Thứ bảy, 10/3/2018 | 08:51 GMT+7

Biến cát nhiễm mặn thành cát xây dựng

LSVNO - Nhằm giải quyết tình trạng thiếu cát xây dựng, nhất là ở đồng bằng sông Cửu Long, một doanh nghiệp vừa thành công trong việc biến cát nhiễm mặn ở biển thành cát xây dựng, kết quả được nhiều cơ quan xác nhận.

Cát nhiễm mặn từ nước biển có hàm lượng ion clo (cl-) quá mức cho phép. Công nghệ làm sạch đã loại bỏ muối mặn thẩm thấu từng hạt cát và cả phèn vàng (oxit sắt) bám bên ngoài để có cát sạch dùng trong đúc bê tông cốt thép và xây dựng. Nghiên cứu với cát biển lấy từ tỉnh Kiên Giang đến Quảng Ninh, do Công ty Cổ phần Cát đá Việt sàng rửa sạch (thường gọi Công ty Phan Thành) ở Cần Thơ thực hiện.

Mới nhất, ngày 09/02/2018, Trung tâm tư vấn chống ăn mòn và xây dựng thuộc Viện Khoa học Công nghệ xây dựng xác nhận, cát nhiễm mặn ở bờ biển tỉnh Bình Thuận được xử lý bởi công nghệ Phan Thành đã “trong vùng cốt liệu vô hại”. Trước đó, ngày 26/01/2018, cát nhiễm mặn ở bờ biển Phú Quốc (Kiên Giang) qua xử lý bởi công nghệ Phan Thành được Trung tâm Đo lường chất lượng Cần Thơ thử nghiệm, hàm lượng cl- chỉ còn 0,003, đạt tiêu chuẩn cát xây dựng. Còn cát nhiễm mặn ở cửa sông Ka Long, khu vực đảo Ngọc ở bãi biển Móng Cái (Quảng Ninh), qua công nghệ xử lý Phan Thành, hàm lượng cl- từ 0,21 đã xuống mức “không phát hiện”, kết quả thử nghiệm của Phân viện Vật liệu xây dựng miền Nam ngày 20/12/2017.

090318a4-5aa3392fbd634

Kết quả thử nghiệm cát biển ở Bình Thuận.

090318a6-5aa3392f36ec1

Kết quả thử nghiệm cát biển ở Móng Cái, Quảng Ninh

Ông Võ Tấn Dũng - Giám đốc Công ty Phan Thành, cho biết, công nghệ xử lý không sử dụng bất kỳ loại hóa chất nào, với cát nhiễm mặn quá mức sẽ bổ sung thêm công đoạn và giải pháp kỹ thuật mà thôi. Đây là bước nghiên cứu tiếp theo sau thành công khởi xướng công nghệ rửa cát của ông Dũng, được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp Bằng độc quyền sáng chế ngày 03/10/2016 mà nhiều doanh nghiệp đã hợp tác xây dựng nhà máy.

Nhiều năm qua, đồng bằng sông Cửu Long thiếu cát xây dựng trầm trọng do việc xây dựng đập thủy điện ngăn dòng chính sông Mê Kông ở thượng nguồn. Ban đầu, sáng chế của ông Dũng chủ yếu sàng bỏ tạp chất lớn (cành cây, gỗ mục…) và rửa tạp chất nhỏ (đất sét, phù sa…) trong cát. Dần dần, thiết bị được cải tiến để có thể phân ra nhiều loại cát. Với cát nhỏ trước kia chỉ dùng xây tô, thiết bị tách được một lượng cát to để đổ bê tông; cát trước kia chỉ dùng san lấp mặt bằng, thiết bị tách được cát xây tô.

Sáng chế sàng rửa cát của ông Dũng đoạt giải Nhất hội thi Sáng tạo kỹ thuật thành phố Cần Thơ và hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn quốc (VIFOTEC) lần thứ 11, năm 2011. Cũng năm đó, Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới trao giải WIPO dành cho giải pháp xuất sắc nhất. Ông Dũng được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trao bằng Lao động Sáng tạo. Năm 2016, Bằng độc quyền sáng chế cấp cho thiết bị sàng lọc và rửa cát (số 16065), một giải pháp kỹ thuật có giá trị thực tiễn cao.

090318a3-5aa3392e9c709

Ông Dũng với nhà máy sàng lọc và rửa sạch cát.

Ở thành phố Cần Thơ, Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Tấn Dược và Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Trần Ngọc Nguyên đều đánh giá rất cao giá trị sáng chế của ông Dũng. Đó là tách lấy được một lượng cát xây tô khá lớn mà trước kia lẫn vào cát san lấp. Bên cạnh, cát mịn xây tô được rửa sạch còn có thể đổ bê tông vẫn đảm bảo chất lượng như cát to. Nhóm nghiên cứu ở Trường Đại học Cần Thơ do Ths. Lê Thành Phiêu làm chủ nhiệm, kết luận, cát sạch đã loại bỏ 5-10% tạp chất có hại nên khi sử dụng tiết kiệm được 10 – 17% lượng xi măng, hạn chế hiện tượng co ngót bê tông gây nứt công trình, chống thấm tốt và tăng tuổi thọ công trình. Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 (Quatest 3) khẳng định, cường độ bê tông sử dụng cát, đá sạch tăng lên 10 -20% so với cát, đá chưa rửa sạch. Còn Giám đốc Trung tâm thí nghiệm và kiểm định chất lượng công trình (Đại học Kiến trúc Hà Nội) Nguyễn Minh Ngọc cho hay: “Có thể sử dụng cát mịn thay cho cát to để chế tạo bê tông cường độ đạt các cấp khi kết hợp các biện pháp công nghệ (rửa, đầm) và hỗn hợp phụ gia. Cát mịn tại đồng bằng sông Cửu Long khi rửa sạch có thể làm bê tông các cấp trên B25”.

Mấy năm qua, nhiều doanh nghiệp đã hợp tác với ông Dũng xây dựng nhà máy sàng lọc và rửa sạch cát, bình quân đạt công suất một ngày 1.500m3 tốn chừng 2 tỷ đồng. Với thành công mới, ông Dũng hy vọng tiếp tục hợp tác với các doanh nghiệp xây dựng nhà máy biến cát nhiễm mặn thành cát sạch xây dựng để giải quyết tình trạng thiếu cát xây dựng căn cơ hơn. “Tuy nhiên, tôi cũng xin nói rõ, kết quả biến cát nhiễm mặn thành cát sạch xây dựng thời gian qua mới tiến hành trong phạm vi nhỏ. Hiện chúng tôi đang phối hợp với một số cơ quan triển khai mô hình công nghiệp để hoàn thiện quy trình ứng dụng thực tiễn”, ông Dũng nói.

Sáu Nghệ