Thứ năm, 11/7/2019 | 15:56 GMT+7

Phúc thẩm vụ án “buôn lậu” gỗ trắc: Tranh luận nảy lửa, luật sư bỏ về

LSVNO - Sau tranh luận của các bị cáo và luật sư, đại diện Viện kiểm sát đã trả lời những nội dung chính đặt ra. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều mâu thuẫn nên HĐXX tạo điều kiện tiếp tục tranh luận dân chủ và sự thật dần sáng tỏ.

>>>Phúc thẩm “buôn lậu” gỗ trắc tranh luận: Đọc lại cáo trạng và bảo vệ bằng luật

Chẳng lẽ chở gỗ ra biển đổ?

Luật sư Nguyễn Chính Hạnh có bài tranh luận nêu gần 20 điểm cho rằng sai trái vì “hình sự hóa” của vụ án. Nhiều đoạn khá gay gắt: “Trên thực tế thì C44 đã bán toàn bộ lô gỗ của Công ty Ngọc Hưng cho một công ty tư nhân ở tỉnh Bắc Ninh với giá rẻ như cho. Hành vi này không những vi phạm pháp luật mà coi thường kỷ cương phép nước, gây thiệt hại rất lớn về kinh tế đối với Công ty Ngọc Hưng; còn dối trên lừa dưới để thực hiện trót lọt hành vi bán vật chứng trái phép (…) Trong khi, cán bộ của Tổng cục Hải quan thu giữ nhiều loại tài sản giá trị hàng tỷ đồng của doanh nghiệp mà không hề lập biên bản thu giữ vật chứng rồi lại chối bỏ trách nhiệm là hành vi không thể chấp nhận được”.

Đọc xong bài tranh luận, Luật sư Hạnh báo cáo với HĐXX rồi ra về. Đại diện Viện kiểm sát trong phần trả lời cho rằng, Luật sư Hạnh đã xúc phạm cơ quan khác nên sẽ có kiến nghị với Liên đoàn Luật sư Việt Nam xem xét tư cách luật sư.

Trả lời nội dung chính do các luật sư đặt ra trong tranh luận, đại diện Viện kiểm sát giải thích cáo buộc hành vi “buôn lậu” cho bị cáo Liệu và Dung là qua xem xét cả quá trình. Đó là, ông Liệu gặp A Lý (người Trung Quốc) ở Lào bàn bạc mua gỗ đưa sang Hong Kong kiếm lời. Ông Liệu lo việc đưa gỗ qua Việt Nam để xuất sang Hong Kong nên đã chỉ đạo nhân viên làm giả hồ sơ mua bán với đối tác nước ngoài không rõ ràng.

Theo đại diện Viện kiểm sát, thực tế có 13 xe chở gỗ từ Lào đến cửa khẩu Lao Bảo giao cho Công ty Ngọc Hưng nhập khẩu Việt Nam rồi đóng vào 22 container làm thủ tục xuất khẩu, nhưng doanh nghiệp Lào và Hong Kong đều mập mờ. Hành vi “nhập lậu” có sự tiếp tay của Trạm kiểm dịch cửa khẩu Lao Bảo, nên kiến nghị xem xét trách nhiệm hình sự người phụ trách Trạm kiểm dịch. Hành vi “xuất lậu” có sự “thiếu trách nhiệm” của Hải quan cảng Cửa Việt nên bị cáo Đỗ Lý Nhi và Lê Xuân Thành đang bị xử lý.

 t1-5d26f96cb52f7

Đại diện Viện kiểm sát tranh luận.

Tranh luận lại, Luật sư Nguyễn Trường Thành đưa ra 04 bộ hồ sơ Công ty Ngọc Hưng mua bán gỗ với đối tác Lào (trước lô gỗ bị bắt) để khẳng định đối tác Lào là bạn hàng có thật chứ không phải giả. Bị cáo Liệu nêu thêm bút lục trong hồ sơ về việc cơ quan chức năng Lào xác nhận con dấu và chữ ký đối tác Lào trong hợp đồng cũng thật, không phải Công ty Ngọc Hưng làm giả. Còn xuất khẩu lô gỗ sang Hong Kong, bị cáo Liệu kêu lên: “Nếu bên mua không có thật thì chẳng lẽ Công ty Ngọc Hưng chở gỗ ra biển đổ?”.

