Thứ ba, 17/7/2018 | 15:46 GMT+7

Các luật sư gửi đơn lên Chủ tịch nước xin ân giảm hình phạt cho "tử tù" Đặng Văn Hiến

LSVNO – Ngày 16/7, các luật sư tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị cáo Đặng Văn Hiến trong vụ án “Giết người”, “Hủy hoại tài sản” “Che dấu tội phạm” xảy ra tại tiểu khu 1535, xã Quảng Trực, huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông vào ngày 23/10/2016, đã đồng loạt có Đơn kiến nghị khẩn cấp gửi Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ,... để “Xin ân giảm hình phạt tử hình cho Đặng Văn Hiến”.

Các luật sư tham gia bào chữa cho bị cáo Đặng Văn Hiến (trú tại xã Quảng Trực, huyện Tuy Đức) trong vụ án “Giết người, “Hủy hoại tài sản”, “Che dấu tội phạm” xảy ra tại tiểu khu 1535, xã Quảng Trực, huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông vào ngày 23/10/2016 bao gồm: LS Nguyễn Văn Quynh (Đoàn luật sư TP. Hà Nội); LS Nguyễn Thạch Thảo, LS Nguyễn Kiều Hưng, LS Trần Đăng Sĩ (Đoàn luật sư TP. Hồ Chí Minh); LS Nguyễn Thanh Huy (Đoàn luật sư tỉnh Đắk Nông); LS Bùi Quang Vui (Đoàn luật sư tỉnh Đồng Nai); LS Hồ Minh Kính (Đoàn luật sư tỉnh Bình Định).

37304188-1660160977425821-323135704215322624-n-5b4dabc55a5ea

Bị cáo Ninh Viết Bình (đứng), bị cáo Đặng Văn Hiến (ngồi giữa) và bị cáo Hà Văn Trường tại phiên tòa phúc thẩm.

Theo đó, tháng 01/2018, TAND tỉnh Đắk Nông đưa vụ án trên ra xét xử sơ thẩm, Hội đồng xét xử (HĐXX) đã tuyên phạt các bị cáo: Đặng Văn Hiến mức án tử hình. Đến ngày 12/7/2018, Tòa án nhân dân (TAND) Cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm vụ án và tuyên y án tử hình đối với Đặng Văn Hiến như trong bản án sơ thẩm của TAND tỉnh Đắk Nông. Do vậy, ngày 16/7/2018, các luật sư tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị cáo Đặng Văn Hiến đã đồng loạt có Đơn kiến nghị khẩn cấp gửi Chủ tịch nước Trần Đại Quang, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc,... để “Xin ân giảm hình phạt tử hình cho Đặng Văn Hiến”.

Bởi, theo các luật sư thì diễn biến tại phiên tòa phúc thẩm của TAND Cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh có xuất hiện nhiều tình tiết mới. Cụ thể: sau phiên tòa sơ thẩm bị cáo Đặng Văn Hiến vẫn tiếp tục bồi thường cho các gia đình nạn nhân, cả 03 gia đình nhà có nạn nhân chết đều có đơn xin giảm án cho Hiến, các nạn nhân bị thương cũng có đơn xin giảm án cho Hiến; tổ trưởng tiểu khu 1535 đại diện cho người dân sống tại tiểu khu 1535 có đơn xin giảm án cho Hiến; các bị cáo cũng bổ sung thêm các tài liệu chứng minh gia đình có công với cách mạng.

Đồng thời, phần tranh luận của các luật sư về việc không có căn cứ pháp luật khi áp dụng điểm n, khoản 1, Điều 93 Bộ Luật hình sự (BLHS) 1999 “có tính chất côn đồ” đối với hành vi phạm tội của Hiến, phần tranh luận này rất thuyết phục và cũng được người dân tham dự phiên tòa rất đồng tình. Tuy nhiên, HĐXX cấp phúc thẩm vẫn áp dụng điểm a, điểm n, khoản 1, Điều 93 BLHS 1999 về tội “Giết người” và mặc dù Hiến có đến 3 tình tiết giảm nhẹ thuộc khoản 1, Điều 46 BLHS 1999 và là người ra đầu thú, có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự (TNHS) theo khoản 2, Điều 46 BLHS 1999 nhưng HĐXX vẫn tuyên y án tử hình đối với Đặng Văn Hiến như trong bản án sơ thẩm mà không xem xét nguyên nhân điều kiện, ý thức phạm tội, cũng như hành vi trái pháp luật diễn ra trong một thời gian dài của Công ty Long Sơn.

