hành quyết định xử phạt hành chính, nhưng sau đó không cưỡng chế và theo quy định của pháp luật thì thời hiệu của văn bản đó đến nay không còn giá trị nữa.

 capture-5bd58960cced0

Bà Bế Thị Nhung đứng bên công trình phụ và nhà của mình.

Trao đổi với PV về vụ việc trên, Luật sư Đặng Văn Cường (Trưởng văn phòng luật sư Chính pháp, Đoàn luật sư TP. Hà Nội) cho hay, theo thông tin nêu trên thì ông Triệu Vĩnh An xây dựng nhà từ năm 2000. Căn cứ Điều 39 Nghị định số 52/1999/NĐ-CP ngày 08/7/1999 của Chính Phủ về việc ban hành quy chế quản lý đầu tư và xây dựng thì các công trình xây dựng mới, cải tạo, mở rộng, sửa chữa lớn, trùng tu, tôn tạo, trước khi tiến hành xây dựng, chủ đầu tư phải xin phép xây dựng, trừ các công trình được miễn giấy phép xây dựng theo quy định. Đối với việc xây dựng mới nhà ở riêng lẻ của tư nhân, Nhà nước chỉ quản lý về quy hoạch, kiến trúc và môi trường. Các cơ quan nhà nước có trách nhiệm công bố công khai các điều kiện về các mặt nói trên để nhân dân căn cứ vào các điều kiện đó để lập hồ sơ xin cấp giấy phép xây dựng; các trường hợp được miễn cấp giấy phép xây dựng bao gồm:

- Nhà ở xây dựng trên đất thổ cư từ 3 tầng trở xuống có tổng diện tích sàn nhỏ hơn 200 m2 ở các vùng nông thôn, miền núi hoặc nằm ngoài ranh giới quy hoạch thị trấn, trung tâm xã. Trừ các nhà ở xây dựng ven các quốc lộ, tỉnh lộ huyện lộ;

- Nhà ở đô thị được xây dựng trong khuôn viên của các dự án phát triển nhà đã có giấy sử dụng đất hợp pháp, đã có quy hoạch chi tiết được cấp có thẩm quyền phê duyệt, đã có cơ sở hạ tầng (đường nội bộ, nguồn điện, hệ thống cấp, thoát nước);

- Các trường hợp sửa chữa nhỏ như trát vá tường, quét vôi, đảo ngói, sửa trần, lát nền, thay cửa, trang trí nội thất, cải tạo, sửa chữa lắp đặt thiết bị trong nhà ở, không làm ảnh hưởng xấu đến kết cấu công trình nhà lân cận.

Nếu gia đình ông An không thuộc các trường hợp được miễn cấp giấy phép xây dựng nói trên thì khi xây dựng nhà ở phải làm hồ sơ xin cấp giấy phép xây dựng, nếu ông An xây dựng nhà khi không có giấy phép xây dựng thì có thể sẽ bị xử phạt hành chính.

Hiện tại, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đầu tư xây dựng được quy định tại Nghị định số 139/2017/NĐ-CP ngày 21/11/2017 của Chính phủ, theo đó thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đầu tư xây dựng là 02 năm. Thời điểm để tính thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính được quy định như sau:

- Đối với hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc thì thời hiệu được tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm. Đối với dự án đầu tư xây dựng công trình, thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm là ngày dự án được bàn giao, đưa vào sử dụng. Đối với nhà ở riêng lẻ, thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm là ngày kết thúc của hợp đồng thi công xây dựng công trình (nếu có) hoặc ngày đưa công trình vào sử dụng;

- Khi người có thẩm quyền đang thi hành công vụ phát hiện có vi phạm hành chính mà vi phạm hành chính này đang được thực hiện thì thời hiệu được tính từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm;

Tuy nhiên trong thời hiệu quy định nêu trên, nếu tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm hành chính cố tình trốn tránh, cản trở việc xử phạt của cơ quan có thẩm quyền thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính được tính lại kể từ thời điểm chấm dứt hành vi trốn tránh, cản trở việc xử phạt.

Như vậy căn cứ vào các quy định pháp luật nêu trên thì nếu hành vi xây dựng nhà không phép của ông An đã kết thúc, nhà ở đã được đưa vào sử dụng từ năm 2000 thì thời hiệu được tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm là năm 2000. Đến nay cơ quan có thẩm quyền chưa xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm của ông An thì không còn thời hiệu để xử phạt nữa.

Nhưng phải cần lưu ý rằng, khi gia đình ông Phương muốn sữa chữa, cải tạo nhà ở thì cần phải làm hồ sơ xin cấp giấy phép sữa chữa, cải tạo. Trừ các công trình được miễn giấy phép có thể kể đến như công trình sửa chữa, cải tạo, lắp đặt thiết bị bên trong công trình không làm thay đổi kết cấu chịu lực, không làm thay đổi công năng sử dụng, không làm ảnh hưởng tới môi trường, an toàn công trình; công trình sửa chữa, cải tạo làm thay đổi kiến trúc mặt ngoài không tiếp giáp với đường trong đô thị có yêu cầu về quản lý kiến trúc; công trình hạ tầng kỹ thuật ở nông thôn chỉ yêu cầu lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng và ở khu vực chưa có quy hoạch chi tiết xây dựng điểm dân cư nông thôn được duyệt; công trình xây dựng ở nông thôn thuộc khu vực chưa có quy hoạch phát triển đô thị và quy hoạch chi tiết xây dựng được duyệt; nhà ở riêng lẻ ở nông thôn, trừ nhà ở riêng lẻ xây dựng trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử - văn hóa;… Nếu tiếp tục sữa chữa, cải tạo, xây dựng nhà ở mà không thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép xây dựng theo quy định thì có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.

Trường hợp nếu gia đình ông Phương có hành vi lấn,chiếm đất đai (vỉa hè) và đang xây dựng công trình trên đất lấn chiếm mà bị cơ quan chức năng phát hiện thì cơ quan có thẩm quyền có thể xử phạt ông Phương về hành vi vi phạm hành chính về lĩnh vực đất đai theo quy định tại Nghị định số 102/2014/ND-CP ngày 10/11/2014 của Chính phủ. Theo đó Điều 10 Nghị định 102/2014/NĐ-CP quy định Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi lấn, chiếm đất ở. Hành vi lấn, chiếm đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình thì hình thức và mức xử phạt thực hiện theo quy định pháp luật có liên quan. Biện pháp khắc phục hậu quả là buộc khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm và buộc trả lại đất đã lấn, chiếm.

Như vậy hành vi vi phạm hành chính về lĩnh vực đất đai và lĩnh vực đầu tư xây dựng là khác nhau và tùy vào từng hành vi vi phạm mà cơ quan có thẩm quyền sẽ có hình thức xử lý riêng, phù hợp với các quy định của pháp luật. Do đó cần xem xét hành vi của gia đình ông Phương là hành vi gì và chính quyền ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính ông Phương về hành vi cụ thể nào thì mới có căn cứ xác định việc xử phạt của chính quyền là đúng hay sai. Trường hợp ông Phương không có hành vi sữa chữa, cải tạo công trình, không lấn chiếm lòng đường, vỉa hè hoặc có sữa chữa, cải tạo nhưng thuộc trường hợp được miễn giấy phép xây dựng thì việc chính quyền xử phạt có thể là chưa đúng quy định pháp luật.

Dương Quốc