Chủ nhật, 11/3/2018 | 07:37 GMT+7

Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp tại Hiệp định CPTPP

LSVNO - Vào rạng sáng 09/3 (theo giờ Việt Nam), tại Chile, Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đã thống nhất nội dung đàm phán. Trên cơ sở đó, các nước đã tiến hành rà soát pháp lý, hoàn tất các thủ tục nội bộ để ký kết. Việc CPTPP được ký kết và sớm có hiệu lực là cơ hội nhưng cũng là thách thức cho những tỉnh, thành có ngành công nghiệp, xuất nhập khẩu phát triển mạnh.

Theo cam kết chung của Hiệp định, các nước thành viên đối với hệ thống thương mại hiệu quả, dựa trên quy tắc và minh bạch, có tính mở đối với tất cả các nền kinh tế sẵn sàng chấp nhận các nguyên tắc này. Việc các Bộ trưởng phụ trách kinh tế - thương mại của 11 nước tham gia CPTPP chính thức ký kết Hiệp định này và đưa ra các tuyên bố mạnh mẽ có ý nghĩa vô cùng quan trọng, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm, nâng cao đời sống cho người dân, tạo thuận lợi cho phát triển thương mại và tăng cường hợp tác kinh tế giữa các nước trong khu vực châu Á- Thái Bình Dương, đặc biệt là trong bối cảnh tiến trình toàn cầu hóa còn gặp nhiều khó khăn và sự gia tăng của chủ nghĩa bảo hộ trên thế giới.

1-29643-5aa47c7543d75

Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Trần Tuấn Anh (phải) cùng đại diện 10 nước tham gia lễ ký Hiệp định CPTPP chụp ảnh chung tại hội nghị ở Santiago.

Ông Lương Hoàng Thái - Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công thương), thành viên đoàn đàm phán, chia sẻ: "Có rất nhiều cam kết mở cửa thị trường các nước dành cho Việt Nam ở mức rất cao, CPTPP dù không còn thị trường Mỹ nhưng những cam kết về mở cửa thị trường vẫn được giữ nguyên. Do đó, ở nhiều lĩnh vực như nông sản, thủy sản, dệt may, giày dép... đều đạt được thỏa thuận chất lượng cao. Ngoài ra là cơ hội khai thác thị trường mới như Canada, Mexico, Peru... Đặc biệt, CPTPP sẽ tác động tích cực khá tập trung vào những ngành có tác động nhiều đến nông dân, ngư dân... giúp xóa đói giảm nghèo".

Theo đó, với các tỉnh, thành phía Nam có các khu công nghiệp, các mặt hàng công nghiệp, hiện các nước tham gia CPTPP đang áp dụng thuế ở mức trung bình là 1,7%, hoặc áp dụng nhiều hàng rào phi thuế. Nhưng với CPTPP, toàn bộ hàng công nghiệp sẽ đưa thuế nhập khẩu hàng Việt Nam về 0%, thậm chí có nước dành cho Việt Nam trên 90% mặt hàng thuế về 0% ngay khi hiệp định có hiệu lực như Canada, Nhật Bản.

CPTPP là hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới, tiêu chuẩn cao và toàn diện. Hiệp định này không chỉ đề cập tới các lĩnh vực truyền thống như cắt giảm thuế quan đối với hàng hóa, mở cửa thị trường dịch vụ, sở hữu trí tuệ, hàng rào kỹ thuật liên quan đến thương mại... mà còn xử lý những vấn đề mới, phi truyền thống như lao động, môi trường, mua sắm của Chính phủ, doanh nghiệp Nhà nước... Đây là một cơ hội lớn cho Việt Nam nói chung cũng như các địa phương có chính sách thu hút đầu tư tốt, phát triển công nghiệp, thương mại - dịch vụ mạnh mẽ như TP. HCM, Đồng Nai, Vũng Tàu, Bình Dương, Cần Thơ... 

Theo TS. Võ Trí Thành - Chuyên gia kinh tế, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Việt Nam về hợp tác kinh tế Thái Bình Dương, cho biết 11 nước tham gia CPTPP đều cam kết sẽ có những nỗ lực hết sức mình để đưa CPTPP vào hiện thực. Sau khi được ký kết, nhiều khả năng CPTPP sẽ nhanh chóng có hiệu lực. CPTPP giống như một sự kế tục của TPP trước đây với 12 nước, trong đó có Mỹ. Lãnh đạo nhiều nước khẳng định quá trình toàn cầu hóa, hội nhập là không thể đảo ngược. Điều này đem lại lợi ích to lớn cho các nước tham gia, cũng như cho toàn thế giới. CPTPP được ký kết, tiếp tục khẳng định khu vực châu Á - Thái Bình Dương phải là ngọn cờ đầu, là tiên phong trong quá trình liên kết, hội nhập và tự do hóa thương mại, đầu tư. 

