Thứ hai, 9/4/2018 | 10:46 GMT+7

Hậu Giang: Chấp hành viên thi hành án có thi hành án trái pháp luật?

LSVNO - Mặc dù phần quyết định của bản án và quyết định thi hành án ghi rõ những việc phải thi hành, người được thi hành án, người phải thi hành án… nhưng không hiểu vì sao Chấp hành viên (CHV) Lê Hoàng Hai - Chi Cục thi hành án huyện Châu Thành (tỉnh Hậu Giang), thực hiện một loạt thao tác nghiệp vụ chưa phù hợp, chưa đúng quy định của pháp luật để cưỡng chế thi hành án.

Tóm lược vụ việc

Tháng 02/2010, ông Vương Thanh Hiền mượn đất của em ruột mình là ông Vương Thanh Xuân để đi cầm cố cho ông Ngô Đình Thân thông qua một tay "cò đất" là Đặng Văn Dẫn. Nhưng biết người đi vay đang gặp khó khăn, phía ông Thân ra điều kiện là phải làm hợp đồng chuyển nhượng và hứa khi có tiền sẽ trả. Tuy nhiên, sau khi ký hợp đồng, ông Xuân ra về, để cho ông Hiền nhận tiền nhưng thực tế số tiền đã bị trừ ngang mất 170 triệu đồng. Ông Thân đã mang hợp đồng ra UBND xã Phú Hữu A (huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang) để công chứng nhưng không có mặt của chủ đất là ông Xuân và UBND xã vẫn xác nhận là hợp đồng có hiệu lực.

Có được hợp đồng, ông Thân ra huyện Châu Thành làm công việc đổi tên chủ sở hữu gần 13.000m2 đất trên. Thời gian sau, khi có đủ tiền ông Xuân ra chuộc đất thì bên ông Thân “hét” lên giá 700 triệu đồng mới cho chuộc vì khẳng định đất đã là của mình. Sự việc dây dưa đến năm 2012 thì Toà án nhân dân huyện Châu Thành ra quyết định sơ thẩm và tuyên án mảnh đất trên là của ông Thân, không xét đến các yếu tố là tính hợp pháp của hợp đồng chuyển nhượng.

Không đồng tình với quyết định đó, bà Phan Bích Thu – vợ ông Vương Thanh Xuân, tố cáo lên toà án tỉnh với lý do bà không biết được chuyện ông Hiền mượn chồng mình làm giấy đất, vì bà cho rằng đất là tài sản chung. Điều nghi ngờ lớn hơn, khi biết có rất nhiều chữ ký của ông Xuân trong khi ông chỉ ký có một chữ ký duy nhất là hợp đồng chuyển nhượng thì ngày tuyên án có xuất hiện cả chục chữ ký khác nữa. Sự việc được phơi bày ở toà phúc thẩm nhưng phía toà án nhân dân tỉnh Hậu Giang vẫn phớt lờ việc có đối tượng giả mạo chữ ký của ông Xuân để hợp thức hoá miếng đất về tay ông Thân. Đặc biệt không đả động đến kết luận giám định của Viện Khoa học Hình sự, Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm. Đến thời điểm đầu tháng 9, đã có 2 lần cưỡng chế, vì 1 lần dời lịch.

Chấp hành viên Thi hành án có thi hành án trái pháp luật?

Theo bản án số 189/2014/DS-PT, ngày 17/11/2014 của Tòa án nhân dân tỉnh Hậu Giang, về “Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất” giữa các đương sự: nguyên đơn ông Ngô Đình Thân, bị đơn ông Vương Thanh Xuân, đã có hiệu lực pháp luật, ngày 25/02/2016 Chi Cục trưởng Chi Cục thi hành án dân sự (THADS) huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang ra quyết định thi hành án theo yêu cầu của ông Ngô Đình Thân và phân công CHV Lê Hoàng Hai có trách nhiệm tổ chức thi hành Quyết định.

