Chủ nhật, 27/1/2019 | 14:35 GMT+7

Quảng Bình: Bản án “chiếm đoạt tài sản” chưa thỏa mãn cấu thành tội (?)

LSVNO – Cấu thành tội phạm là các yếu tố bắt buộc cấu thành nên tội phạm đó cũng như các dấu hiệu của mỗi yếu tố đó. Và có xác định tội danh đúng thì mới áp dụng pháp luật hình sự đúng, ra bản án mới đúng pháp luật, người phạm tội mới chấp nhận bản án. Bởi lẽ đó, mà Bản án số 51/2018/HS-ST ngày 12/10/2018 (Bản án số 51) của Tòa án nhân dân huyện Bố Trạch đã có đơn kháng cáo lên Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình.

Theo Bản án số 51 của TAND huyện Bố Trạch, Quảng Bình, năm 2005 Nguyễn Thanh Sơn được Ủy ban nhân dân huyện Bố Trạch bổ nhiệm công chức xã, giữ chức vụ Địa chính - Xây dựng thuộc xã Phúc Trạch (huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình). Từ năm 2010 đến năm 2014, Sơn đã tự ý thu tiền cấp đất của 05 hộ dân trú tại thôn Chày Lập, xã Phúc Trạch. Sơn thu tiền nhưng không lập phiếu thu, không nộp vào ngân sách của xã Phúc Trạch mà cất giữ ở nhà.

Đại diện Viện kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa giữ nguyên quan điểm truy tố hành vi của bị cáo Sơn đủ yếu tố cấu thành tội: “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản”. Vật chứng: đề nghị tuyên buộc bị cáo bồi thường cho bà Nguyễn Thị Lền số tiền 13.130.000 đồng và ông Pham Văn Khiêm số tiền 5.000.000 đồng, số tiền này Sơn đã tự nguyện nộp để bồi thường tại tài khoản đã tạm giữ của Thanh tra huyện Bố Trạch.

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án, tranh tụng tại phiên tòa: Hội đồng xét xử nhận định về hành vi; xét về tính chất, mức độ, hậu quả; tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, quyết định tuyên Nguyễn Thanh Sơn phạm tội “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản”.

Tại phiên Tòa sơ thẩm, ngày 12/10/2018 của TAND huyện Bố Trạch, vụ án cơ bản đã được khép lại với Bản án số 51. Tuy nhiên, bị cáo Sơn; người bị hại; những người làm chứng tại phiên tòa và nhiều người dân ở xã Phúc Trạch chưa thật thỏa mãn sau khi tòa tuyên án bị cáo Nguyễn Thanh Sơn phạm tội “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản”. Có nặng lắm không, có đủ những dấu hiệu bắt buộc để cấu thành tội phạm như; khách thể, chủ thể, khách quan, chủ quan?

Bởi lẽ, phần tranh tụng tại phiên tòa những người bị hại đều cho rằng, họ nộp tiền cho Sơn với mục đích là để Sơn làm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho họ. Có chăng đây là một thỏa thuận dân sự? Vì lẽ, dù muốn hay không khi xây dựng xong hồ sơ đề nghị cấp GNQSDĐ thì Sơn cũng phải lấy số tiền này để nộp vào Kho bạc Nhà nước trước khi có quyết định cấp GCNQSDĐ cho người dân.

Hơn nữa, người làm chứng, ông Nguyễn Văn Hiền - nguyên Chủ tịch UBND xã Phúc Trạch ghi nhận; việc Sơn thu tiền đã có sự thống nhất tại hội nghị giao ban của xã nhưng không ghi thành văn bản. Mặt khác, tại Cáo trạng số 29/THQCT-KSĐT ngày 25/6/2018 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện Bố Trạch nêu rõ: ngay sau khi có kết luận thanh tra số 339/KL-UBND ngày 02/3/2017 của UBDN huyện Bố Trạch (kết luận số 339), Sơn đã tự nguyện trả lại số tiền cho người dân. Có thể xem xét hành vi chủ quan của Sơn dẫn đến phạm tội.

image001-5c4d5eb17b9c6

 

Các trường hợp giao đất, thu tiền sử dụng đất “đồng dạng” cùng Nguyễn Thanh Sơn chưa nộp vào ngân sách Nhà nước.

