Thứ bảy, 2/6/2018 | 23:12 GMT+7
Vụ án cưa cây gỗ khô tại Kon Tum:

Luật sư kiên quyết bảo vệ 05 bị cáo vô tội

LSVNO – Chiều ngày 01/6, TAND tỉnh Kon Tum đã tuyên 05 bị cáo không phạm tội “Trộm cắp tài sản” trong vụ án cưa cây gỗ chết khô tại rừng đặc dụng Đắk Uy. Để bạn đọc hiểu sâu hơn về vụ án này, Phóng viên Luật sư Việt Nam Online đã có buổi phỏng vấn với Luật sư Lê Văn Hoan - Trưởng Văn phòng Luật sư Lê Văn, Đoàn luật sư TP. Hồ Chí Minh - người bào chữa chính cho các bị cáo trong vụ án này.

>>> Chấn động phiên tòa, cả 5 bị cáo được trắng án

 

Phóng viên: Thưa luật sư, luật sư nhìn nhận như thế nào về “cán cân công lý” của hội đồng xét xử TAND tỉnh Kon Tum trong vụ việc này?

Luật sư Lê Văn Hoan: Ban đầu khi tiếp cận vụ án, tôi chỉ có khoảng 3 ngày với hàng ngàn bút lục có trong hồ sơ vụ án. Tuy nhiên, khi đã nghiên cứu và định hướng được hướng đi, tôi càng lúc càng rõ một điều rằng “các bị cáo không có tội”. Và niềm tin ấy đã đúng, đó không chỉ là ý kiến của cá nhân tôi mà là của một số chuyên gia trong lĩnh vực pháp luật, khi tôi tham khảo ý kiến.

Tuy nhiên, tại phiên xét xử sơ thẩm lần 1, Hội đồng xét xử (HĐXX) và đại diện Viện kiểm sát (VKS) vẫn quyết tâm kết tội các bị cáo, mặc dù luật sư chỉ ra rất nhiều vi phạm về tố tụng và vấn đề quan trọng nhất là cấp sơ thẩm áp dụng sai pháp luật.

1-5b12bf9c741a1

Luật sư Lê Văn Hoan - Trưởng Văn phòng Luật sư Lê Văn, Đoàn luật sư TP. Hồ Chí Minh – người bào chữa chính cho 05 bị cáo trong vụ án này.

Là phiên tòa xử lưu động, khi có hàng ngàn người dân cùng các bộ của địa phương tham dự. Tuy nhiên, khi đã khẳng định hướng đi đúng đắn nên tôi càng quyết tâm thực hiện. Kết quả phiên xử sơ thẩm lần 1 tôi không hoàn toàn thất vọng vì qua tìm hiểu tôi được biết với nội dung tương tự, các cơ quan tiến hành tố tụng tại địa phương vẫn kết tội các bị cáo.

Phiên xử sơ thẩm lần 1 nóng lên một cách bất ngờ khi các bị cáo khai ra hành vi bức cung, nhục hình của cơ quan cảnh sát điều tra, hành vi đưa và nhận hối lộ của kiểm soát viên.

Điều làm tôi bất ngờ đó là ngay sau khi các bị cáo khai ra các hành vi trên (bức cung, nhục hình và đưa nhận hối lộ) thì có nhiều cá nhân tự xưng là công an vào nhà các bị cáo lục lọi, tìm kiếm thứ gì đó? Ngay khi nhận được tin, trong phần tranh luận, tôi đã nêu vấn đề này và yêu cầu HĐXX có biện pháp bảo vệ gia đình các bị cáo.

Chưa dừng lại ở đó, sau khi tòa tuyên án, buổi tối cán bộ UBND xã tới nhà các bị cáo yêu cầu cung cấp thông tin nhân thân, họ cho rằng làm như vậy để lập sổ thăm nuôi cho tiện. Biết đây là việc làm sai trái và mang tính “khủng bố” gia đình các bị cáo, tôi tiếp tục làm đơn tố cáo. Sự việc chỉ dịu xuống khi các cơ quan báo chí vào cuộc phản ánh.

Tại phiên xét xử phúc thẩm lần 1, nếu ai chứng kiến phiên tòa họ đều nhận thấy chủ tọa phiên tòa chính là vị Đại diện VKS thứ 2. Tuy nhiên, điều còn may mắn cho các bị cáo trong vụ án này đó là có 02 thẩm phán (cánh gà) đều có quan điểm giống như luật sư. Mặc dù nội dung tranh luận VKS hoàn toàn đuối lý nhưng kết quả bản án sơ thẩm bị hủy vì lý do tố tụng. Trong khi lý do này luật sư đã nêu ra nhiều lần trong phiên sơ thẩm trước đó.

