Thứ bảy, 14/10/2017 | 10:37 GMT+7

Dân khóc vì xã thất hứa, tòa quên quyền lợi

LSVNO - Nhiều người dân ở tỉnh Sóc Trăng và thành phố Cần Thơ đã phải khóc vì đổi đất cho xã mà bị thất hứa kéo dài, hoặc có nguy cơ mất đất sinh sống lâu đời khi tòa án quên quyền lợi hợp pháp.

Khóc vì chính quyền xã thất hứa

Theo đó, vụ việc chiếm đất của ông Nguyễn Văn Khanh (70 tuổi, ở xã Thiện Mỹ, Châu Thành, Sóc Trăng) là một câu chuyện kéo dài đã gần 30 năm, nguyên nhân do từ sự thất hứa của chính quyền xã.

 “Họ bẻ quặt tay tôi, kéo lên trụ sở để lấy đất giao cho người khác”, ông bật khóc khi đưa ra tấm ảnh bị bẻ quặt tay trên mảnh đất ông đổi với chính quyền xã.

141017a1-59e185da78b90

Ông Khanh bị tạm giữ trên đất đổi với xã.

Theo hồ sơ, năm 1990, xã Thiện Mỹ xây dựng lại khu chợ cũ, mượn của ông Khanh hơn 7.000 m2 đất để đưa các tiểu thương vào buôn bán tạm. Sau đó, xã muốn mở rộng thêm các dãy phố chợ nên thỏa thuận với ông Khanh, sử dụng đất của ông và đổi lại cho ông 1.5 nền phố chợ cùng 2.000 m2 đất ruộng. Xã làm giấy cam kết nhưng lấy được đất của ông Khanh chia lô phố chợ thì lại không thực hiện nghĩa vụ. Ông Khanh khiếu nại và bị các cấp ra quyết định bác.

Đến giữa năm 2009, Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng lập Tổ công tác kiểm tra vụ việc. Ngày 12/10/2009, Tổ công tác có báo cáo khẳng định, khiếu nại của ông Khanh đúng, cần giải quyết quyền lợi cho ông. Tổ kiến nghị thu hồi, hủy bỏ các quyết định trước đó bác khiếu nại của ông Khanh, tiếp tục thực hiện cam kết giao cho ông 1,5 nền phố chợ và 2.000 m2 ruộng. Các quyết định sai trái được thu hồi song việc thực hiện cam kết của chính quyền vẫn kéo dài với lý do… không có đất để giao cho ông Khanh.

Nhùng nhằng đến ngày 20/6/2001, Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng ra quyết định cho chủ trương bồi hoàn bằng tiền giá trị 1,5 nền phố chợ và 2.000 m2 đất ruộng. Ngày 11/11/2013, UBND và Thanh tra huyện Châu Thành làm việc, tính toán ra số tiền bồi hoàn cho ông Khanh tổng cộng 5.420.000 đồng. Quá rẻ, bởi số tiền đó chỉ tương đương khoảng 3 m2 đất ở phố chợ. Một số cán bộ xã và huyện được cấp hoặc mua rẻ nền phố chợ, lúc đó, họ bán lại mỗi nền hơn 200 triệu đồng. Theo ông Khanh, được cấp 1 nền như nguyên Chủ tịch UBMTTQ huyện Đặng Hùng Dũng; được mua rẻ 3 nền như nguyên Bí thư xã, nay là Phó ban Dân vận Huyện ủy Trần Văn Đắc. Hai người này đã bán các nền được cấp hoặc mua rẻ.

Ông Khanh tiếp tục khiếu nại và đề xuất, cấp lại cho ông một số nền còn trống trong dãy phố chợ vốn là đất của ông nhưng địa phương không chấp thuận. Mới đây, chính quyền thu hồi khoảng 2.000 m2 đất của một người dân để chuẩn bị xây trụ sở xã, bồi thường bằng 5 nền phố chợ trong phần đất đổi của ông Khanh. Khi xã đo đất để cấp cho người kia, ông Khanh ngăn cản thì bị “đánh và lôi tôi vào phòng Công an xã Thiện Mỹ tạm giữ hơn 26 tiếng”, tường trình của ông Khanh viết. Sau khi hết bị tạm giữ, ông Khanh lại ôm đơn kêu cứu đến nhiều cơ quan.