Trong số 11 nước thành viên CPTPP, trong đó có Singapore và Nhật Bản là hai nước rất quan trọng trong việc xúc tiến đầu tư vào các tỉnh, thành phía Nam trong suốt những năm gần đây. Điển hình như Singapore, Nhật Bản đã bắt đầu đầu tư mạnh vào Đồng Nai, Bình Dương, TP. HCM... Việc CPTPP được ký kết được xem là cơ hội lớn để các doanh nghiệp ở các tỉnh, thành phía Nam dễ tiếp cận và thông qua 2 đối tác lớn này thu hút thêm dòng vốn FDI đầu tư trong tương lai gần nhằm phục vụ nhu cầu phát triển của từng địa phương. 

Hiệp định này sẽ tạo ra một trong những khối tự do thương mại lớn nhất thế giới với một thị trường khoảng 499 triệu dân, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) vào khoảng 10.100 tỷ USD, chiếm 13,5% GDP thế giới. CPTPP đặt ra các yêu cầu và tiêu chuẩn cao về minh bạch hóa, cũng như đưa ra cơ chế giải quyết tranh chấp có tính ràng buộc và chặt chẽ. Riêng về mở cửa thị trường, các nước tham gia hiệp định đồng ý xóa bỏ cho nhau gần như toàn bộ thuế nhập khẩu theo lộ trình; tự do hóa dịch vụ và đầu tư trên cơ sở tuân thủ pháp luật của nước sở tại, bảo đảm sự quản lý của Nhà nước, từ đó tạo ra cơ hội kinh doanh mới cho doanh nghiệp và lợi ích mới cho người tiêu dùng của các nước thành viên.

Còn với TS. Trần Đình Thiên - Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, nhìn nhận sau khi các quốc gia đàm phán thành công và CTTPP được ký kết, thách thức hội nhập mới trở thành hiện thực đúng nghĩa. Theo ông, vấn đề mấu chốt là phải tích cực chuẩn bị các năng lực thực thi để tuân thủ và năng lực vận hành để đáp ứng các điều kiện khắt khe, đòi hỏi rất cao của một hiệp định được coi là tiến bộ nhất. Ông cho rằng, phải hành động theo tư duy đổi mới mạnh mẽ, với tinh thần cải cách cơ cấu triệt để và xây dựng thể chế vượt trội. 

Rõ ràng, để có thể vượt qua những thách thức, duy trì và phát huy tối đa hiệu quả khuôn khổ CPTPP, các doanh nghiệp tỉnh Bình Dương cần tận dụng tốt cơ hội khai thác thị trường, chủ động nâng cao năng lực, lấy sức ép và cạnh tranh là động lực đổi mới và phát triển. Chỉ còn 60 ngày nữa hiệp định sẽ có hiệu lực. Thời gian chuẩn bị còn lại là không nhiều. Ngay từ bây giờ, các doanh nghiệp phải thực sự chủ động để tránh viễn cảnh bị thua thiệt ngay trên sân nhà cũng như nội khối.

CPTPP là một Hiệp định thương mại tự do bao gồm 11 nước Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam. Các nước thành viên sẽ có lộ trình kéo giảm thuế xuất nhập khẩu về 0% đối với hàng hóa và dịch vụ trong khối khi hiệp định chính thức có hiệu lực. CPTPP là kết quả đạt được của các nước bên lề Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) diễn ra tại Đà Nẵng vào tháng 11 năm ngoái. Tiền thân của CPTPP là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), bao gồm 12 nước thành viên, trong đó có Mỹ. Nước này đã tuyên bố rút khỏi hiệp định vào đầu năm ngoái

Trong quá trình đàm phán CPTPP, Việt Nam đã có những đóng góp vô cùng quan trọng, đặc biệt là tại APEC 2017, cũng như tại các cuộc họp để đi tới hoàn tất việc ký kết. Những nỗ lực và đóng góp này chứng tỏ vai trò của Việt Nam trong việc thúc đẩy thương mại tự do và hội nhập kinh tế, thương mại ở cả châu Á, châu Mỹ và châu Đại Dương

Văn bản cuối cùng của CPTPP đã được các nước thống nhất và công bố chính thức tại New Zealand vào ngày 21/02 năm nay, sau nhiều vòng đàm phán do Nhật Bản và Canada dẫn dắt.

Minh Sơn