Thứ năm, 15/8/2019 | 21:17 GMT+7

Đâu là hành lang pháp lý giám sát các danh xưng "trường quốc tế" trong hệ thống giáo dục?

LSVNO - Do tâm lý "sính ngoại" cũng như nhu cầu của phụ huynh cho con học với giáo viên nước ngoài, nên những ngôi trường có tên rất “Tây” ngày càng gia tăng. Trong đó, nhiều trường học đang tự gắn các mác “quốc tế”, khiến nhiều phụ huynh mua nhầm phải "hàng giả" cho con em mình?

Hiện nay, có rất nhiều câu hỏi về khái niệm trường quốc tế. Qua đó, nhiều trường tự “gắn mác quốc tế” không theo một quy định nào, đồng thời có mức học phí trên trời. Học phí phải đi đôi với chất lượng mà học sinh được hưởng, học phí phải phù hợp chứ không phải nhà trường muốn đưa ra mức thế nào cũng được.

Tuy nhiên, quốc tế, tư thục, công lập, dân lập..., trường nào cũng có những ưu và nhược điểm của nó. Trong đó, nếu xem giáo dục là một dịch vụ, trách nhiệm của cơ sở giáo dục đào tạo là thông tin rõ ràng về sản phẩm, nguồn gốc, hình thức, chương trình đào tạo; quyền được biết của người tiêu dùng, mà ở đây là các bậc phụ huynh. Trên thực tế, có những trường danh xưng là quốc tế nhưng không phải là trường quốc tế.

nhin-tu-vu-viec-o-truong-pho-thong-lien-cap-quoc-te-gateway-map-mo-dan-mac-quoc-te-de-truc-loi-chinh-2-1565266161-width500height308-5d5562fa6c747

Trường Tiểu học Gateway tự gắn mác thành Trường Phổ thông liên cấp quốc tế Gateway. 

Nhiều trường lý giải rằng do họ tự chủ, họ hoạt động như doanh nghiệp nên họ tự đặt ra học phí và phụ huynh đồng ý mới cho con vào học. Điều này chưa đúng, có chuyện mập mờ ở cái gọi là tự chủ, tự chủ phải đi với giải trình, phải công khai minh bạch với xã hội.

Các trường thu như vậy thì chi thế nào chứ không phải thu kiểu  “bốc thuốc” được. Không phải cứ tự chủ là muốn làm gì thì làm vì cơ quan quản lý nhà nước phải bảo vệ quyền lợi của người dân.

Điển hình, tại TP. HCM có khoảng 21 trường học có yếu tố nước ngoài được sở GD-ĐT cấp phép. Việc cấp phép ở đây được hiểu là có thể sử dụng chữ "quốc tế" để quảng bá, tuyển sinh.

Thế nhưng, các trường tư thục, dân lập có sử dụng chương trình đào tạo từ nước ngoài, hoặc liên kết đào tạo với một địa phương ở một quốc gia nào đó, nhưng không phải phụ huynh nào cũng biết điều này. Lợi dụng sự nhầm lẫn trên, nhiều trường có mác quốc tế ra đời, từ mầm non đến cao đẳng, đại học với mức phí cũng rất "quốc tế".

Để hợp thức hóa chữ "quốc tế" trong suy nghĩ của phụ huynh thành thương hiệu của nhà trường, nhiều trường đã tìm mọi cách để liên kết với một cơ sở giáo dục nào đó ngoài đất nước Việt Nam và không phải lúc nào quá trình liên kết này cũng được giám sát và kiểm định.

Hệ quả là có những trường quốc tế ở nước ngoài dù không được công nhận nhưng vẫn liên kết với trường quốc tế tại Việt Nam. Nghịch lý là các bậc phụ huynh phải trả giá cao nhưng mua phải hàng giả.

Theo Điều 48 của Luật Giáo dục hiện hành, các loại hình nhà trường trong hệ thống giáo dục quốc dân chỉ bao gồm: Trường công lập; trường dân lập; trường tư thục. Luật Giáo dục mới được Quốc hội thông qua năm 2019 (có hiệu lực từ 1/7/2020) cũng quy định 3 loại hình nhà trường tương tự như trên.

Theo Luật Giáo dục Việt Nam, hệ thống giáo dục quốc dân không có khái niệm trường quốc tế, chỉ có trường công, trường tư thục, trường dân lập.

Theo TS Lê Viết Khuyến – nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GDĐT chia sẽ, tiêu chuẩn của thế giới về trường quốc tế gồm 3 tiêu chí: Trường phải có cơ sở ở nhiều quốc gia khác nhau; phải sử dụng các ngôn ngữ quốc tế phổ biến như tiếng Anh, không sử dụng tiếng bản địa; phải đào tạo theo chương trình được nhiều nước công nhận, có thể học lên lớp cao hơn, hoặc thi vào đại học quốc tế.

Ngoài ra, ông Khuyến cho rằng, hiện nay chỉ có một số ngôi trường đặc biệt được mở ra vì mục đích ngoại giao mới thực sự được công nhận là trường quốc tế tại Việt Nam. Tuy nhiên, có không ít trường hiện nay đang gắn mác “quốc tế” để đánh lừa xã hội và nhằm xây dựng thương hiệu.

Trong khi đó, Sở Giáo dục và Đào tạo địa phương lại không quản lý về mặt chuyên môn với các trường quốc tế. Vì lẻ đó, phụ huynh đành phải tin vào trực giác về chất lượng giảng dạy của trường.

Điểm mạnh của trường quốc tế là cơ sở vật chất khang trang, hiện đại, phát triển nhiều chương trình dạy kỹ năng, trong khi đây là điều mà các trường công lập còn thiếu.

Vì vậy, tăng cường giám sát về các quy định, hành lang pháp lý đối với danh xưng "trường quốc tế". Đặc biệt là phải có một cơ sở dữ liệu các "trường quốc tế" đã đăng ký với đầy đủ thông tin về nội dung chương trình, ngôn ngữ giảng dạy, thông tin về việc kiểm định và nếu có sai phạm về minh bạch thông tin, cơ quan quản lý cần phải xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm.

Như vậy, "giáo dục quốc tế" không nằm ở các yếu tố là sử dụng ngôn ngữ quốc tế, theo chương trình của nước ngoài, văn bằng do nước ngoài công nhận mà cốt là ở nội dung và mục tiêu giảng dạy.

Minh Sơn – Thanh Tuyền