Thứ ba, 7/8/2018 | 15:04 GMT+7

Vụ án “buôn lậu” gỗ trắc ở Quảng Trị: Chờ đợi phiên tòa công minh!

LSVNO - Dự kiến vào ngày 14/8, Tòa án nhân dân TP. Đà Nẵng mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án “buôn lậu” gỗ trắc ở tỉnh Quảng Trị, sau 03 lần xử và trả hồ sơ để điều tra bổ sung vào cuối năm 2014, giữa năm 2016 và cuối năm 2017. Vụ án rất phức tạp vì lô gỗ vật chứng đã bị bán trong quá trình điều tra. Lần này, cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tối cao ngày 14/5/2018 vẫn giữ nguyên quan điểm truy tố nhưng căn cứ theo các quy định về xử phạt vi phạm hành chính.

070818a1-5b6950fd10880

Những người bị truy tố tại phiên tòa kéo dài chục ngày đầu tháng 8/2017.

Theo cáo trạng, ngày 17/12/2011, tại cửa khẩu Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, Công ty TNHH MTV Ngọc Hưng (Công ty Ngọc Hưng) mở tờ khai hải quan, nhập 535,8 m3 gỗ trắc từ Lào, nộp thuế hơn 3,2 tỷ đồng. 02 ngày sau, tại cửa khẩu cảng Cửa Việt, Công ty Ngọc Hưng mở tờ khai xuất khẩu nguyên lô gỗ đã được đóng vào 22 container sang Hong Kong – Trung Quốc. Lô gỗ trên đường chở xuống tàu ở cảng Đà Nẵng, một xe container “vi phạm trong lĩnh vực hải quan” và Tổng cục Hải quan ra lệnh bắt giữ, khám xét rồi ngày 06/4/2012, khởi tố vụ án “buôn lậu” và chuyển hồ sơ sang Cơ quan Cảnh sát điều tra (C44) Bộ Công an để điều tra. Ngày 19/11/2012, C44 khởi tố bị can vợ chồng ông bà chủ Công ty Ngọc Hưng là Trương Huy Liệu và Trần Thị Dung tội “buôn lậu”. Ngày 16/11/2013, C44 khởi tố tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” với 3 công chức hải quan Đỗ Danh Thắng, Lê Xuân Thành và Đỗ Lý Nhi.

Vụ án có bản kết luận điều tra đầu tiên vào ngày 15/10/2013, cho đến nay đã thêm 6 bản kết luận điều tra bổ sung. Cứ mỗi năm có một bản kết luận điều tra bổ sung, riêng năm 2015 có 2 bản và bản cuối cùng số 22/KLĐTBS-C44-P4 ngày 16/3/2018 để Viện kiểm sát nhân dân tối cao ra cáo trạng cho tòa xét xử tới đây. Cáo trạng mới này vẫn truy tố các bị can tội trạng như khởi tố, nhưng căn cứ quy định về xử phạt vi phạm hành chính!

Kết luận của cáo trạng: “Hành vi của các bị can Trương Huy Liệu, Trần Thị Dung đã vi phạm vào Khoản 1, Khoản 8, Điều 2, Thông tư số 93/2010/TT-BTC ngày 28/6/2010 của Bộ Tài chính hướng dẫn việc xác định các hành vi vi phạm trong lĩnh vực tài chính là hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Điểm b, Khoản 7, Điều 3; Điểm d, Khoản 5, Điều 21 Nghị định số 99/2009/NĐ-CP ngày 02/11/2009 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản. Lô gỗ của Công ty Ngọc Hưng thuộc gỗ nhóm IIA, có khối lượng 614,672m3 vượt quá mức xử phạt vi phạm hành chính nên đã cấu thành tội Buôn lậu theo quy định của BLHS”.

070818a2-5b6950fc40069

Một xe chở gỗ trắc tại điểm bán đấu giá.

Có 3 nội dung trong kết luận của cáo trạng, trước khi đi vào từng nội dung, xin sơ qua kết quả điều tra vụ án. Lô gỗ nhập từ Lào và chuẩn bị xuất sang nước khác, hồ sơ khai báo của Công ty Ngọc Hưng là 535,8 m3 nhưng điều tra trưng cầu giám định của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật lần thứ nhất ra 413,598m3 (ngày 12/3/2012), lần thứ hai ra 614,672m3 (ngày 26/11/2012), do Viện này không có tư cách giám định tư pháp và thực hiện phương pháp sai. Điều tra sử dụng con số 614,672m3 và cáo trạng cũng theo đó cáo buộc, Công ty Ngọc Hưng đã khai thiếu số tiền thuế GTGT phải nộp là 772.189.773 đồng và khai thiếu số tiền thuế xuất khẩu phải nộp là 1.080.109.150 đồng. 03 nội dung kết luận của cáo trạng xoay quanh số tiền này.

