Thứ hai, 11/6/2018 | 08:20 GMT+7

Huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An): Dân khổ vì một xã có 3 HTX

LSVNO - Trong lúc Chính phủ ra Nghị định 108 về tinh giản bộ máy cán bộ thì tại xã Quỳnh Thạch (huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An) vẫn tồn tại 3 hợp tác xã (HTX) làm tăng cán bộ lên gấp 3 lần với 3 trụ sở là hết sức lãng phí. Để có lương trả cho cán bộ, nhiều khoản thu vô lý được áp vào đơn giá. Khi cơ cấu HTX đã lạc hậu và thoái trào thì các HTX này vẫn tồn tại, biến tướng để dân chịu khổ.

 dthu-5b1dcb58336ac

Hồ sơ và đơn thư công dân phản ánh về 3 HTX.

Chia nhỏ bắt dân nuôi

Trước năm 1994, xã Quỳnh Thạch chỉ có 1 HTX Đoàn kết. Năm 1988, Nhà nước thực hiện khoán 10, giao ruộng đến tận từng hộ dân theo cơ chế khoán đơn giá nên chuyển sang mô hình HTX dịch vụ, chịu trách nhiệm các loại: Lịch thời vụ, cung cấp giống, vật tư nông nghiệp, làm đất, cấp nước, thủy lợi nội đồng, bảo vệ thực vật, đồng thời làm 3 nhiệm vụ quan trọng: Thu hồi công nợ hàng năm và thu thủy lợi phí, thuế nông nghiệp cho Nhà nước. Từ đó, xã Quỳnh Thạch chia thành 3 HTX: Quyết Thắng (6 xóm), diện tích 162,5 ha với 3.329 khẩu hưởng đất 64; Lam Cầu (4 xóm), diện tích 143,27 ha với 1.766 xã viên; Quỳnh Viên (2 xóm), diện tích 60,19 ha chia cho 1.100 khẩu.

Đáng lẽ, khi chia HTX, bộ máy cán bộ phải tinh giảm đi, nhưng ngược lại, từ ban  quản lí 3 người, họ “phình to” ra 5 người, rồi phát triển lên 7 người với 3 trụ sở làm việc vô cùng lãng phí, dẫn đến đơn giá thu trên đầu sào "dội" xuống người dân tăng cao bằng những mục thu được cơ cấu rất “hợp lý” nhưng lại chi vô lý.

dthu1-5b1dcb584c65b

7 cán bộ trong một trụ sở to vật vã gây ra sự lãng phí không đáng.

Theo quy định, lương chủ nhiệm HTX được trả bằng 85% lương phó chủ tịch xã, nhưng cộng lương 3 chủ nhiệm trong 1 xã lại thì lương đã cao hơn lương phó chủ tịch nhiều.

Theo phản ánh của người dân, 3 HTX thu từ 32 đến 35 kg/1 sào nhưng vô lý thay, số này đã bị chi trả lương cho cán bộ HTX đến hơn 40%, còn lại hơn 50% chi cho tất cả các việc khác, dù hạ đơn giá xuống thấp hơn thì lương cán bộ vẫn nguyên mà các danh mục khác tái sản xuất bị giảm đi. Bên cạnh đó, Nhà nước miễn thủy lợi phí hoàn toàn cho dân nhưng các HTX vẫn thu trên đơn giá 7kg/1 sào và tách riêng ra cho rằng để làm “thủy lợi nội đồng”, trong khi thủy lợi phí đã bao gồm tất cả.

dthu2-5b1dcb5875c27

Người nông dân lập trang trại tự túc hoàn toàn nhưng vẫn phải nộp 32kg/sào.

Đáng nói hơn, trong lúc thu thêm thủy lợi nội đồng thì số được Nhà nước hỗ trợ lại chi dùng vào việc khác. Thậm chí, ban quản lí còn trích trong đơn giá ra đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế 100% cho cán bộ của mình. Cả 3 HTX đến giai đoạn này hầu như mất vai trò, bộ máy cán bộ cồng kềnh bất hợp lý, không có việc làm nhưng xã viên thì vẫn phải “đóng thuế” nuôi bộ máy này.

