Thứ hai, 25/9/2017 | 14:21 GMT+7
Qua một phiên tòa phúc thẩm:

Bàn về bất cập của hậu quả pháp lý khi VKS quyết định rút kháng nghị

LSVNO - Đại diện Viện kiểm sát rút kháng nghị vì một lý do khác thì không có gì phải bàn, nhưng việc rút kháng nghị vì lý do “có tình tiết mới” trong vụ án thì đã “làm xấu hơn tình trạng của bị cáo”...

Bất cập hậu quả pháp lý từ một vụ án

Khoảng 20 giờ ngày 07/01/2017, Đỗ Đức Thắng đến nhà Đoàn Văn Quang chơi. Lúc này anh Quang không có nhà mà chỉ có ông Kiên (là bố của anh Quang) đang ngồi xem tivi ở phòng khách, thấy vậy Thắng ngồi xem tivi với ông Kiên. Một lúc sau thì ông Kiên đi ra ngoài, nhân cơ hội Thắng chui qua ô thông gió vào phòng ngủ của anh Quang lấy đi số tiền 140 triệu đồng. Sau đó, Thắng đi vào tỉnh Bình Dương và đến nhà anh Lê Cường Quốc để học nghề xăm hình.Tuy nhiên, ngày 21/3/2017, Thắng ra đầu thú.

Số tiền 140 triệu đồng, Thắng đã nộp tiền học nghề và tiền ăn cho anh Quốc 15 triệu đồng, gửi cho anh Quốc giữ hộ 71 triệu 500 ngàn đồng, số tiền còn lại Thắng đã mua sắm một số vật dụng cá nhân và tiêu xài hết. Số tiền Thắng gửi cho anh Quốc, anh Quốc đã sử dụng hết 47 triệu 840 ngàn đồng, đưa lại cho Thắng 3 triệu 660 ngàn đồng, số còn lại anh Quốc đã nộp lại cho cơ quan điều tra.

Viện kiểm sát nhân dân huyện Đăk Glong, tỉnh Đăk Nông đã truy tố Đỗ Đức Thắng về tội Trộm cắp tài sản theo điểm e, khoản 2, Điều 138 Bộ luật hình sự.

Tại phiên tòa sơ thẩm, Tòa án nhân dân huyện Đăk Glong nhận định về tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: “Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo thần khẩn khai báo, ăn năn hối cải...; sau khi phạm tội đã ra đầu thú; tại phiên tòa, người bị hại xin giảm nhẹ hình phạt nên bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm p khoản 1 và khoản 2 Điều 46 của Bộ luật hình sự; khi phạm tội bị cáo trên 16 tuổi nhưng chưa đủ 18 tuổi nên cần áp dụng Điều 69 và Điều 74 của Bộ luật hình sự để giảm nhẹ phần nào hình phạt cho bị cáo”. 

Theo đó, luật sư bào chữa cho bị cáo đề nghị với HĐXX để bị cáo được hưởng án treo, nhưng HĐXX thấy rằng bị cáo không đủ điều kiện được hưởng án treo nên không chấp nhận.

Kết quả án sơ thẩm tuyên xử: “Áp dụng điểm e, khoản 2, Điều 138; điểm p khoản 1 và khoản 2 Điều 46; Điều 69 và Điều 74 Bộ luật hình sự, xử phạt bị cáo Đỗ Đức Thắng 01 năm tù về tội Trộm cắp tài sản. Trong thời hạn kháng nghị, Viện Kiểm sát Nhân dân huyện Đăk Glong đã kháng nghị theo hướng tăng hình phạt đối với bị cáo”.

Như trên đã nói, tại phiên tòa sơ thẩm, luật sư đề nghị cho bị cáo được hưởng án treo nhưng HĐXX sơ thẩm thấy rằng bị cáo chỉ được hưởng 01 tình tiết giảm nhẹ tại điểm p khoản 1 Điều 46 nên không đủ điều kiện được hưởng án treo (vì quy định hiện hành thì phải có ít nhất 02 tỉnh tiết giảm nhẹ trở lên mới được xem xét cho hưởng án treo) và Tòa án sơ thẩm không cho bị cáo được hưởng án treo là đúng.

Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đăk Nông rút kháng nghị vì có tình tiết mới là gia đình bị cáo đã nộp thêm tiền bồi thường cho người bị hại. Theo quy định hiện hành thì HĐXX phúc thẩm quyết định đình chỉ xét xử. 

court-newsfirst-59c8ad8da930c

Ảnh minh họa.

Bất cập và kiến nghị sửa đổi

Tôi thấy rằng, nếu tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện Viện kiểm sát rút kháng nghị vì một lý do khác thì không có gì phải bàn, nhưng việc rút kháng nghị vì lý do “có tình tiết mới” trong vụ án này là đã “làm xấu hơn tình trạng của bị cáo” (theo quy định tại khoản 1, Điều 238 BLTTHS) vì với “tình tiết mới” này thì bị cáo đã được hưởng thêm 01 tình tiết giảm nhẹ nữa tại điểm b, khoản 1 Điều 46 (Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả).

Giả sử trong vụ án này, Viện kiểm sát không rút kháng nghị hoặc pháp luật quy định là trong trường hợp Viện kiểm sát rút kháng nghị mà bị cáo, luật sư... hoặc HĐXX phúc thẩm thấy việc rút kháng nghị là đã “làm xấu hơn tình trạng của bị cáo” vì phải đình chỉ xét xử và hậu quả của việc đình chỉ xét xử này đã tước đi cơ hội được xem xét hưởng án treo cho bị cáo vì vậy bị cáo, luật sư đề nghị HĐXX hoặc HĐXX thấy cần phải tiếp tục xét xử để bị cáo có thể được hưởng án treo khi bị cáo đã có đủ điều kiện để xem xét là đã “có ít nhất 02 tỉnh tiết giảm nhẹ trở lên” và có những tình tiết giảm nhẹ khác tại khoản 2, Điều 46 Bộ luật hình sự.

Qua vụ án, kiến nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao nên có nghị quyết hướng dẫn bổ sung cho tình huống này để việc rút kháng nghị, hậu quả của việc rút kháng nghị không “làm xấu hơn tình trạng của bị cáo” trong giai đoạn xét xử phúc thẩm như vụ án này hoặc các vụ án khác (nếu có).

 

Luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa

(Đoàn luật sư tỉnh Đăk Nông)