Nội dung thứ nhất: “Hành vi của các bị can Trương Huy Liệu, Trần Thị Dung đã vi phạm vào Khoản 1, Khoản 8, Điều 2, Thông tư số 93/2010/TT-BTC ngày 28/6/2010 của Bộ Tài chính hướng dẫn việc xác định các hành vi vi phạm trong lĩnh vực tài chính là hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả”. Trong lúc, Điều 2, Thông tư số 93/2010/TT-BTC quy định: “Các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại trong lĩnh vực hải quan là hành vi vi phạm hành chính quy định tại (…) Nghị định số 18/2009/NĐ-CP ngày 18/2/2009 của Chính phủ”. Còn quy định của Nghị định số 18/2009/NĐ-CP: “Xử phạt đối với hành vi không khai hoặc khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, được hoàn, không thu: Ngoài việc phải nộp đủ số tiền thuế theo quy định, người nộp thuế còn bị phạt 10% số tiền thuế khai thiếu hoặc số tiền thuế được miễn, giảm, được hoàn, không thu khai tăng nếu có một trong các hành vi sau đây: Không khai hoặc khai sai về tên hàng, chủng loại, số lượng, trọng lượng, chất lượng, trị giá, mã số hàng hóa, thuế suất, xuất xứ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu mà cơ quan hải quan phát hiện trong quá trình thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu”. Theo đó, rõ rang nếu Công ty Ngọc Hưng có khai thiếu thuế thì chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính.

Nội dung thứ hai là vi phạm “Điểm b, Khoản 7, Điều 3; Điểm d, Khoản 5, Điều 21 Nghị định số 99/2009/NĐ-CP ngày 02/11/2009 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản”. Trong lúc, Nghị định số 99/2009/NĐ-CP viết rõ: “Nghị định này quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Nghị định này không áp dụng đối với gỗ và các lâm sản khác từ nước ngoài nhập khẩu hợp pháp vào Việt Nam (kể cả trường hợp lô hàng gỗ nhập khẩu hợp pháp nhưng khi kiểm tra có chênh lệch về kích thước, khối lượng)”. Lô gỗ trong vụ án này điều tra đã khẳng định qua 7 bản kết luận đều tra và điều tra bổ sung là nhập khẩu từ Lào.

070818a3-5b69510bd0b89

Lô gỗ trắc khi bị thu giữ.

Nội dung kết luận thứ 3: “Lô gỗ của Công ty Ngọc Hưng thuộc gỗ nhóm IIA, có khối lượng 614,672m3 vượt quá mức xử phạt vi phạm hành chính nên đã cấu thành tội Buôn lậu theo quy định của BLHS”. Như đã nói, con số 614,672m3 được làm ra bởi cơ quan không đủ tư cách tham gia tố tụng nên chưa có giá trị pháp lý mà nhiều lần tòa trả hồ sơ cũng đã yêu cầu điều tra xác định sự hợp pháp, nhưng chưa được trả lời.

Hiện nay, việc xác định chính xác khối lượng lô gỗ có thể nói là không thể bởi lẽ, lô gỗ đã bị bán trong quá trình điều tra. Cuộc bán đấu giá diễn ra ngày 10/01/2014, với giá 63 tỷ 920 triệu đồng và cũng từ đó, Công ty Ngọc Hưng có nhiều đơn tố cáo là bị bán rẻ vì giá trị thực phải hơn 300 tỷ đồng. Việc bán đấu giá lô gỗ liên quan trách nhiệm nhiều người, trong đó có tướng Phan Văn Vĩnh khi còn đương chức Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát kiêm Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an. Nay tướng Vĩnh đã bị bắt tạm giam do liên quan vụ án đánh bạc công nghệ cao. Còn vụ án “buôn lậu” gỗ trắc kéo dài hơn 6 năm, chờ sự xét xử công minh của tòa án.

Cục Cảnh sát Điều tra tội phạm về kinh tế và tham nhũng Bộ Công an (C46) cũng đã 02 lần có công văn khẳng định Công ty Ngọc Hưng không phạm tội buôn lậu. Đó là, Công văn số 231/C46(P10), ngày 06/6/2012 gửi Tổng cục Hải quan: “Công ty Ngọc Hưng có hành vi khai báo không đúng về số lượng, chủng loại gỗ so với thực tế xuất khẩu theo quy định trách nhiệm của người khai báo tại Điều 23 Luật Hải quan nhưng những sai phạm này không trái với quy định của Nhà nước về công tác quản lý xuất, nhập khẩu những sản phẩm này. Do vậy, chưa đủ yếu tố cấu thành tội buôn lậu”. Công văn số 1237/C46(P10), ngày 31/7/2015 gửi Chánh văn phòng C44: “Hàng hóa (gỗ) của Công ty Ngọc Hưng theo tờ khai cũng như thực tế kiểm tra không phải là hàng cấm, hàng hóa đó không phải xin phép cơ quan quản lý khi xuất khẩu, việc khai báo không đúng về số lượng, chủng loại gỗ so với thực tế xuất khẩu không phải là hành vi “buôn bán trái phép”, căn cứ Điều 153 Bộ luật hình sự thấy đó không phải là tội phạm”.

Viện kiểm sát nhân dân tối cao mới đây cũng có hai công văn do Phó viện trưởng Trần Công Phàn ký cho rằng, việc bán đấu giá lô gỗ có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Công văn số 1713/VKSTC-V1, ngày 02/5/2018 “V/v trả lời chất vấn của Đại biểu Quốc hội Hồ Thị Minh, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị” và công văn số 2259/VKSTC-V1, ngày 04/6/2018 “V/v trả lời chất vấn của Đại biểu Quốc hội Hoàng Đức Thắng, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị” thừa nhận: “Qua nghiên cứu, thẩm tra lại tài liệu, hồ sơ vụ án, VKSTC nhận thấy, việc xử lý vật chứng, bán đấu giá lô gỗ trong giai đoạn điều tra có dấu hiệu vi phạm pháp luật”.


 
Sáu Nghệ