Năm 2012, Nhà nước chuyển sang mô hình HTX kiểu mới theo cách: Các thành viên tự nguyện hợp lại với nhau, tự góp vốn để phát triển. Vậy nhưng các HTX ở Quỳnh Thạch lại bê 100% các xã viên của HTX cũ vào và thu theo đơn giá mà không ký hợp đồng với họ. Ví dụ: HTX Lam Cầu có trên 600 thành viên nhưng chỉ có 171 người nhất trí ký hợp đồng vào HTX mới, tuy vậy, toàn bộ số xã viên HTX cũ vẫn bị “ép” thu trên đầu sào như cũ. Tương tự, HTX Quỳnh viên chỉ có 104 thành viên đồng ý góp vốn tương đương 25.800.000 đồng thì chưa đủ trả lương cho cán bộ lấy đâu để kinh doanh?

Bình mới rượu... hư

Theo quy định, HTX dịch vụ phải làm 3 nhiệm vụ: Nông nghiệp, dịch vụ và tín dụng. Hội đồng quản trị (HĐQT) lấy lời từ 3 vấn đề trên để tự thu tự chi, lời ăn lỗ chịu. Nhưng đến thời điểm hiện tại, 3 HTX này hầu như chỉ còn các trạm bơm (là tài sản do dân đóng góp-PV) hoạt động. Các dịch vụ tín dụng, vật tư, phân bón, giống, lịch thời vụ hầu như dân tự bảo nhau; khâu làm đất, chủ máy phay tự hợp đồng với dân; máy gặt thuê từ ngoài Bắc vào và người dân phải chịu thêm phí cho “cò”; sản lượng dân tự đi nạp; chăn nuôi HĐQT không hề chịu trách nhiệm cảnh báo bệnh dịch, phát triển bầy đàn, chỉ áng chừng số đầu con dân nuôi rồi kê khai thành tích. Trong lúc đó, UBND xã lại có một ban nông nghiệp và một hệ thống khuyến nông với đầy đủ thành phần từ trưởng phó ban đến mỗi xóm có một ban viên. Mọi thông tin về sản xuất, UBND xã đều thông báo trên hệ thống truyền thanh. 

Theo quy định tại điểm c, Điều 54 Luật HTX: “HTX không tổ chức được Đại hội thường niên trong 18 tháng liên tục mà không có lý do thì giải thể”, vậy mà HTX đã hơn 2 năm không đại hội. Theo người dân nơi đây, hiện HTX Lam Cầu đang bị thanh tra, nhưng điều mà người dân nơi đây cần là một cuộc thanh tra tổng thể cả 3 HTX để làm rõ các vấn đề như: Thu 3kg/1 sào làm đường nội đồng nhưng các con đường này còn dang dở? Vì sao 14 thước ruộng phải gánh đến 3 lần thủy lợi phí? Sau khoán 10 ruộng đất được dồn lại, dân ào ạt nộp nợ nếu không sẽ bị cúp đất suất, số tiền này thu được bao nhiêu, chi vào việc gì? Các hộ dân chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang trang trại hoặc ao hồ vẫn bị thu khống theo đơn giá, tiền này bỏ vào đâu khi mới chỉ một hộ ông Nguyễn Đình Tý kiện, HTX đã phải trả lại 700kg thóc và 500 ngàn đồng? Số tiền nạp bảo hiểm cho cán bộ trái luật xử lý thế nào? HTX Lam Cầu đã bị UBND xã ra Quyết định 01 thu hồi 34.000.000 đồng do vi phạm trong lúc điều lệ quy định: Sai phạm 500.000 đồng thì cách chức, vậy hai HTX còn lại vi phạm bao nhiêu?

Hiện nay gánh nặng “đóng góp” đang đè lên vai từng hộ dân, nó nặng đến mức ruộng tiêu chuẩn cho người khác mượn trồng lúa chỉ đóng theo đơn giá nhưng không ai làm. Muốn "giải thoát" dân, chỉ còn cách nhanh chóng hợp nhất hoặc giải tán HTX, ai muốn vào thì tự nguyện. Không thể bê luôn HTX cũ sang HTX mới rồi bắt người dân nạp thêm tiền để nuôi cán bộ.

Nguyễn Đình Kim Cương