Thứ tư, 7/11/2018 | 12:39 GMT+7

"Vụ đổi 100USD"- Cái kết và những trăn trở còn bỏ ngỏ

LSVNO - Theo điểm a khoản 3 Điều 24 Nghị định 96/2014 thì hành vi mua bán ngoại tệ tại tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ sẽ bị phạt tiền từ 80 đến100 triệu đồng. Quy định này không lượng hóa cụ thể mức tiền phạt theo giá trị, số lượng, tính chất, mức độ vi phạm đối với hành vi vi phạm. Nghĩa là nếu ai mua bán 1 USD, 100 USD hoặc 100.000 USD thì cũng bị xử phạt cùng một mức. Đây là điều rất bất hợp lý.

Liên quan, vụ “đổi 100USD” đã gây xôn xao dư luận trong suốt thời gian qua nay đã kết thúc “có hậu”. Theo đó, vào chiều 05/11, chính quyền TP. Cần Thơ đã thông báo quyết định miễn tiền phạt cho anh Cà Rê.

Cụ thể, anh thợ điện Cà Rê (ngụ TP.Cần Thơ) có 100USD, đem ra tiệm vàng bán được 2.260.000 đồng thì bị nhà chức trách xử phạt 90 triệu đồng, bằng mức phạt đối với việc mua bán trái phép hàng trăm ngàn USD. Cách hành xử của nhà chức trách khiến cho không chỉ anh Cà Rê mà dư luận cũng phải “choáng” và có người gọi đó là “sự hài hước” trong việc thi hành pháp luật.

usd-5be27a297a21e

Ảnh minh họa.

So sánh với các nghị định khác của Chính phủ thì càng thấy sự vô lý này. Chẳng hạn đối với hành vi trộm cắp điện, Nghị định 134/2013 của Chính phủ căn cứ vào số lượng điện năng bị trộm cắp để áp dụng mức tiền (trộm cắp 1.000 kWh có mức phạt khác so với trộm cắp 10.000 kWh).

Tương tự, hành vi không thực hiện khám sức khỏe định kỳ cho đối tượng thuộc diện phải khám sức khỏe định kỳ sẽ bị xử phạt theo Nghị định 178/2013 của Chính phủ. Nhưng vi phạm đối với 500 người sẽ có mức tiền phạt khác so với vi phạm đối với 10 người. Trong khi Nghị định 96/2014 lại áp dụng mức phạt cao bằng đối với các vi phạm cho dù giá trị và số lượng chênh lệch nhau.

Thời gian qua, cả nước luôn theo dõi vụ việc của anh Cà Rê chẳng khác nào một sự kiện nổi bật bởi vì tuy chỉ là một trường hợp cá biệt, tờ 100USD cũng là vật nhỏ nhoi, nhưng diễn biến của sự việc lại gây tác động lớn.

Nếu gọi là tác động lớn thì là tác động gì? Đó là nó làm lộ ra khiếm khuyết của một chính sách hiện hành và nó buộc chính sách ấy phải thay đổi. Điển hình, tại kỳ họp thứ 6 Quốc hội (QH) khoá XIV đang diễn ra, Chủ tịch QH và Thủ tướng Chính phủ đều đã chỉ đạo “sửa những quy định bất hợp lý cho dân nhờ”. Trong buổi họp báo chiều 29/10/2018 tại Hà Nội, đại diện Bộ Tư pháp cho biết, bộ này sẽ tham mưu cho Chính phủ chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước sửa hoặc thay thế Nghị định 96/2014/NĐ-CP về xử phạt các vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng theo hướng quy định có nhiều mức phạt khác nhau dựa trên số lượng và giá trị ngoại tệ giao dịch trái phép, chứ không để chung một mức phạt như hiện nay.

Cũng theo điểm b khoản 5 Điều 17 Nghị định 167/2013 của Chính phủ thì người nước ngoài nhập cảnh, hành nghề hoặc có hoạt động khác tại Việt Nam mà không được phép của cơ quan có thẩm quyền thì bị phạt tiền 15-25 triệu đồng mà không bị áp dụng chế tài nào khác. Mặc khác, một người nước ngoài khai thác quặng sắt trái phép trên lãnh thổ Việt Nam thì chỉ bị xử phạt tiền, còn máy móc, thiết bị thì không bị tịch thu dù nó liên quan trực tiếp đến vi phạm. Ngược lại, hành vi mua bán trái phép 100 USD thì có thể bị phạt đến 90 triệu đồng và bị tịch thu số tiền quy đổi (như trường hợp của ông Rê).

Như vậy, có thể khẳng định rằng thông qua vụ việc này thì anh Cà Rê đã "gặp hên", vì “vụ đổi 100 USD” của anh xảy ra đúng lúc QH họp, các cơ quan thông tấn, báo chí đưa vụ việc này vào nghị trường và lập tức được các đại biểu, các nhà lãnh đạo QH, Chính phủ đặc biệt quan tâm. Nếu như sự việc xảy ra ở thời điểm khác, thật khó có thể đưa ra kết luận chóng vánh như vậy. Giới truyền thông hay dùng chữ “sức nóng nghị trường” để mô tả việc QH thảo luận và quyết định về những vấn đề thời sự lớn của đất nước. Còn đây, chuyện 100 USD của anh Cà Rê dù không nhỏ - không nhỏ vì nó đã khiến phải sửa chữa một chính sách tiền tệ của quốc gia nhưng xuất phát của nó cũng là chuyện cá biệt mà cũng được QH quan tâm, điều đó làm cử tri nhận thấy hoạt động của QH thân thiện, gần gũi với dân hơn.

Tuy nhiên, Nghị định 96/2014/NĐ-CP nếu được sửa, thì đó cũng mới là một việc làm mang tính “ví dụ”, bởi hiện nay còn tồn tại nhiều vấn đề về chất lượng xây dựng các văn bản trong nền hành chính của ta. Bên cạnh đó, cũng tại kỳ họp thứ  6 QH khoá XIV đang diễn ra, các đại biểu đã phản ứng với quy định của Bộ GD-ĐT về việc đuổi học sinh viên 4 lần bán dâm. Trước nữa, đã từng có những quy định về người thấp bé nhẹ cân không được lái xe máy, hay các Mẹ Việt Nam anh hùng khi thi đại học được cộng điểm ưu tiên… Đại biểu QH tỉnh Hòa Bình Quách Thế Tán đã dẫn báo cáo cho thấy năm 2017 có 5.639 văn bản ban hành trái luật và không đúng thẩm quyền. Đấy là những văn bản nào, chúng gây hại cho kinh tế - xã hội, cho môi trường kinh doanh, cho người dân ra sao, những ngành, những cơ quan ban hành các văn bản đó có bị xử lý không.… Thế nhưng những câu hỏi đó vẫn đang còn để ngỏ.

Minh Sơn