Tòa án quên quyền lợi của “hộ”

Theo hồ sơ, khu đất rộng gần 1.8 ha ở xã Trung Hưng (Cờ Đỏ, Cần Thơ), từ lâu một đại gia đình sinh sống. Đầu năm 2002, có 7 người làm văn bản cử ông Nguyễn Văn Sơn (đại diện cho họ), thay cha đứng tên sổ đỏ và do đó, sổ đỏ khu đất được cấp cho “hộ Nguyễn Văn Sơn”. Hiện khu đất có 4 gia đình là cha mẹ, anh chị em cất nhà sinh sống.

“Năm 2013, tôi nhờ anh họ Nguyễn Đồng Hồ là Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên XNK Bảo Anh-Công ty Bảo Anh ở quận Thốt Nốt, giúp vay tiền ngân hàng để chữa bệnh cho cha. Người anh họ hướng dẫn tôi dùng khu đất bảo lãnh thế chấp, làm hợp đồng qua Văn phòng Công chứng Thốt Nốt, để ông Hồ vay tiền của Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt. Làm hợp đồng xong, tôi mới biết tôi chỉ đại diện hộ, không có toàn quyền định đoạt khu đất nên đến Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt yêu cầu hủy việc bảo lãnh thế chấp nhưng Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt không nghe, vẫn cho ông Hồ vay 900 triệu đồng và ông Hồ sử dụng toàn bộ, không đem cho tôi đồng nào”, ông Sơn kể lại.

141017a2-59e185f04e160

Nhiều gia đình trong “hộ Nguyễn Văn Sơn” có nhà ở, kho tàng trên đất từ lâu nhưng đã bị quên quyền lợi.

Theo đó, đến ngày 14/8/2013, ông Sơn khởi kiện ra TAND quận Thốt Nốt yêu cầu hủy hợp đồng bảo lãnh thế chấp trái luật. Việc xem xét kéo dài đến lúc ông Hồ vì nợ lớn nên bỏ trốn và ngày 20/1/2015, Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt kiện đòi nợ Công ty Bảo Anh thì TAND quận Thốt Nốt nhập hai vụ kiện làm một và “hộ Nguyễn Văn Sơn” thành người liên quan.

Ngày 20/7/2016, TAND quận Thốt Nốt xử sơ thẩm, phán quyết, nếu Công ty Bảo Anh không trả nợ thì Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt có quyền đề nghị thi hành án phát mại khu đất. Nhiều người trong “hộ Nguyễn Văn Sơn” kháng án.

Ngày 12/5/2017,TAND thành phố Cần Thơ xử phúc thẩm, nhận định, Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt khi thẩm định cho vay, phát hiện nhiều gia đình có nhà trên đất mà không yêu cầu ký tên vào hợp đồng thế chấp là “chưa làm đúng và đầy đủ theo thủ tục quy định”. Tuy nhiên, án phúc thẩm chỉ “ngoại trừ” diện tích mấy căn nhà hơn 450 m2 để các gia đình ở, còn lại diện tích khu đất vẫn cho Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt quyền phát mại, nếu Công ty Bảo Anh không trả nợ.

Như thế, hai bản án đã không xem xét quyền lợi về đất của những người trong “hộ Nguyễn Văn Sơn”. Luật sư Nguyễn Trường Thành ở Đoàn Luật sư Cần Thơ khẳng định, quyền lợi của những người ủy quyền cho ông Sơn đứng tên sổ đỏ khu đất từ đầu năm 2002 được pháp luật bảo vệ. Khi ông Sơn tự ý đem khu đất thế chấp, không thông qua những người trong “hộ” là trái luật. Do đó, Văn phòng Công chứng Thốt Nốt công chứng hợp đồng bảo lãnh thế chấp của riêng ông Sơn, cũng vi phạm pháp luật.

Vì bị quên quyền lợi, những người trong “hộ Nguyễn Văn Sơn” đang gửi đơn kiến nghị TAND và Viện KSND Cấp cao tại TP. HCM kháng nghị giám đốc thẩm “tuyên hủy các bản án sơ thẩm và phúc thẩm”.

Sáu Nghệ