Thứ tư, 12/12/2018 | 07:43 GMT+7

Phú Yên: Bản án chưa “chạm tới tận cùng của công lý”!

LSVNO - Việc bồi thường giải phóng mặt bằng tại Dự án lọc dầu Vũng Rô chưa được thỏa đáng, ông Nguyễn Hữu Phí (SN 1960, trú tại phường 7, TP. Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên) đã kiến nghị tới UBND huyện Đông Hòa. Sau khi nghe hướng dẫn của cán bộ có thẩm quyền, ông Phí đã tin tưởng làm theo. Khi vụ việc đưa ra xét xử, ông Phí cùng 15 cán bộ huyện lại bị “khép” về tội “Cố ý làm trái quy định của nhà nước về quản lý kinh tế…”, trong khi vụ án còn nhiều chi tiết về nguồn gốc đất chưa được làm sáng tỏ.

Làm theo hướng dẫn của cán bộ Nhà nước lại bị buộc tội

Ngày 05/9/2012, UBND tỉnh Phú Yên có Thông báo số 50/TB-UBND về việc thu hồi đất để thực hiện Dự án nhà máy lọc dầu Vũng Rô do Công ty TNHH Dầu khí Vũng Rô làm chủ đầu tư.

1-2-5c10591f30ec6

Bản án sơ thẩm số 19/2016/HSST, ngày 14/9/2016 của TAND tỉnh Phú Yên tuyên phạt ông Nguyễn Hữu Phí cùng 15 bị cáo phạm tội “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”.

Đến ngày 23/02/2013, UBND tỉnh Phú Yên có Thông báo số 100/TB-UBND kết luận của Chủ tịch UBND tỉnh về việc thông qua kế hoạch tổng thể triển khai dự án. Trong đó, giao cho UBND huyện Đông Hòa lập, thẩm định, phê duyệt, thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho các hộ dân bị thu hồi đất.

Theo Bản án sơ thẩm số 19/2016/HSST ngày 14/9/2016 của TAND tỉnh Phú Yên, các bị cáo Nguyễn Kích, Huỳnh Ngọc Sương, Huỳnh Ngọc Thắng,... (là cán bộ của UBND huyện Đông Hòa, tỉnh Phú Yên thời điểm đó) đã tiến hành lập hồ sơ và chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho một số cá nhân có đất bị thu hồi chưa đúng với quy định của pháp luật.

Trong đó, có việc hợp thức hóa hồ sơ bồi thường, hỗ trợ diện tích đất nuôi trồng thủy sản của ông Nguyễn Hữu Phí. Hậu quả, giúp diện tích đất bị thu hồi của hộ ông Phí được hưởng số tiền cao hơn so với quy định là 3.731.754.019 đồng, trong tổng số tiền mà các bị cáo làm thiệt hại của Nhà nước là 9.274.234.559 đồng.

Căn cứ hồ sơ vụ án, gia đình ông Phí có 11 thửa đất với tổng diện tích 70.118m2 nằm trong vùng giải tỏa 134ha giai đoạn 1. Trong đó, có 8 thửa là đất nuôi trồng thủy sản với diện tích 62.524m2, toàn bộ diện tích trên đã được Công ty TNHH Tứ Thiện phối hợp với UBND xã Hòa Tâm đo đạc, lập hồ sơ kỹ thuật đứng tên ông Nguyễn Hữu Phí. Tổ kiểm kê của Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Đông Hòa bao gồm các ông Huỳnh Ngọc Thắng, Bùi Xuân Quang, Trần Trọng Duy đo đạc, kiểm kê tài sản trên đất ghi trong sổ ngoại nghiệp có ông Phí ký xác nhận từng thửa và ước tính tổng giá trị bồi thường hơn 7 tỷ đồng.

Nhận thấy số tiền bồi thường thấp hơn so với giá trị tài sản thực tế, ông Phí có liên hệ với đơn vị có thẩm quyền trực tiếp chi trả bồi thường là ông Nguyễn Kích và ông Huỳnh Ngọc Thắng thì được biết diện tích đất nuôi trồng thủy sản do mình đứng tên vượt mức quy định nên không được bồi thường về đất.

Trong phần diện tích đất này có cả phần diện tích do gia đình tự khai hoang và nhận chuyển nhượng từ cá nhân khác. Sau khi tiếp nhận thông tin, ông Thắng đã hướng dẫn ông Phí viết giấy chuyển nhượng cho người khác quyền sử dụng một phần diện tích khu đất nêu trên để được nhận tiền đền bù. Ông Phí đã thực hiện theo hướng dẫn của cán bộ Trung tâm phát triển quỹ đất huyện Đông Hòa. Ngày 09/12/2013, ông Lê Văn Hoàng - Chủ tịch UBND xã Hòa Tâm đã ký hợp thức hồ sơ cho ông Phí để ông Thắng cùng ông Quang và ông Duy lập hồ sơ bồi thường, hỗ trợ cho những cá nhân nhận chuyển nhượng đất từ ông Phí.

Tại phiên tòa sơ thẩm, TAND tỉnh Phú Yên tuyên phạt bị cáo Nguyễn Hữu Phí cùng 15 bị cáo khác về tội “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 165 Bộ luật Hình sự. Trong đó, bị cáo Nguyễn Hữu Phí bị tuyên 01 năm tù, cho hưởng án treo.