Vẫn biết là vậy, nhưng khi HĐXX tuyên hủy án sơ thẩm, cả hội trường vỗ tay ầm ầm và tưởng đây sẽ là tiền đề để các bị cáo được minh oan.

Khi hồ sơ vụ án chuyển về cho cơ quan điều tra tiến hành các bước tiếp theo, mang theo hướng các bị cáo có tội (thời điểm này các bị cáo khiếu nại rất quyết liệt). Bản thân luật sư đã gửi không biết bao nhiêu văn bản kiến nghị tới các cơ quan chức năng từ Trung ương đến địa phương. Trong đó, có không ít đến các Đại biểu Quốc hội. Tuy nhiên, việc điều tra, truy tố và xét xử vẫn tiếp tục diễn ra.

Giống nhưng cấp xét xử sơ thẩm lần 1, VKS quyết liệt bảo vệ quan điểm của mình chỉ có điều khác đó là quyết liệt cho rằng không thể áp dụng Thông tư liên tịch 19/2007. Trong khi đó, cấp sơ thẩm lần 1 và phúc thẩm lần 1 thì cả VKS và tòa án đều áp dụng Thông tư này để kết tội các bị cáo mặc dù tội danh không thay đổi.

Điều làm tôi hài lòng nhất, tại phiên xét xử phúc thẩm lần 2, HĐXX đã yêu cầu VKS tranh luận đến cùng với chúng tôi. Đặc biệt, chủ tọa còn đề nghị tôi tranh luận tất cả những nội dung phát sinh tại phiên tòa cũng như tất cả nội dung mà tôi tranh luận của tại phiên sơ thẩm lần 2.

Với những lý lẽ viện dẫn đúng pháp luật và những chứng cứ thuyết phục của vụ án, buộc vị đại diện VKS xin thôi không tranh luận nữa, bởi những lý lẽ mà VKS đưa ra đều bị phản bác.

2-5b12bf9c657ef

TAND tỉnh Kon Tum đã chấp nhận toàn bộ lời bào chữa của cả bốn luật sư và tuyên các bị cáo vô tội. Ảnh: Ngân Nga.

Đến 16 giờ, ngày 1/6/2018, HĐXX bước vào tuyên án, khi chủ tọa phiên tòa đọc đến chỗ tuyên bố các bị cáo không phạm tội, cả hội trường vỡ òa, rất nhiều giọt nước mắt đã rơi xuống cùng với niềm vui của các bị cáo đã được minh oan và sự nỗ lực người thân và các luật sư đồng nghiệp.

Vậy là công lý không phải không có, chỉ có điều là phải tìm kiếm với thái độ lao động nghiêm túc, miệt mài và niềm tin mãnh liệt kết hợp với sự yêu nghề. Đã khiến HĐXX TAND tỉnh Kun Tum tôn trọng sự thật, thực hiện đúng pháp luật, giữ “cán cân công lý” cân bằng nhằm hạn chế được các vụ án oan sai.

Phóng viên: Với những bằng chứng của vụ án, đại diện VKS đã buộc tội các bị cáo ra sao và việc áp dụng các hình phạt đó có đúng quy định của pháp luật không, thưa luật sư?

Luật sư Lê Văn Hoan: Vụ án này, việc kết tội các bị cáo không phải nằm ở hành vi mà là ở việc áp dụng pháp luật. Đáng lý, với hành vi như vậy, thì các bị cáo chỉ đáng bị xử phạt hành chính. Tuy nhiên, các cơ quan tiến hành tố tụng đã hình sự hóa. Hành vi của các bị cáo vào rừng đặc dụng cưa 01 cây đã chết khô và di chuyển 01 lóng 0,123m3 khỏi gốc cây (nhưng vẫn trong rừng) đáng lý chỉ bị xử phạt theo quy định tại Điều 12, Nghị định 157/2013/NĐ-CP, ngày 11/11/2013 của Chính phủ, nhưng không hiểu sao lại bị khởi tố.

Ngoài ra, nếu muốn xử lý các bị cáo về tội “Trộm cắp tài sản” thì cây gỗ mà các bị cáo cưa phải thuộc rừng trồng hoặc khoanh nuôi tái sinh đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định giao cho tổ chức, tập thể, hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích lâm nghiệp mà người được giao đã bỏ vốn đầu tư trồng rừng, chăm sóc, bảo vệ (nội dung này được hướng dẫn tại Thông tư liên tịch 19/2007).

Đây là rừng đặc dụng (rừng tự nhiên) nên không thể xử lý các bị cáo tội trộm cắp tài sản được. Như vậy, vị đại diện VKS đã áp dụng sai pháp luật dẫn đến việc xác định hành vi sai nên định sai tội danh dẫn đến làm oan sai cho các bị cáo.

Phóng viên: Việc cơ quan điều tra vụ án, cũng như ban hành văn bản có gì không đúng với quy định không, thưa luật sư?

Luật sư Lê Văn Hoan: Trong vụ án này, cơ quan điều tra đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. Mặc dù, bản án phúc thẩm lần 1 đã chỉ ra, nhưng sau đó cơ quan điều tra không khắc phục mà lại “hợp thức hóa”, cụ thể:

Trong Quyết định khởi tố bị cáo số 53/QĐ-CSĐT, ngày 22/7/2017 của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Đắk Hà do ông Lương Văn Hùng (Thượng tá) ký thể hiện thông tin là Nguyễn Ngọc Bình, nhưng phần quyết định thì lại khởi tố Lê Quốc Khánh.

Từ khi xảy ra vụ việc, ngày 12/4/2016 đến nay, ông Bình chỉ nhận quyết định khởi tố bị cáo, ngoài ra không còn văn bản nào khác. Như vậy, ông Bình chưa bị khởi tố nên điều tra, truy tố, xét xử là trái luật.

Tuy nhiên, sau khi tòa án phúc thẩm lần 1, hủy án sơ thẩm, ngày 10/7/2017, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Đắk Hà đã giao cho anh Nguyễn Ngọc Bình quyết định hủy bỏ Quyết định khởi tố bị can số 53. Đến ngày 20/6/2017, Công an huyện Đắk Hà lại giao cho anh Nguyễn Ngọc Bình Quyết định khởi tố bị can số 53, ngày 22/7/2016, vị đại diện VKS không giao quyết định khởi tố bị can nhưng vẫn tiến hành điều tra, truy tố và xét xử.

Ngoài ra, giai đoạn 1 hoàn toàn không có Bản kết luận định giá tài sản (chỉ có biên bản định giá) mà văn bản này đã được đưa vào giai đoạn sau nhưng ngày thì vẫn thể hiện là ngày 20/4/2016 (cùng ngày biên bản định giá tài sản). Tại Bút lục cuối cùng của tòa án sơ thẩm lần 1 là Thông báo đính chính bản án được đánh số 646, nhưng Kết luận định giá tài sản lại đánh số 1053 (?).

3-5b12bf9c8df6b

Các luật sư tham gia bào chữa cho các bị cáo tại phiên tòa phúc thẩm lần 2. Ảnh: Ngân Nga. 

Phóng viên: Theo luật sư, TAND tỉnh Kon Tum tuyên các bị cáo vô tội, thì các bị cáo sẽ được bồi thường tổn thất như thế nào?

Luật sư Lê Văn Hoan: Do TAND tỉnh Kon Tum tuyên hủy bản án sơ thẩm của TAND huyện Đắk Hà do các bị cáo không phạm tội, vậy trong trường hợp này TAND huyện Đắk Hà phải có trách nhiệm chính trong việc bồi thường cho các bị cáo theo quy định Luật Trách nhiệm bồi thường Nhà nước được quy định tại Chương 5 “Thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường”, trong đó, có bồi thường về vật chất và khôi phục danh dự.

Phóng viên: Xin cảm ơn luật sư!

Tại vụ án cưa cây gỗ chết khô tại rừng đặc dụng Đắk Uy có 04 luật sư tham gia bào chữa đó là Luật sư Lê Văn Hoan (Trưởng Văn phòng Luật sư Lê Văn), Luật sư Nguyễn Thị Kim Vinh (nguyên Thẩm phán TAND Tối cao, Công ty Luật LNT & Partners), Luật sư Trần Cao Đại Kỳ Quân (Công ty Luật Tri Ân), Luật sư Nguyễn Thành Công (Công ty Đông Phương Luật). Sau một ngày xét xử, tại phiên xét xử phúc thẩm lần 2 (chiều ngày 1/6/2018), TAND tỉnh Kun Tum đã chấp nhận toàn bộ lời bào chữa của cả bốn luật sư, tuyên các bị cáo Phan Tiến Dũng, Lê Quốc Khánh, Nguyễn Văn Bảy, Nguyễn Ngọc Bình, Nguyễn Văn Thụ không phạm tội “Trộm cắp tài sản”, hủy toàn bộ bản án sơ thẩm của TAND huyện Đắk Hà và đình chỉ vụ án.

 

Đoàn Vĩnh thực hiện