Thứ ba, 16/4/2019 | 17:39 GMT+7

Hoài Đức (Hà Nội): 'Chảy máu' cổ vật vô giá tại Quán Linh Tiên?

LSVNO - Vài năm trở lại đây, hàng trăm cổ vật có giá trị lớn tại Linh Tiên Quán (xã Đức Thượng, Hoài Đức, Hà Nội) đang bị thất thoát, tráo đổi gây thiệt hại đến Di tích Quốc gia. Ngoài ra, việc thu – chi tài chính của Linh Tiên Quán cũng không được công khai, minh bạch, khiến dư luận vô cùng bức xúc.

Cổ vật “không cánh mà bay”?

Linh Tiên Quán còn gọi là Quán Linh Tiên, có địa chỉ tại xã Đức Thượng, huyện Hoài Đức, Hà Nội, là một địa chỉ tâm linh rất lâu đời đã được xếp hạng Di tích Lịch sử Văn hóa cấp Quốc gia vào năm 1990.

lsvn1-5cb5af49a1cde

Quán Linh Tiên được công nhân Di tích Lịch sử Văn hóa cấp Quốc gia năm 1990.

Theo tấm bia “Linh Tiên Quán” dựng ngày 12/6/1617 (năm Hoằng Định thứ 18) thì Linh Tiên Quán được xây dựng từ thế kỷ thứ 2. Đây là di tích Đạo giáo cổ, sau phát triển thành tam giáo đồng nguyên. Trải qua năm tháng lịch sử, Linh Tiên Quán ghi dấu mốc quan trọng trong tín ngưỡng của người Việt. Một địa danh mà bom đạn bất nhập, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu  nước, đây cũng là một địa điểm che giấu cán bộ cách mạng Việt Nam.

Với những trang sử hào hùng và bề dày lịch sử như vậy, Linh Tiên Quán có hàng trăm cổ vật có giá trị. Tuy nhiên, số cổ vật này đang có những dấu hiệu bị xâm phạm nghiêm trọng nhiều cổ vật đã “không cánh mà bay”?

Sự việc được phát hiện khi ba bộ câu đối cổ bị đánh tráo và rao bán ngay trên mạng xã hội. Nguyên nhân ban đầu được xác định do trụ trì của Linh Tiên Quán là Ni sư Thích Đàm Chính tự ý hạ ba bộ câu đối cổ để tân trang lại mà không báo cáo với Ban Quản lý Di tích, Tiểu Ban Di tích cũng như quần chúng nhân dân.

Trụ trì Thích Đàm Chính cũng là người đồng ý cho ông Nguyễn Đăng Hùng (thợ gỗ, tại xã Sơn Đồng) mang bộ ba câu đối về nhà sơn và thếp vàng. Sau khi mang về nhà, ông Hùng đã làm ba bộ câu đối giả (tương đối giống thật), đồng thời rao bán ba bộ câu đối thật đi. Sự việc bị vỡ lở, ông Hùng đã chuộc lại ba bộ câu đối cổ lại với giá 35 triệu đồng.

Sau khi sự việc ba bộ câu đối cổ bị đánh tráo, nhân dân thôn đã tổ chức họp và kiểm kê lại toàn bộ số cổ vật trong Linh Tiên Quán. Kết quả cho thấy, nhiều cổ vật giá trị đã “không cánh mà bay”.

Chính vì vậy, nhân dân tại thôn Cao Xá đã làm đơn tố cáo, đơn kêu cứu gửi các cơ quan ban ngành và cơ quan báo chí cùng vào cuộc để xác minh.

Ngày 20/11/2018, UBND huyện Hoài Đức đã tiến hành thành lập Ban kiểm kê do ông Đỗ Văn Thúy – Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin huyện Hoài Đức làm Trưởng Ban. Từ ngày 20/11-07/12/2018, Ban kiểm kê đã làm việc xong, nhưng đến nay vẫn chưa có kết luận chính thức.

Ngày 07/12/2018, tại cuộc họp với người dân, ông Đỗ Văn Thúy đưa ra một biên bản kiểm kê, tuy nhiên, biên bản này không được đóng dấu ký tên và ban hành chính thức.

lsvn3-5cb5af4a5554d

Theo người dân cho biết, một trong nhiều câu đối trong Linh Tiên Quán đã bị đánh tráo bằng đồ giả cổ.

Theo các cụ cao niên, một số người từng giữ vị trí Trưởng Tiểu Ban di tích của Linh Tiên Quán như cụ Châu, cụ Yết, Ni sư Oanh nhiều năm sống tại Linh Tiên Quán cùng đông đảo bà con tam thôn Cao Xá, số cổ vật của Linh Tiên Quán đã bị thất thoát quá lớn.

Cuộc họp đối soát của các cụ cao niên và bà con trong thôn chỉ ra chi tiết số cổ vật đã bị thất thoát, cụ thể: 01 tấm bia đá từ thế kỷ 16, 03 tấm mộc bản chú thích cách đọc kinh của Đạo giáo từ thế kỷ 15, 01 bộ chuông và mõ cổ (quả chuông hiện tại của Linh Tiên Quán là chuông chùa Càn Lâm còn ghi rõ ngày đúc), 02 bát hương cổ có chân đế bằng đồng (ảnh hồ sơ của Linh Tiên Quán có hai bát hương này nhưng hiện tại không còn hai bát hương này trong Quán), 04 cuốn thư và 01 hoành phi, 10 đôi câu đối cổ bị đánh tráo,...

Thu – chi của Linh Tiên Quán có nhiều vấn đề?