Theo đó, ngày 17/10/2017, CHV Lê Hoàng Hai lập “Kế hoạch về việc công nhận quyền sử dụng đất” cho ông Ngô Đình Thân số 396/KH-THADS, được ông Võ Minh Tuấn, Phó Chi Cục trưởng phê duyệt. Tuy nhiên, việc lập “Kế hoạch công nhận quyền sử dụng đất” được CHV Hai căn cứ Điều 72 của Luật THADS, nhưng thực tế Điều 72 Luật THADS là “Kế hoạch cưỡng chế thi hành án” nên “Kế hoạch về việc công nhận quyền sử dụng đất” không thuộc phạm vi điều chỉnh của Điều 72 Luật THADS được sửa đổi, bổ sung năm 2014.

1-1-5acae180e062d

Quyết định và kế hoạch thi hành án của Chi cục thi hành án huyện Châu Thành mà CHV Lê Hoàng Hai làm trái với quy định của Pháp luật.

Ngoài ra, việc CHV Lê Hoàng Hai thành lập Đoàn tiến hành công nhận quyền sử dụng đất (QSDĐ) cho ông Ngô Đình Thân, là trái pháp luật. Bởi vì tại khoản 9 Điều 3 Luật Đất Đai ghi rõ: “Nhà nước công nhận QSDĐ là việc Nhà nước trao QSDĐ cho người đang sử dụng đất ổn định mà không có nguồn gốc từ Nhà nước giao đất, cho thuê đất thông qua cấp giấy chứng nhận QSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất lần đầu đối với thửa đất xác định”.

Tại Điều 20 Nghị Định 43/2014/NĐ-CP, ngày 15 /05/2014 của Chính Phủ cũng nêu rõ: “Việc cấp giấy chứng nhận QSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (công nhận QSDĐ) cho hộ gia đình và  cá nhân đang sử dụng đất ổn định từ  trước ngày…”

Trong trường hợp này, CHV Lê Hoàng Hai thành lập Đoàn công nhận QSDĐ cho ông Ngô Đình Thân, thực chất thửa đất đã được UBND huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang, cấp giấy chứng nhận QSDĐ số CH 012449 ngày 30/01/2015, diện tích 11.672m2 cho ông Ngô Đình Thân, đúng theo bản án số 189/ 2014/DS-PT, ngày 17/11/2014.

Như vậy, CHV Lê Hoàng Hai tổ chức công nhận QSDĐ cho ông Ngô Đình Thân là không đúng thẩm quyền, trái với quyết định của bản án và quyết định thi hành án. Vì trong quyết định của bản án và quyết định thi hành án không có cụm từ “công nhận quyền sử dụng đất”.

Việc CHV Lê Hoàng Hai sử dụng kế hoạch về việc công nhận QSDĐ số 396/KH-THADS, ngày 17/10/2017 để đề nghị Phòng Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp - Công an tỉnh Hậu Giang, Đội Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp - Công an huyện và Công an thị trấn Mái Dầm, xây dựng kế hoạch bảo vệ việc công nhận đất, bố trí lực lượng, phương tiện cần thiết để giữ gìn trật tự, kịp thời ngăn chặn, xử lý hành vi tẩu tán tài sản, hành vi cản trở, chống đối việc thi hành án, tạm giữ người chống đối, khởi tố vụ án hình sự khi có dấu hiệu phạm tội. Đề nghị của CHV Lê Hoàng Hai là trái với quy định tại Điều 72 Luật THADS và Thông tư liên tịch số 03/2012/TTLT-BTP-BCA, ngày 30/03/2012. Bởi vì theo quy định tại Điều 72 Luật THADS thì CHV lập kế hoạch cưỡng chế thi hành án trong trường hợp cần huy động lực lượng… và theo Điều 5 Thông tư liên tịch số 03/2012 thì trong thời hạn 3 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được kế hoạch cưỡng chế của cơ quan THADS cùng cấp, cơ quan công an phải xây dựng kế hoạch và lập phương án bảo vệ cưỡng chế… Trong trường hợp này thì CHV Lê Hoàng Hai phải ra quyết định cưỡng chế thi hành án, lập kế hoạch cưỡng chế thi hành án (Điều 46, 70, 72 Luật THADS). Nếu không có quyết định cưỡng chế thi hành án thì không có căn cứ để lập kế hoạch cưỡng chế thi hành án, mà không có kế hoạch cưỡng chế thi hành án thì Cơ quan thi hành án không có quyền yêu cầu công an và các ngành có liên quan bố trí lưc lượng tham gia vào Đoàn công nhận QSDĐ.

