Thứ tư, 12/6/2019 | 23:22 GMT+7

Hong Kong hoãn thảo luận dự luật dẫn độ vì biểu tình phản đối

LSVNO – Cuộc biểu tình phản đối dự luật dẫn độ cho phép đưa các nghi phạm tới Trung Quốc đại lục để xét xử liên tiếp diễn ra mấy ngày qua tại Hong Kong. Chủ tịch Hội đồng Lập pháp Hong Kong quyết định hoãn buổi thảo luận dự luật vào ngày 12/6/2019 như dự kiến.

Cuộc biểu tình bắt đầu từ 09/6/2019 khi người biểu tình tràn xuống đường phố ở Hong Kong trong nỗ lực cuối cùng nhằm phản đối một dự luật dẫn độ cho phép đưa các nghi phạm tới Trung Quốc đại lục để xét xử.

000-1hd4xm-1560129999-680x0-5d0123b5ddfa5

 Biểu tình tuần hành qua các quận trung tâm thương mại và dân cư đông đúc phản đối dự luật. 

Các quan chức cảnh sát đã kêu gọi công chúng kiềm chế khi họ phải huy động hơn 2.000 cảnh sát để đối phó với cuộc biểu tình. Những nhà tổ chức cho hay cuộc biểu tình hôm nay dự kiến thu hút hơn 500.000 người tham gia.

Cuộc biểu tình có sự tham gia của nhiều thành phần, từ các doanh nhân, luật sư tới sinh viên, những người có tiếng nói trong việc ủng hộ dân chủ và các nhóm tôn giáo. Người biểu tình khởi hành từ công viên Victoria và các đường phố ở Vịnh Causeway bị kẹt cứng khi người biểu tình mặc áo trắng hô khẩu hiệu "Loại bỏ dự luật tai hại", "Phản đối dẫn độ sang Trung Quốc" và ca hát trong thời tiết nóng bức.

"Một số thế lực nước ngoài đang chớp thời cơ để thúc đẩy chiến lược làm tổn thương Trung Quốc bằng cách cố gắng tạo ra sự hỗn loạn ở Hong Kong", China Daily viết trong bài xã luận sáng 10/6/2019, song không nêu cụ thể "thế lực nước ngoài" nào.

000-1hd3uf-1560130040-680x0-5d0123b45bd5f

 Người biểu tình làm dấu gạch chéo, hô vang "không dẫn độ" phản đối dự luật.

Global Times, tờ báo thuộc Nhân dân Nhật báo, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc, cho rằng các nhóm đối lập Hong Kong và những thế lực quốc tế ủng hộ họ đã "thổi phồng chính trị" về một hoạt động lập pháp bình thường của đặc khu này. "Chính quyền đặc khu hành chính Hong Kong và dư luận chính thống đã nỗ lực hết mình vì luật pháp và chính nghĩa, tuyệt đối sẽ không từ bỏ nửa chừng", bài xã luận trên Global Times viết.

Đến rạng sáng 10/6/2019 cuộc biểu tình ôn hòa đã biến thành bạo lực vào khi cảnh sát tới giải tán những nhóm biểu tình nhỏ vì thời gian cho phép biểu tình đã hết hiệu lực.

Tuy nhiên, những nhóm này thề sẽ ở qua đêm bên ngoài trụ sở cơ quan lập pháp. Hàng trăm người biểu tình, trong đó nhiều người mang khẩu trang, lao về phía cảnh sát nhằm phá vỡ rào chắn kim loại để xông vào trụ sở Hội đồng Lập pháp Hong Kong. Người biểu tình ném chai về phía các rào chắn, sau đó chiếm rào và dùng chúng để tấn công cảnh sát.  

Cảnh sát ước tính 240.000 người tham gia biểu tình, nhưng một người tổ chức biểu tình nói hơn một triệu người đã xuống đường. 

"Đây là dự luật cực kỳ quan trọng giúp duy trì công lý và bảo đảm Hong Kong thực thi các nghĩa vụ quốc tế trong vấn đề tội phạm xuyên quốc gia", Trưởng đặc khu hành chính Hong Kong Carrie Lam phát biểu về dự thảo luật "Người phạm tội bỏ trốn và Hỗ trợ pháp lý lẫn nhau về vấn đề hình sự" sửa đổi.

000-1hc65y-1560130225-680x0-5d0123b3e604c

 Sinh viên quấn dây xích vào tay, biểu tình ngoài Văn phòng Liên lạc Trung Quốc tại Hong Kong để phản đối dự luật.