Theo nội dung vụ án, năm 2008, Công ty Long Sơn được thuê 1079 ha đất tại tiểu khu 1535. Một số hộ dân đã xâm canh trồng Điều, Cà phê, Cao su và chuyển nhượng cho người khác trong diện tích 1079 ha đất này. Trong quá trình thực hiện dự án từ 2008 đến 2016, Công ty Long Sơn đã nhiều lần cho công nhân đi chặt, ủi cây để lấy lại đất. Tranh chấp giữa Công ty Long Sơn và người dân xâm canh ở tiểu khu 1535 kéo dài, đã gửi đơn đến nhiều cơ quan chức năng nhưng chưa được giải quyết.

Khoảng 06 giờ, ngày 23/10/2016, Nghiêm Xuân Thiên Sửu và Phạm Công Thiện chỉ đạo 32 công nhân Công ty Long Sơn điều khiển 01 xe ủi, 01 máy cày và mang theo quần áo, mũ, giày bảo hộ, khiên chắn, áo giáp, gậy, đá cục đi đến khu vực đất bị xâm canh để san ủi cây (trước đó, Công ty Long Sơn đã tổ chức họp bàn, lên kế hoạch và tập duyệt cho đợt đi san ủi ngày 23/10/2016). Các nhân viên bảo vệ của công ty chia làm 2 nhóm: Nhóm 1, chặn ở nhà ông Thắng và ông Cao; Nhóm 2, chặn khu vực nhà Đặng Văn Hiến để bảo vệ cho Thông và Tiến san ủi.

Sau đó, Hiến phát hiện hơn 10 người đội mũ, có khiên chắn chốt chặn ở khu vực đường mòn bên hông nhà và có tiếng máy ủi nên gọi điện cho ông Hoàng Văn Thắng hỏi thì biết Công ty Long Sơn đã ủi vườn Điều. Hiến liền gọi vợ (là bà Mai Thị Khuyên và em vợ là Hà Văn Trường dậy). Tiếp đó, Hiến gọi điện cho Thọ, Trường gọi điện cho Bình và bảo cầm súng đến. Hiến lấy súng, đạn đi cửa sau đến khu vực xe ủi cây để ngăn cản nhưng bị người của Công ty Long Sơn cầm gậy, khiên chắn đứng chặn không cho đi. Hiến cầm súng bắn chỉ thiên thì nhóm người này cầm đá ném, Hiến di chuyển lùi về cửa sau nhà và bắn 1 phát về nhóm người của Công ty Long Sơn, rồi vào nhà cài chốt cửa (người của công ty Long Sơn vẫn tiếp tục ném đá). Hiến đạp bung 01 tấm gỗ làm vách tường tạo khe hở hướng ra ngoài ngắm bắn, Hiến bảo Trường lấy đạn tiếp cho Hiến bắn.

Ông Ninh Viết Bình cũng mang súng tự chế đi đến nhà Hiến. Bình đến nơi thì Hiến bảo Bình đi lên cản kẻo công nhân Công ty Long Sơn ủi hết. Sau đó Bình và Hiến mỗi người 1 khẩu súng chạy đến phía nhà ông Thắng, thấy sau nhà ông Thắng khoảng 20m có ông Dương Văn Tiến đang điều khiển xe ủi và 5 công nhân khác cũng đang ở đó thì Hiến bắn khoảng 04 - 05 phát về phía nhóm người này, nhóm người bỏ chạy, Hiến bắn theo 01 phát đạn nữa.

