Thứ hai, 9/10/2017 | 15:20 GMT+7

Tìm về dấu xưa đất Sài Gòn - Lăng Ông Bà Chiểu

LSVNO - Lăng Ông Bà Chiểu là tên gọi dân gian chỉ lăng Tả quân Lê Văn Duyệt (1764 - 1832), do lăng nằm cạnh chợ Bà Chiểu nên có tên trên. Còn thường gọi là Lăng Ông. Lăng có tên chữ là Thượng công miếu上公廟. Lăng nằm ở số 1 đường Vũ Tùng, quận Bình Thạnh.

1-bia-trong-lang-ong-ba-chieu-chup-nam-1900-59db2b06340a9

Bia trong Lăng Ông Bà Chiểu chụp năm 1900.

3-tam-quan-lang-ong-ba-chieu-59db2b0e0ad97

Tam quan lăng Ông Bà Chiểu.

Lăng có diện tích 18.500m2 thờ Tả quân Lê Văn Duyệt, một trong những công thần bậc nhất của vua Gia Long trong việc khôi phục cơ đồ nhà Nguyễn. Đức Tả quân từng hai lần làm Tổng trấn Gia Định thành, có công lớn với dân vùng đất này. Sau khi Tả quân mất, bị vua Minh Mạng kết tội lộng quyền, nhất là sau sự biến thành Phiên An của Lê Văn Khôi, khu mộ Tả quân bị vua ra lệnh san phẳng. Sang thời vua Thiệu Trị cho khôi phục lại mộ. Đến thời vua Tự Đức truy phong phẩm tước, sửa sang phần mộ và miếu thờ năm Kỷ Dậu (1849).

5-thuong-cong-linh-mieu-tho-tong-tran-le-van-duyet-59db2b18832a6

Thượng công linh miếu thờ Tổng trấn Lê Văn Duyệt.

6-ban-tho-tong-tran-le-van-duyet-o-trung-dien-59db2b1c079da

Ban thờ Tổng trấn Lê Văn Duyệt ở trung điện.

Năm 1937, lăng được trùng tu và đền được xây dựng. Năm 1988, lăng được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia và năm 2008, lăng được tôn tạo. Trong lăng có mộ Tả quân và phu nhân. Phía trước mộ là nhà bia. Phía sau mộ là Thượng công linh miếu 上公靈廟thờ Tả quân và phối thờ Hiệp biện Đại học sĩ Phan Thanh Giản cùng Tổng trấn Bắc thành Lê Chất.

7-ban-tho-hiep-bien-dai-hoc-si-phan-thanh-gian-nam-ben-trai-ban-tho-tong-tran-nhin-tu-ngoai-vao-59db2b238ea37

Ban thờ Hiệp biện Đại học sĩ Phan Thanh giản nằm bên trái ban thờ Tổng trấn (nhìn từ ngoài vào).

8-ban-tho-quan-cong-le-chat-nam-ben-phai-ban-tho-tong-tran-nhin-tu-ngoai-vao-59db2b266e116

Ban thờ Quận công Lê Chất nằm bên phải ban thờ Tổng trấn (nhìn từ ngoài vào).

9-khu-mo-tong-tran-va-vo-do-thi-phan-duoc-xay-dap-tu-nam-1848-59db2b2aad60f

Khu mộ Tổng trấn và vợ Đỗ Thị Phấn được xây đắp từ năm 1848.

capture-59db31dbae33e

Bia dựng tại miếu thờ Lê công do Kinh lược sứ Hoàng Cao Khải viết năm Giáp Ngọ (1894).

Đây là địa điểm chiêm bái, tín ngưỡng của dân Sài Gòn, có tiếng là linh thiêng. Người dân từng đến đây để xin ngài phân định trái phải, đúng sai. Hàng năm ở đây diễn ra ngày giỗ Tả quân 1/8 (âm lịch) và ngày hội đầu Xuân mùng 1 và mùng 2 Tết Nguyên đán. Người Hoa đến với lăng chiếm 50% số khách đi lễ do sinh thời Tả quân làm Tổng trấn Gia Định thành đã có nhiều chính sách tạo điều kiện cho họ an cư lạc nghiệp.

Bài, ảnh: Trần Đình Ba

*Nguồn tư liệu tham khảo:

  1. Hội Thượng công quý tế (1964), Kỷ niệm 200 năm sanh nhựt Đức Tả quân và 50 năm thành lập Hội Thượng công quí tế, Sài Gòn.
  2. Justin Corfield (2016), Từ điển lịch sử Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh, Hồng Đức, Hà Nội.
  3. Thạch Phương, Lê Trung Hoa chủ biên (2008), Từ điển Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh, Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh.