Thứ ba, 7/11/2017 | 07:40 GMT+7

Bị truy nã trong giai đoạn điều tra có được hưởng án treo?

LSVNO - Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao chỉ quy định trường hợp bị cáo tại ngoại bỏ trốn trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Tòa án đ đề nghị cơ quan điều tra truy nã mới thuộc trường hợp không cho hưởng án treo. Vậy các trường hợp bị can bị truy nã trong giai đoạn điều tra, Tòa xử sao cho đúng?

Cho hưởng án treo không đúng quy định cũng là những vi phạm xảy ra nhiều, vi phạm này thường bắt nguồn từ việc nhận thức và áp dụng không đúng các qui định của pháp luật cũng như các văn bản hướng dẫn thi hành, như nhận thức áp dụng sai các tình tiết định khung, tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự từ đó cho hưởng án treo cả những đối tượng chủ mưu, phạm nhiều tội cùng lúc hoặc phạm tội có tính chất chuyên nghiệp, các đối tượng phạm tội có tính chất côn đồ, hoặc cho hưởng án treo đối với các bị cáo phạm các tội dư luận lên án, vi phạm nghiêm trọng Nghị quyết 01/2013/NQ-HĐTP ngày 06/11/2013 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 60 BLHS về án treo.

Kết quả hình ảnh cho án treo?

Ảnh minh họa.

Thực tiễn xét xử án hình sự hai vụ “Cố ý gây thương tích” (theo khoản 2, khoản 3 Điều 104  BLHS 1999), TAND TP. Nha Trang đã tuyên cho hai trường hợp bị cáo đã từng bị truy nã trong giai đoạn điều tra nhưng được hưởng án treo. Một vụ xét xử sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực; Một vụ HĐXX khi đang tuyên án cho hưởng án treo, trả tự do ngay tại tòa, người bị hại phản ứng, gây náo loạn tại phòng xử án. Vụ án này đang trong giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm. Việc Tòa án TP. Nha Trang xử phạt  tù cho hưởng treo nêu trên đã gây nhiều tranh cãi trong việc áp dụng  quy định BLHS về án treo.

Trước đây, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao tại Chỉ thị số 01/2005/CT-CA về công tác đấu tranh phòng, chống một số tội phạm hình sự trong tình hình hiện nay và Công văn số 134/TA-TKTH ngày 08/10/2010, về tăng cường kiểm tra việc xử phạt tù nhưng cho hưởng án treo. Cho đến thời điểm này, việc xử  phạt tù nhưng cho bị cáo được hưởng án treo phải bảo đảm các căn cứ quy định tại Điều 60 BLHS 1999 và hướng dẫn tại Nghị quyết số 01/2013/NQ-HĐTP ngày 06/11/2013 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

Việc áp dụng hình phạt tù nhưng cho hưởng án treo phải căn cứ theo hướng dẫn tại Điều 2 Nghị Quyết 01/2013, của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao và nhân thân, vai trò, các tình tiết giảm nhẹ của các bị cáo trong vụ án cũng như yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm. Nghị quyết số 01/2013, có quy định  trường hợp bị cáo tại ngoại bỏ trốn trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Tòa án đã đề nghị cơ quan điều tra truy nã thuộc trường hợp không cho hưởng án treo.  

Vấn đề trao đổi ở đây là việc TAND TP. Nha Trang đã để các bị cáo bỏ trốn trong trong giai đoạn điều tra được hưởng án treo có vi phạm trong việc áp dụng BLHS 1999 về án treo? Phải chăng BLHS 1999 và BLHS 2015 cũng như Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao chưa quy định cụ thể về tình huống này? Việc để các bị cáo bỏ trốn, truy nã trong giai đoạn được tra nếu không thuộc trường hợp hạn chế nên công bố công khai, có thể lựa chọn làm Án lệ để thẩm phán có căn cứ áp dụng khi xét xử gặp tình huống này, tránh khiếu nại, kháng nghị dài trong hoạt động xét xử.

Hiện nay, TAND Tối cao đang tiến hành tổng kết thực tiễn thi hành Nghị quyết số 01/2013/NQ- HĐTP hướng dẫn áp dụng Điều 60 BLHS về án treo. Hy vọng TAND tối cao sẽ xem xét tình huống này để có căn cứ ban hành Nghị quyết (thay thế Nghị quyết số 01/2013/NQ- HĐTP hướng dẫn thi hành quy định về án treo) phù hợp với quy định BLHS năm 2015 và giải quyết những khó khăn bất cập trong thực tiễn xét xử trong thời gian qua.

Án treo là biện pháp  có điều kiện, được tòa án áp dụng đối với người phạm tội bị phạt tù không quá 3 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, xét thấy không cần buộc phải chấp hành hình phạt tù.

Các trường hợp không cho hưởng án treo theo Nghị quyết 01/2013/NQ-HĐTP

a) Người phạm tội thuộc đối tượng cần phải nghiêm trị quy định tại khoản 2 Điều 3 của Bộ luật hình sự bao gồm: người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, ngoan cố chống đối, lưu manh, côn đồ, tái phạm nguy hiểm, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội; người phạm tội dùng thủ đoạn xảo quyệt, có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, cố ý gây hậu quả nghiêm trọng; phạm tội đặc biệt nghiêm trọng;

b) Bị xét xử trong cùng một lần về nhiều tội;

c) Trong hồ sơ thể hiện là ngoài lần phạm tội và bị đưa ra xét xử, họ còn có hành vi phạm tội khác đã bị xét xử trong một vụ án khác hoặc đang bị khởi tố, điều tra, truy tố trong một vụ án khác;

d) Bị cáo tại ngoại bỏ trốn trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Tòa án đã đề nghị cơ quan điều tra truy nã.

Đại Hưng