“Nảy lửa” về giám định lô gỗ

Viện kiểm sát công nhận Kết luận giám định số 783/STTNSV ngày 26/11/2012 của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, để làm căn cứ buộc tội. Vị đại diện cho rằng, Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật có chuyên gia phân loại gỗ “hoàn toàn khách quan” với số liệu khối lượng gỗ do Kiểm lâm vùng II làm ra là “đáng tin cậy”.

Tuy nhiên, các luật sư tranh luận lại, Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật không có chuyên môn đo khối lượng gỗ thì theo quy định của Pháp lệnh Giám định tư pháp là phải từ chối giám định, còn nhận giám định rồi thuê Kiểm lâm vùng II thực hiện thì càng sai. Đại diện Viện kiểm sát cho rằng, ở đây trưng cầu tập thể giám định nên thủ trưởng cơ quan có thể cử người giám định. Các luật sư căn cứ điều khoản trong Pháp lệnh Giám định tư pháp để bác bỏ quan điểm của đại diện Viện kiểm sát. Bởi vì Viện trưởng Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật không phải là thủ trưởng của Kiểm lâm vùng II để có thể cử Kiểm lâm vùng II tham gia giám định.

Cũng tại tòa, đại diện Kiểm lâm vùng II khẳng định, tham gia giám định không có quyết định trưng cầu của cơ quan điều tra mà theo công văn mời phối hợp của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật. “Cho nên, số liệu chúng tôi đưa ra nhằm đáp ứng yêu cầu của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, không phục vụ cho Kết luận giám định 783”, đại diện Kiểm lâm vùng II nhấn mạnh.

Phương pháp tính khối lượng gỗ của Kiểm lâm vùng II cũng gây tranh luận. Đó là cân gỗ xẻ và gỗ tròn chiếm tỷ lệ lớn trong lô gỗ để quy ra khối lượng, trong lúc pháp luật thời điểm đó quy định phải đo ste để tính khối lượng. Đại diện Kiểm lâm vùng II thẳng thắn: “Chúng tôi thực hiện theo phương pháp chuyên môn cho phép, chỉ có giá trị tại thời điểm đó, không phục vụ công tác điều tra”.

 t2-5d26f96dc7d2f

Đại diện Kiểm lâm vùng II khẳng định, không chịu trách nhiệm khi sử dụng số liệu đo đạc lô gỗ cho Kết luận giám định số 783.

Bị cáo Đỗ Lý Nhi còn phát hiện, việc phân loại gỗ để xác định gỗ giáng hương cũng có vấn đề. Đó là biên bản khám xét hàng ngày phát hiện gỗ “nghi không phải gỗ trắc” trong 07 container, nhưng lấy mẫu đem đi giám định thì Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật lại lấy ở container số GESU 6243717 (khám xét khẳng định toàn gỗ trắc) và cho ra kết quả gỗ giáng hương, tại bản giám định số 29/STTNSV ngày 17/01/2012 gửi Cục Điều tra chống buôn lậu. “Như thế, có nhiều đoạn gỗ một đầu khám xét khẳng định gỗ trắc nhưng cắt một đầu đem đi giám định lại ra gỗ giáng hương thì không biết làm ăn kiểu gì?”, bị cáo Đỗ Lý Nhi kêu lên.

 t3-5d26f96d34d56

Bị cáo Đỗ Lý Nhi đưa ra bản giám định số 29/STTNSV ngày 17/01/2012 của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật cho kết quả “một cây gỗ, một đầu gỗ trắc, một đầu gỗ giáng hương”.

Những mẫu vật chứng lấy giám định bây giờ ở đâu? Đại diện Cục Điều tra chống buôn lậu trả lời, giao cho nhiều cơ quan giữ, sẽ kiểm tra xem hải quan còn giữ hay không và xin trả lời sau. Đại diện Viện kiểm sát cho rằng, giám định tại hiện trường nên vật chứng là cả 22 container gỗ, vốn đã bị bán và đã khởi tố vụ án, bây giờ còn hỏi là “bắt bí làm khó”.

Luật sư Nguyễn Trường Thành phát biểu: “Vật chứng không còn, cung khai thì loạn xà ngầu, nếu vẫn buộc tội sẽ gây oan sai nên kính đề nghị HĐXX xem xét”.