Mặc dù CHV Lê Hoàng Hai tổ chức thi hành án không đúng trình tự, thủ tục do pháp luật quy định, nhưng các ngành vẫn bố trí lực lượng thành lập Đoàn công nhận QSDĐ do Lê Hoàng Hai chủ trì, tiến hành “cái gọi là” công nhận quyền sử dụng đất cho ông Ngô Đình Thân (thực chất là cưỡng chế thi hành án “trá hình” bàn giao QSDĐ cho ông Thân). Khi gặp sự phản ứng quyết liệt của người trực tiếp quản lý, sử dụng đất là hộ ông Vương Thanh Xuân và hộ ông Vương Thanh Hiền. Trong đó ông Xuân là người phải thi hành án, nhưng chưa tự nguyện thi hành. Lực lượng công an tham gia Đoàn công nhận QSDĐ cho ông Ngô Đình Thân sử dụng vũ lực (tay, chân, lá chắn, hơi cay, dùi cui…) trấn áp bắt giữ, tạm giữ tài sản Vương Thanh Xuân, Vương Thanh Hiền, Vương Thanh Quang, Đoàn Thị Lệ Trinh, Phan Bích Thu, Dương Đức Duy, Vương Thị Xuân Đào. Sau đó tiến hành cắm cột mốc ranh giới thửa đất giao cho ông Ngô Đình Thân, không cần có sự đồng thuận của chủ sở hữu thửa đất liền kề là ông Vương Xuân Hiền (đã bị bắt trước khi cấm mốc). Như vậy, CHV Lê Hoàng Hai thực hiện không đúng khoản 2 Điều 22 Luật cán bộ, công chức, khoản 2 ghi rõ: "Cán bộ… thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Hiến pháp, pháp luật và Điều lệ của tổ chức mà mình là thành viên (có thể hiểu là chỉ làm những việc mà pháp luật cho phép-PV) không có nhiệm vụ công nhận QSDĐ", tuy nhiên CHV Hai vẫn tổ chức công nhận, không có quyết định cưỡng chế thi hành án vẫn bắt người, vẫn cắm cột mốc ranh giới thửa đất…

hg1-5acae17f79546

Ông Xuân chỉ cột mốc mà Thi hành án thực hiện sai quy định.

Trong thực tế việc cắm cột mốc ranh giới giữa các thửa đất liền kề chưa có sự đồng thuận của chủ sở hữu là việc làm hết sức khó khăn, phức tạp khi có tranh chấp… Điều đó cho thấy việc tuyên một bản án dân sự thì tương đối dễ, nhưng khi đưa ra thi hành có những bản án không hề đơn giản, cụ thể như vụ án ông Vương Thanh Xuân, án có hiệu lực pháp luật không tự nguyện thi hành, khi có điều kiện thi hành, thì CHV có thể cưỡng chế thi hành án đối với ông Vương Thanh Xuân, nhưng không thể cưỡng chế đối với ông Vương Thanh Hiền, là chủ sở hữu thửa đất liền kề để xác định ranh giới giữa 2 thửa đất, nên việc cưỡng chế ông Xuân không thể tiến hành được. Do đó việc xác định ranh giới giữa các thửa đất, nhất là đất nông nghiệp trồng cây lâu năm, rộng địa hình phức tạp… thì chỉ có chủ sở hữu trực tiếp sử dụng đất mới xác định được ranh giới.

Do đó việc CHV Lê Hoàng Hai tự tổ chức đo đạc, cắm mốc ranh giới liền kề với thửa đất của ông Vương Thanh Hiền, rồi tự cho rằng cấm cột mốc là đúng ranh giới và đủ diện tích để giao cho ông Ngô Đình Thân là điều không thể có. Cái nghiệt ngã ở đây là ông Hiền, bà Trinh là chủ đất lân cận nhưng không được mời tham gia xác định ranh giới thửa đất mà thay vào đó là hành động “trấn áp, bắt người” để CHV tự ý cấm mốc ranh giới đất, thực chất phần đất này là tài sản hợp pháp của ông Hiền, bà Trinh hoàn toàn không có trong hạng muc thi hành án.

Hiện nay hộ ông Hiền, bà Trinh đang khiếu nại về việc cấm mốc sai pháp luật của CHV Lê Hoàng Hai.

Công Lý