Ngay sau khi TAND tỉnh Phú Yên kết thúc, ông Nguyễn Hữu Phí đã làm đơn kháng cáo vì cho rằng: “Bản thân chỉ làm theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền giải quyết bồi thường, không hề biết việc hướng dẫn đó là chưa phù hợp với quy định của pháp luật, hơn nữa bị cáo là người dân, không phải là người có chức vụ nên không thể phạm tội như cáo trạng mà Viện kiểm sát đã quy kết”.

Bản án phúc thẩm với nhiều điểm sáng

Luật sư Nguyễn Đình Thơ (Văn phòng luật sư Nguyễn Đình Thơ) cho rằng: “Ông Phí không đồng phạm vì đang là người có đất sản xuất, nuôi trồng thủy sản nhưng bị nhà nước thu hồi. Việc thu hồi đất, ông Phí và gia đình chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật. Việc đền bù không đúng nên ông phải kiến nghị, việc gặp ông Tài để kiến nghị đòi đền bù là đúng người có trách nhiệm. Ông Phí chỉ làm theo hướng dẫn của cán bộ được giao giải quyết đền bù, hỗ trợ. Số tiền đền bù 3,7 tỷ ông Phí không nhận mà những người nhận chuyển nhượng đất của ông Phí nhận. Đất nuôi trồng thủy sản của gia đình đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, diện tích còn lại là do gia đình khai hoang, nhận chuyển nhượng không có tranh chấp. Vì vậy, án sơ thẩm kết tội ông Phí như vậy là hoàn toàn không có căn cứ”.

2-3-5c10591e0ed62

Do không đủ căn cứ, ngày 25/9/2017, TAND Cấp cao tại Đà Nẵng ban hành Bản án phúc thẩm số 236/2017/HSPT tuyên hủy Bản án sơ thẩm số 19/2016/HSST của TAND tỉnh Phú Yên.

Trong phiên tòa phúc thẩm, ông Nguyễn Hữu Phí cho rằng, việc xử phạt ông tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước là không thuyết phục. Ông cùng gia đình thấy số tiền đền bù không đủ để khôi phục sản xuất như ban đầu nên kiến nghị lên cơ quan có thẩm quyền và sau đó làm theo hướng dẫn của cán bộ quản lý nhà nước. Hơn nữa, bản thân ông không phải là người được giao giải quyết chế độ đền bù, hỗ trợ giải phóng mặt bằng nên ông không thể lợi dụng chức vụ để làm trái các quy định của pháp luật, không thỏa mãn yếu tố chủ thể trong cấu thành tội phạm.

Theo Bản án phúc thẩm số 236/2017/HSPT, ngày 25/9/2017 của TAND Cấp cao tại Đà Nẵng cho thấy, trong hồ sơ vụ án, kết luận điều tra, cáo trạng đều ghi nhận: Nguyễn Hữu Phí có 08 thửa đất nuôi trồng thủy sản với diện tích 62.524m2. Toàn bộ diện tích này đã được UBND xã Hòa Tâm đo đạc lập hồ sơ thuộc quyền sử dụng và quản lý hợp pháp của ông Phí.

TAND cấp cao tại Đà Nẵng đã viện dẫn một số quy định của pháp luật để làm rõ nội dung sự việc như sau: điểm a, khoản 2, Điều 16, Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 quy định: “Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp đang sử dụng vượt hạng mức thì việc bồi thường được thực hiện như sau: a) Trường hợp diện tích đất vượt hạn mức do được thừa kế, tặng cho, nhận chuyển nhượng từ người khác, tự khai hoang theo quy hoạch được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyện thì được bồi thường”.

Đồng thời, tại khoản 1 và khoản 8, Điều 129, Luật Đất đai 2013 quy định: “1. Hạn mức giao đất trồng cây hàng năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối cho mỗi hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp như sau: a) Không quá 03 héc ta cho mỗi loại đất đối với tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thuộc khu vực Đông Nam Bộ và khu vực đồng bằng sông Cửu Long; b) Không quá 02 héc ta cho mỗi loại đất đối với tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khác”. “8. Diện tích đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân do nhận chuyển nhượng, thuê, thuê lại, nhận thừa kế, được tặng cho quyền sử dụng đất, nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất từ người khác, nhận khoán, được Nhà nước cho thuê đất không tính vào hạn mức giao đất nông nghiệp quy định tại Điều này”.

Theo đó, TAND cấp cao tại Đà Nẵng cho rằng, các cơ quan tố tụng tỉnh Phú Yên cần phải xác định lại phần diện tích đất nuôi trồng thủy sản của ông Phí là do nhà nước giao bao nhiêu, còn bao nhiêu do ông Phí khai hoang sử dụng và nhận chuyển nhượng của những người khác.

Đồng thời, cũng cần phải thu thập hồ sơ nguồn gốc sử dụng đất của ông Phí, xác định rõ nội dung nói trên, đối chiếu với những quy định bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất để xác định sự thật khách quan liên quan đến ông Nguyễn Hữu Phí.

Chính vì vậy, TAND cấp cao tại Đà Nẵng khẳng định bản án sơ thẩm tuyên bố ông Nguyễn Hữu Phí cùng 15 bị cáo phạm tội “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” là chưa đủ căn cứ. Do vậy, ngày 25/9/2017, TAND cấp cao tại Đà Nẵng tuyên hủy Bản án sơ thẩm của TAND tỉnh Phú Yên, giao cho Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Yên điều tra lại theo quy định.

Luật sư Việt Nam Online sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc!

Đoàn Vĩnh