“Bắt hàng rồi hè nhau chứng minh buôn lậu”

Bị cáo Trương Huy Liệu thoảng thốt kêu lên tại tòa như thế, sau khi trình bày đường đi của lô gỗ từ Lào về Công ty Ngọc Hưng ở cửa khẩu Lao Bảo với hồ sơ kê khai nhập khẩu theo quy định, đóng thuế giá trị gia tăng đầy đủ.

“Điều đáng nói là 05 cơ quan có quyền tiến hành tố tụng vụ án cũng cãi nhau”, bị cáo Liệu nói và chứng minh: Cục Điều tra chống buôn lậu khởi tố vụ án cáo buộc “Công ty Ngọc Hưng đã có hành vi xuất khẩu gỗ không có nguồn gốc hợp pháp”. Hồ sơ chuyển sang C44 điều tra, kết luận: “Trương Huy Liệu, Trần Thị Dung đã có hành vi không khai so với thực tế về tên hàng, chủng loại, số lượng, trọng lượng, khối lượng khi xuất khẩu gỗ từ Việt Nam sang Trung Quốc”. Đến Viện kiểm sát nhân dân tối cao cáo buộc: “Trương Huy Liệu đã có hành vi chỉ đạo các cá nhân trong Công ty Ngọc Hưng làm giả hồ sơ, giấy tờ, sử dụng bộ hồ sơ này để nhập khẩu lậu gỗ và xuất khẩu lậu gỗ. Trần Thị Dung đã có hành vi ký các hồ sơ, giấy tờ giả mạo để làm thủ tục nhập khẩu, xuất khẩu lậu gỗ, giúp sức cho Trương Huy Liệu thực hiện hành vi buôn lậu”.

Xét xử sơ thẩm, TAND TP. Đà Nẵng phán xét: “Bị cáo Liệu và Dung đại diện cho Công ty Ngọc Hưng không khai báo hải quan 21,506 m3 gỗ giáng hương khi làm thủ tục nhập khẩu và xuất khẩu, cũng như không ghi trong hợp đồng mua bán số hàng hóa đó”.  Quyết định kháng nghị phúc thẩm của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng, ngoài coppy cáo buộc của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, còn cáo buộc thêm: “Trần Thị Dung đã chỉ đạo các cá nhân trong Công ty Ngọc Hưng làm giả hồ sơ, tài liệu để nhập khẩu gỗ được xếp trong 22 container từ Lào về Việt Nam và sử dụng bộ hồ sơ này để xuất khẩu số gỗ trên từ Việt Nam đi Hong Kong, Trung Quốc, không phải nộp thuế xuất khẩu, thuế giá trị gia tăng với số tiền thuế hàng tỷ đồng”.

“Thực tế, chưa bao giờ Công ty Ngọc Hưng dùng bộ hồ sơ nhập khẩu để xuất khẩu, còn nhập khẩu lô gỗ thì chở 13 xe ô tô từ Lào vào Việt Nam chứ làm gì có xếp trong 22 container. Với việc liên tục thay đổi cáo buộc hành vi phạm tội cho một tội danh, và đánh giá sai sự thật đã cho thấy sự lúng túng tột cùng của các cơ quan khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm và kháng nghị phúc thẩm vụ án này. Qua thời gian dài, mất mát tiền bạc có thể tìm lại chớ mất mát về tinh thần, nhân phẩm con người bị chà đạp thì không thể nào khắc phục được, kính mong HĐXX phán xét công minh để cứu giúp”, ông Liệu tha thiết.

Sáu Nghệ

Tại tòa, Luật sư Nguyễn Trường Thành thay mặt bị cáo Trần Thị Dung nói lời cảm ơn Tổng cục Hải quan khi có văn bản số 1661/TCHQ.TXNL ngày 20/02/2014 gửi C44 Bộ Công an nêu rõ: “Doanh nghiệp Ngọc Hưng đã nộp thuế GTGT hàng nhập khẩu ngày 17/01/2012 số tiền 3.246.503.317 đồng theo tờ khai nhập khẩu số 1505/NK/KD/B033 ngày 17/12/2011 và chứng từ ghi số thuế phải thu 2560/TBT ngày 17/12/2011 của cơ quan hải quan là đúng quy định pháp luật”. Công văn giải thích giúp Công ty Ngọc Hưng đã nhập hàng hóa hợp pháp, đóng thuế đúng luật thì không thể là “buôn lậu”.