Thứ tư, 1/1/2020 | 23:01 GMT+7

Quyền bầu cử của Phụ nữ Việt Nam trong Quốc hội khóa I

LSVNO - Ở nhiều nước trên thế giới, phụ nữ đã trải qua nhiều cuộc đấu tranh lâu dài để dành được quyền bầu cử. Ở Việt Nam, ngay sau khi dành được độc lập, trong sắc lệnh 14 về Tổng tuyển cử để bầu ra Quốc hội được ban hành ngày 08/9/1945 đã nêu rõ “Tất cả công dân Việt Nam cả trai và gái, từ 18 tuổi trở lên đều có quyền bầu cử và ứng cử trừ những người đã bị tước mất quyền công dân và người trí óc không bình thường”. Đây là một điểm tiến bộ của Việt Nam so với nhiều nước trên thế giới.

phu-nu-viet-nam-duoc-quyen-bau-cu-ngay-tu-cuoc-tong-tuyen-cu-dau-tien-6-1-5e0cc1f26e72d

Phụ nữ Việt Nam được quyền bầu cử ngay từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên.

Nguyên tắc bầu cử bình đẳng không phân biệt nam nữ được quy định ngay từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên có ý nghĩa và giá trị tiến bộ, nhân văn sâu sắc. Đặc biệt đối với nước ta, trải qua hàng nghìn năm dưới chế độ phong kiến với lễ giáo hà khắc trói buộc phụ nữ. Người phụ nữ vốn không có địa vị gì cả trong xã hội và gia đình, nay được hưởng quyền bầu cử, ứng cử như nam giới. Điều này đã nâng địa vị người phụ nữ lên ngang hàng với nam giới và sánh vai cùng phụ nữ các nước có nền bầu cử pháp lý dân chủ, văn minh, tiến bộ đương thời.

Đối với nhân dân Việt Nam thời kỳ này, quan niệm bình đẳng giữa nam và nữ cũng còn là vấn đề mới mẻ. Để tuyên truyền về việc này cho dân chúng, trên các tờ báo như Quốc hội, Cứu Quốc, Độc lập, ...Hồ Chí Minh có nhiều bài báo, bài nói chuyện, bài phỏng vấn về vấn đề phụ nữ, về quyền của phụ nữ.

Về vấn đề này Phó Giáo sư, Nhà giáo nhân dân Lê Mậu Hãn nêu dẫn chứng về quyền bầu cử của phụ nữ Việt Nam: “Trong thành phần đại biểu Quốc hội khóa I có cả đại biểu nữ, trong đó đoàn Đại biểu Thành phố Hà Nội  lúc đó là cô giáo Nguyễn Thị Thục Viên. Điều này đối với quốc hội các nước trên thế giới thì Việt Nam là 1 điển hình, kể cả nước Mỹ sau giải phóng và bầu Quốc hội, trong tuyên bố đã bầu Quốc hội nhưng mãi rất lâu sau phụ nữ Mỹ mới được đi bầu cử, cả cách mạng Pháp cũng thế.

pgsts-ngnd-le-mau-han-tra-loi-phong-van-5e0cc1f2dcf2f

Phó Giáo sư, Nhà giáo nhân dân Lê Mậu Hãn.

Còn Nhà nghiên cứu Kiều Mai Sơn cũng cho rằng quyền bình đẳng của Phụ nữ Việt Nam được quy định rất rõ ngay từ bản Hiến pháp đầu tiên: “Khi Quốc hội thông qua Hiến Pháp điều 9, đàn bà ngang quyền với đàn ông về mọi phương diện, trong các tư liệu mà tôi đọc được thì khi thảo luận về điều này, nhiều đại biểu quan tâm, trong đó có nữ nghị sỹ Trương Thị Mỹ, Lê Thị Xuyến, Nguyễn Thị Thục Viên… ông Lê Văn Hòe thì cho rằng phụ nữ không thể ngang quyền trong mọi phương diện được, còn đại biểu Lê Huy Vân của tỉnh Phúc Yên thì yêu cầu bỏ chữ mọi phương diện đi tuy nhiên đại biểu Trương Thị Mỹ, Nguyễn Thị Thục Viên thì cho rằng như thế là ta đang đi ngược lại bánh xe của lịch sử và từ đi ngược lại bánh xe lịch sử là của đại biểu Trương Thị Mỹ. Qua thảo luận thì điều 9 vẫn được giữ nguyên tức là “Đàn bà ngang quyền với đàn ông về mọi phương diện”.

Tại Mỹ, cách mạng Mỹ thành công và Chính phủ Hợp chủng quốc Hoa kỳ tuyên bố độc lập từ năm 1776. Nhưng quyền bầu cử của phụ nữ Mỹ được đưa ra lần đầu từ năm 1848, tuy nhiên đến năm 1920 khi bổ sung sửa đổi Hiến pháp lần thứ 19 của Mỹ, phụ nữ mới được trao quyền bầu cử.

Ở một nước dân chủ như Mỹ mà phụ nữ cũng phải mất 72 năm đấu tranh mới có quyền đi bầu cử và phải mất 144 năm sau kể từ ngày tuyên bố Độc lập, phụ nữ mới được hưởng quyền này. Tương tự ở Anh, quyền bầu cử của phụ nữ bắt đầu có từ năm 1928, Italia là năm 1945. Nước Pháp, lúc đó đang là nước xâm chiếm Việt Nam thì phải mất 150 năm sau kể từ cách mạng Tư sản pháp, đến năm 1946 phụ nữ mới được hưởng quyền bầu cử và thậm chí Thụy Sỹ phải mãi đến năm 1971 phụ nữ mới được hưởng quyền này. Cho đến hiện nay, nhân loại đã bước sang thế kỷ 21 nhưng vẫn còn có một số nước ngăn cấm hoặc hạn chế quyền bầu cử và ứng cử của phụ nữ.

Còn ở Việt Nam, ngay từ kỳ Tổng tuyển cử đầu tiên thì phụ nữ đã được quyền bình đẳng như nam giới trong cả ứng cử và bầu cử. Và đặc biệt trong bản Hiến pháp đầu tiên của Nhà nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa năm 1946, tại Điều 9 đã quy định "Đàn bà ngang quyền với đàn ông về mọi phương diện".

bao-cuu-quoc-so-401-5e0cc1f1b4080

Báo Cứu quốc số 401.

Báo Cứu Quốc số 401 ngày 10/11/1946 có đăng lời phát biểu bế mạc kỳ họp Quốc hội thứ 2, Quốc hội khóa I của Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Hiến pháp đó tuyên bố với thế giới nước Việt Nam đã độc lập, dân tộc Việt Nam đã có đủ mọi quyền tự do. Hiến pháp đó tuyên bố với thế giới phụ nữ Việt Nam được đứng chung ngang hàng với đàn ông để được hưởng mọi quyền tự do của 1 công dân". Tư tưởng bình quyền giữa nam và nữ thể hiện trong cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên và được quy định trong bản Hiến pháp năm 1946 chính là nền tảng quan trọng để xây dựng một nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân.

Phan Xanh (Quốc hội)