Sau Bản án số 51, nhiều người dân ở xã Phúc Trạch đặc biệt quan tâm và cho rằng vụ án chưa được điều tra triệt để, đã “bỏ sót” tội phạm, không được xem xét điều tra khởi tố cùng lúc. Bởi, theo Kết luận thanh tra số 339/KL-UBND ngày 02/3/2017 của UBND huyện Bố Trạch, tại phần C, khoản 2.2 “Về việc giao đất trái thẩm quyền:

Có 18 trường hợp UBND xã giao đất, thu tiền sử dụng đất nhưng chưa nộp vào ngân sách Nhà nước. Hiện tại các hộ gia đình, cá nhân đã xây dựng nhà ở trước ngày 01/7/2014.

Có 4 trường hợp UBND xã giao đất, thu tiền sử dụng đất nhưng chưa nộp vào ngân sách Nhà nước (trong đó có 2 trường hợp công chức Địa chính-Xây dựng xã thu tiền không có biên lai”. 

Như vậy, theo kết luận số 339 thì còn có đến 20 trường “đồng dạng” cùng Nguyễn Thanh Sơn thu tiền nhưng chưa nộp vào ngân sách Nhà nước. Vậy ai đã thu tiền sử dụng đất nhưng “chưa nộp” của 20 trường hợp còn lại, tại sao không được điều tra khởi tố cùng một thể, có chăng đang được bỏ lọt người, lọt tội?

Để rõ hơn việc Bản án số 51 Quyết định Nguyễn Thanh Sơn phạm tội “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản” có đủ những dấu hiệu bắt buộc để cấu thành tội phạm? Phóng viên Luật sư Việt Nam Online đã có cuộc trao đổi với Luật sư Hồ Lý Hải (Đoàn luật sư tỉnh Quảng Bình). Luật sư Hải phân tích:

“Buộc tội Nguyễn thanh Sơn về hành vi chiếm đoạt tài sản là chưa thỏa mãn về căn cứ pháp lý vì:

Trong hồ sơ vụ án chưa có bút lục nào làm rõ hành vi chiếm đoạt tài sản như chiếm đoạt của ai, bao nhiêu và chưa có sự đối chất giữa bị cáo với người bị chiếm đoạt.

Tại phiên Tòa sơ thẩm ngày 12/10/2018, tất cả những người được triệu tập với tư cách là bị hại đều khẳng định họ không bị ai chiếm đoạt tiền của mình cả, họ đều khai là tiền của họ nộp để làm Giấy CNQSDĐ, nhưng vì chậm có Giấy CNQSDĐ và mong sớm làm Giấy CNQSDĐ cho họ, khi nhà nước yêu cầu nộp tiền thì ông Sơn phải nộp thay cho họ số tiền đó.

Thực tế, cho đến trước khi khởi tố vụ án, khởi tối bị can Nguyễn Thanh Sơn, tất cả những người mà Sơn thu tiền đều đã làm thủ tục đề nghị cấp Giấy CNQSDĐ, hồ sơ đã được UBND xã Phúc Trạch xác nhận để nộp lên UBND huyện Bố Trạch xem xét quyết định.

Khi nhà nước yêu cầu các hộ này làm nghĩa vụ tài chính, chắc chắn các hộ này cũng sẽ yêu cầu bị cáo nộp và bị cáo chắc chắn phải chịu khoản trượt giá về đất. Do đó không thể nói bị cáo chiếm đoạt được. Mặt khác, việc cấp đất cho ba hộ (ông Hội, ông Diễn và ông Dũng) đã được báo cáo tại hội nghị giao ban của UBND xã nhằm phục vụ kịp thời cho việc tránh lũ của nhân dân. Cũng vì sự bức bách tránh lũ cho nhân dân mà Sơn đã vi phạm lạm quyền trong việc thu tiền để làm thủ tục cấp đất cho dân, vậy nên không thể nói là Sơn chiếm đoạt được....”

Vụ án đang được TAND tỉnh Quảng Bình chuẩn bị đưa ra xét xử phúc thẩm, hy vọng Hội đồng xét xử phúc thẩm sẽ làm rõ việc có hay không hành vi chiếm đoạt của Nguyễn Thanh Sơn cũng như phát hiện việc bỏ lọt tội phạm của các cơ quan tiến hành tố tụng ở huyện Bố Trạch.


Đại Xuân