Hiến và Bình cầm súng đi theo đường mòn về phía nhà Hiến, khi đến gần nhà Hiến thì thấy một nhóm người ẩn nấp tại đường mòn liền bắn 01 phát vào nhóm người này, họ bỏ chạy vào vườn điều phía sau nhà bà Tiến, Bình đuổi theo bắn 01 phát nữa rồi đi qua vườn Điều phía sau nhà bà Tiến nấp ở bụi cỏ. Lúc này, Hiến khi đi về đến đoạn đường giao nhau giữa đường mòn từ nhà hiến lên nhà ông Thắng với con suối thì nhìn thấy người của công ty Long Sơn đang ở trong vườn điều phía sau nhà bà Tiến, Hiến bắn 01 phát về phía đó thì nhóm người này bỏ chạy. Tiếp đó, Hiến đuổi theo vào vườn Điều nhà bà Tiến bắn thêm 01 phát nữa, rồi đi xuyên trong vườn điều sau nhà bà Tiến ra đường mòn đi về. Khi đi ra đường thấy một nhóm đông người (13 người) đang ẩn nấp dưới rãnh nước cạnh đường mòn, Hiến đã bắn 01 phát về phía nhóm người này rồi đi ra bắt họ bỏ khiên chắn, dụng cụ bảo hộ và cởi hết quần áo và hỏi ai là người cầm đầu thì Phạm Công Thiện sợ bị bắn nên vùng dậy bỏ chạy, Hiến bắn 01 phát về phía Thiện đồng thời tiếp tục yêu cầu những người còn lại cởi quần áo ra mới cho về. Điểu Tào cởi đồ chậm và Điểu Vinh không cởi đồ thì bị Hiến bắn. Hậu quả, làm ông Điểu Vinh, Điểu Tào và Dương Văn Tiến bị chết và 13 người bị thương.

37328016-1660160714092514-7037233584406528000-n-5b4dabc549ee5

Bà Mai Thị Khuyên (vợ bị cáo Hiến, áo vàng) và người dân tại tòa.

Tại phiên tòa phúc thẩm của TAND Cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh, Luật sư Nguyễn Văn Quynh - Công ty Luật TNHH Hãng Luật Hưng Yên, Đoàn luật sư TP. Hà Nội (bào chữa cho bị cáo Đặng Văn Hiến) cho rằng: "HĐXX ở cả hai cấp sơ thẩm và phúc thẩm tuyên phạt Đặng Văn Hiến tử hình như trong cả hai Bản án nêu trên là quá nghiêm khắc, không được dư luận nhân dân đồng tình bởi các lẽ sau đây:

Thứ nhất, việc áp dụng tình tiết định khung tăng nặng “có tính chất côn đồ” theo điểm n, khoản 1, Điều 93 BLHS 1999 của cả hai bản án cấp sơ thẩm, phúc thẩm đối với Đặng Văn Hiến là chưa xác đáng, chưa đánh giá toàn diện các tình tiết của vụ án. Những điều này, thể hiện rất rõ qua những chứng cứ có trong hồ sơ vụ án cũng như trong quá trình thẩm tra công khai tại phiên tòa.

Thứ hai, Bị cáo Hiến đã tự nguyện bồi thường, khắc phục hậu quả của tội phạm (thuộc tình tiết giảm nhẹ theo Điểm b, Khoản 1, Điều 46). Mặc dù điều kiện gia đình bị cáo Hiến khó khăn nhưng kể cả sau phiên tòa sơ thẩm, bị cáo Hiến vẫn động viên vợ gia đình bị cáo tiếp tục bồi thường cho người nhà các nạn nhân, tổng số tiền bồi thường cho gia đình nhà các nạn nhân lên tới hơn 300 triệu đồng.

Thứ ba, việc áp dụng hình phạt tử hình không đảm bảo được nguyên tắc áp dụng hình phạt trong pháp luật nước CHXHCN Việt Nam. Theo Luật hình sự Việt Nam, hình phạt tử hình chỉ có thể áp dụng trong trường hợp xét thấy người phạm tội không còn khả năng cải tạo, giáo dục, hành vi phạm tội của người phạm tội là đặc biệt nghiêm trọng và người phạm tội không còn khả năng cải tạo, giáo dục, cần phải loại bỏ họ ra khỏi đời sống xã hội nhằm triệt để ngăn chặn họ phạm tội mới. Tuy nhiên, Đặng Văn Hiến là một người nông dân hiền lành, chăm chỉ, Hiến chưa từng có tiền án tiền sự gì, Hiến phạm tội một cách thụ động và vì thấy ăn năn, hối hận về hành vi phạm tội của mình nên đã tự nguyện ra đầu thú.

Như vậy, việc áp dụng hình phạt tử hình trong trường hợp này, theo các luật sư bào chữa cho bị cáo trong vụ án là chưa chính xác, chưa đạt được mục đích (mục đích răn đe, mục đích giáo dục, cải tạo) của các hình phạt trong Luật hình sự Việt Nam".

Đoàn Vĩnh