Về vấn đề thu, chi tài chính của Linh Tiên Quán cũng không được công khai, minh bạch. Tất cả các khoản thu, chi đều do một mình trụ trì Thích Đàm Chính quản lý. Trong khi Linh Tiên Quán đã được công nhận Di tích Lịch sử Văn hóa từ năm 1990, có đủ Ban Quản lý di tích, Tiểu Ban di tích Linh Tiên Quán nhưng vấn đề tài chính lại không công khai như vậy có đúng không? Số tiền công đức, cúng tiến của du khách thập phương là bao nhiêu và giờ đang nằm trong tay ai?

Trao đổi với PV, Thượng tọa Thích Tiến Thông – Trưởng ban Trị sự giáo hội Phật giáo huyện Hoài Đức, cho biết: Ban Quản lý Di tích phải chịu trách nhiệm, cụ thể là UBND xã chứ không phải trụ trì của Linh Tiên Quán. Còn việc thất thoát cổ vật là “chưa có cơ sở” và cần xác minh. Các cấp quản lý chưa hề có văn bản bàn giao nào về số lượng cổ vật của Linh Tiên Quán cho trụ trì của Linh Tiên Quán. Việc sử dụng các nguồn thu của Linh Tiên Quán theo cơ chế “tự tiêu, tự sản”, tức là có quyền tự thu, tự chi mà không chịu sự quản lý và giám sát của bất cứ cơ quan nào, chùa nào cũng vậy và tỉnh/thành nào cũng vậy. Điều này, có thực sự đúng với quy định của pháp luật?

lsvn2-5cb5af49da0f0

Một trong bốn tấm mộc bản cổ in chú thích cách đọc quyển kinh của Đạo giáo còn sót lại tại Linh Tiên Quán có niên đại từ đầu thời Lê.

Còn ông Nguyễn Văn Thuấn – Chủ tịch xã Đức Thượng, “việc sử dụng các nguồn thu của Linh Tiên Quán đều do Ni sư Thích Đàm Chính quản lý theo phương thức tự thu, tự chi mà không có sự theo dõi, giám sát của Ban Quản lý Di tích”. Điều này đang đi ngược lại Quyết định 48/2016/QĐ-UBND, ngày 17/11/2016 của UBND TP. Hà Nội?

Theo người dân địa phương, Linh Tiến Quán có nguồn thu từ công đức, cúng tiến rất lớn, có những cá nhân công đức đến vài trăm triệu đồng, một năm Quán có thể thu về hàng tỷ đồng nhưng không được ai theo dõi, giám sát. Đến thời điểm Trụ trì Thích Đàm Chính bị người dân trong thôn trục xuất ra khỏi Linh Tiên Quán, Tiểu Ban Quản lý Di tích Linh Tiên Quán không nhận được bàn giao một đồng nào từ trụ trì. Chính việc quản lý lỏng lẻo và chưa tuân theo quy định của pháp luật của chính quyền mới dẫn đến việc Ni sư Thích Đàm Chính không công khai các nguồn thu, chi của Linh Tiên Quán.

Theo tìm hiểu, liên quan đến việc đánh cháo cổ vật tại Linh Tiên Quán, hiện Công an huyện Hoài Đức (Hà Nội) đã có quyết định khởi tố vụ án. Tuy nhiên đến nay, người dân địa phương, các vãi (người trông nom) của Linh Tiên Quán vẫn chưa được thông báo của Công an huyện Hoài Đức về việc đã khởi tố bị can đối với ông Hùng hay chưa? Sự việc này, rất cần các cơ quan có thẩm quyền giải quyết để chấn an dư luận.

Để có thông tin chính xác, khách quan, nhóm PV đã đến liên hệ với UBND huyện Hoài Đức, Công an huyện Hoài Đức để tìm hiểu sự việc, nhưng đã gần 1 tháng trôi qua, PV nhận được chỉ là sự “im lặng”.

Điều 7. Quản lý hiện vật thuộc di tích

  1. Định kỳ hàng năm, các đơn vị quản lý di tích cấp Thành phố, Ủy ban nhân dân cấp huyện chỉ đạo kiểm kê hiện vật thuộc di tích đã được xếp hạng và báo cáo bằng văn bản kết quả thực hiện về Sở Văn hóa và Thể thao trước ngày 10 tháng 12.
  2. Tổ chức, cá nhân được giao quản lý di tích không tự ý di dời, tu sửa, làm thay đổi màu sắc, kiểu dáng hiện vật là yếu tố gốc cấu thành di tích hoặc tiếp nhận, đưa thêm hiện vật vào di tích và khuôn viên di tích khi chưa được sự đồng ý của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về văn hóa.

Khoản 4 điều 19 quy định: Nhiệm vụ của Ban quản lý di tích cấp xã quản lý nguồn thu

- Tổ chức quản lý nguồn thu hợp pháp tại di tích (bằng tiền và hiện vật) và định kỳ báo cáo Ủy ban nhân dân cấp xã.

- Tổ chức các hoạt động dịch vụ phù hợp sau khi có ý kiến chấp thuận của cấp quản lý trực tiếp; trường hợp di tích có nguồn thu (vườn, cây, ao thu hoa lợi, thu qua đặt hòm công đức) thì phải quy định quyền lợi và nghĩa vụ cụ thể của trụ trì, thủ từ, người trực tiếp trông coi.

(Trích Quyết định 48/2016/QĐ-UBND (ngày 17/11/2016) của UBND TP. Hà Nội)

Khánh Duy – Đoàn Vĩnh