Thứ hai, 20/11/2017 | 17:12 GMT+7

Xoay quanh chuyện thi hành án tử hình với Nguyễn Hải Dương

LSVNO - Ngày 17/11 vừa qua, tử tù Nguyễn Hải Dương đã bị thi hành án bằng hình thức tiêm thuốc độc. Đây là sự trả giá cho những tội ác mà Nguyễn Hải Dương đã gây ra. Tuy nhiên, khi thi hành án đối với Nguyễn Hải Dương lại xuất hiện một số vấn đề gây tranh cãi như: việc người tử tù tự nguyện hiến tạng và việc công khai các thông tin, hình ảnh khi thi hành án tử.

images2052030-photo-1-1510887716188-5a12a9ff259c1

Tử tù Nguyễn Hải Dương

Về việc người tử tù tự nguyện hiến tạng.

Việc tự nguyện hiến tạng đã và đang được pháp luật khuyến khích vì những mục đích nhân văn sâu sắc. Điều 5 Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác. Quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác quy định rõ như sau:“Người từ đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ có quyền hiến mô, bộ phận cơ thể của mình khi còn sống, sau khi chết và hiến xác”. Như vậy, tử tù không bị cấm hiến mô, bộ phận cơ thể hay hiến xác sau khi thi hành án tử. Về mặt pháp lý, người tử tù hoàn toàn có quyền xin hiến nội tạng sau khi bị thi hành án.

Tuy nhiên, sẽ có hai vấn đề nảy sinh nếu việc hiến tạng này được chấp nhận, đó là: Thứ nhất, theo quy định tại Điều 59, Luật thi hành án hình sự năm 2010, hiện nay, người tử tù sẽ thi hành án tử bằng hình thức tiêm thuốc độc, do đó, việc hiến tạng sau khi bị thi hành án sẽ không đảm bảo được các yêu cầu về khoa học và mục đích y tế nữa, nếu muốn hiến tạng sẽ buộc phải thực hiện việc mổ lấy tạng trước khi bị thi hành án tử. Điều này mâu thuẫn với Luật thi hành án hình sự và không được phép thực hiện.

Thứ hai, việc chấp nhận hiến tạng của người bị thi hành án tử có thể hình thành nên các đường dây buôn bán nội tạng trái phép, ảnh hưởng đến sự nghiêm minh của pháp luật. Từ những điều trên, tôi cho rằng, có lẽ tại thời điểm hiện tại các nhà làm luật cần phải cân nhắc về việc chấp nhận việc hiến tạng của người bị thi hành án tử.

Về việc công khai thông tin và hình ảnh quá trình tử hình.

Trong ngày thi hành án đối với Nguyễn Hải Dương, những thông tin, hình ảnh về việc thi hành án đã được đăng tải trên rất nhiều các kênh thông tin. Có thể thấy rằng: đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, thu hút được sự quan tâm rất lớn từ dư luận và các kênh thông tin đại chúng nhưng cũng cần phải nhìn nhận sự việc dưới một góc độ khác. Việc thi hành án tử được tuân theo những quy định rất chặt chẽ, từ quyết định thi hành án tử, thành lập hội đồng thi hành án tử, thông báo đến các tổ chức, cá nhân hay việc nhận tử thi của người bị thi hành án. Toàn bộ Chương IV Luật Thi hành án Hình sự về Thi hành án tử hình và nguyên tắc thi hành án tử hình quy định tại Điều 3, Thông tư số 05/2013/TTLT-BCA-BQP-BYT-TANDTC-VKSNDTC không quy định về việc cấm đưa các thông tin liên quan đến việc tử hình nhưng tinh thần của các quy định đều thể hiện sự bảo mật, chặt chẽ trong việc đưa các thông tin về việc tử hình. Như vậy, việc thông tin công khai, nhất là trên các phương tiện thông tin đại chúng sẽ không đảm bảo tính bảo mật của việc thi hành án theo trình tự đặc biệt này.

Cá nhân tôi cho rằng việc công khai thông tin thi hành án tử hình không mang ý nghĩa tích cực, cũng không mang tính răn đe giáo dục như một số quan điểm hiện nay. Bởi việc công khai giống như thông tin ấn định ngày “chết” của một người sẽ gây nên những tâm lý tiêu cực không chỉ của người bị thi hành án mà còn cả thân nhân của họ. Người vi phạm pháp luật sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nhưng thân nhân của họ không có lỗi để phải chịu những tổn thương về tinh thần khi người người đều biết đến ngày con, em họ phải bị thi hành án. Đây là việc làm thiếu cân nhắc, nếu không muốn nói là thiếu tính nhân văn.

Hơn thế nữa, đối với những loại tội phạm hoạt động theo tổ chức như buôn bán ma túy, buôn bán người… còn có thể dẫn đến việc cướp pháp trường, gây khó khăn cho việc di chuyển phạm nhân từ trại giam đến nơi thi hành án.

Do đó, theo tôi, để hạn chế những tiêu cực trong quá trình thi hành án tử đồng thời cũng là sự nhân đạo cho thân nhân người bị thi hành án thì cần thiết phải luật hoá việc cấm đưa thông tin đến các cơ quan đại chúng liên quan đến việc thi hành án tử hình của các tử tù.

Luật sư Trương Anh Tú