Trưởng đặc khu Lam khẳng định dự luật vẫn sẽ được đưa ra tranh luận trước cơ quan lập pháp Hong Kong vào ngày 12/6/2019 theo kế hoạch, bác bỏ yêu cầu trì hoãn hoặc rút hoàn toàn dự luật do người biểu tình đưa ra. Nếu dự luật được thông qua, cư dân Hong Kong, công dân Trung Quốc cùng những người nước ngoài sống tại trung tâm tài chính toàn cầu này đều có nguy cơ bị dẫn độ nếu bị truy nã ở Trung Quốc đại lục.

Bà Lam khẳng định đám đông biểu tình là bằng chứng cho thấy quyền tự do ngôn luận vẫn được bảo đảm ở Hong Kong, đồng thời cho rằng các lãnh đạo đặc khu đã nhượng bộ rất nhiều để dự luật không liên quan tới những vụ án chính trị. "Chúng tôi đã lắng nghe và lắng nghe rất chăm chú", bà Lam nói thêm.

Tuy nhiên, nhiều người biểu tình chỉ trích lãnh đạo Hong Kong đã phớt lờ sự phản đối của công luận. "Hơn một triệu người đã tuần hành và chính quyền vẫn không để ý tới người dân. Họ đang dần biến thành chính quyền độc tài", nhà lập pháp Ip Kin-yuen phát biểu.

"Trung Quốc sẽ tiếp tục ủng hộ mạnh mẽ chính quyền Hong Kong. Một số quốc gia đã có những bình luận thiếu trách nhiệm về dự luật sắp được đưa ra tranh luận. Chúng tôi cực lực phản đối mọi sự can thiệp từ bên ngoài với vấn đề lập pháp ở đặc khu này", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng cho biết trong một cuộc họp báo.

000-1hd836-1560129826-680x0-5d0123b7d1e8a

 Cảnh sát chống bạo động ngăn cản người biểu tình tiến vào trụ sở Hội đồng Lập pháp Hong Kong. 

"Cuộc biểu tình ôn hòa của hàng trăm nghìn người Hong Kong hôm qua rõ ràng cho thấy sự phản đối của công chúng đối với dự luật sửa đổi được đề xuất", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Morgan Ortagus nói trong cuộc họp báo ngày 10/6/2019, đề cập đến dự luật của Hong Kong cho phép dẫn độ người phạm tội sang các vùng tài phán, trong đó có Trung Quốc đại lục, để xét xử.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ không trực tiếp kêu gọi chính quyền Hong Kong hủy bỏ dự luật, nhưng nói rằng "bất cứ dự luật sửa đổi nào cũng nên được thực hiện hết sức cẩn thận". Bộ Ngoại giao Mỹ kêu gọi giới lãnh đạo Hong Kong tham khảo ý kiến đầy đủ các bên liên quan trong và ngoài nước, những người có thể bị ảnh hưởng trực tiếp bởi dự luật.

Đây là lần đầu tiên chính phủ Mỹ lên tiếng bày tỏ lo ngại về những dự luật sửa đổi có liên quan mật thiết đến người Mỹ. Ortagus cho rằng những thay đổi luật pháp này có thể làm hỏng môi trường kinh doanh của Hong Kong và khiến công dân Mỹ cư trú hoặc đến Hong Kong phải chịu sự điều chỉnh của một "hệ thống tư pháp thất thường".

000-1hd7tx-1560130343-680x0-5d0123b6e2cb4

 Một cảnh sát xịt hơi cay trong cuộc đụng độ tại trụ sở cơ quan lập pháp Hong Kong.

Đại diện hơn 100 cơ sở kinh doanh ở Hong Kong bao gồm nhà hàng, tiệm cà phê, cửa hàng bán camera, bán đồ chơi, tiệm làm móng, phòng tập yoga, thậm chí là cửa hàng giải trí cho người lớn, tuyên bố sẽ đồng loạt đóng cửa vào ngày 12/6/2019.

Trước đó, họ đã tổ chức một chiến dịch trên mạng xã hội với từ khóa "Đình công 612", ám chỉ ngày 12/6, ngày dự luật dẫn độ sang Trung Quốc được đưa ra tranh luận tại cơ quan lập pháp Hong Kong. Hành động đóng cửa tiệm hàng loạt này nhằm thể hiện sự đoàn kết và ủng hộ phong trào biểu tình phản đối dự luật.

Đa số các cơ sở kinh doanh này có quy mô nhỏ, theo kiểu cha truyền con nối và là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế Hong Kong. Trước đây, họ ít khi tham gia vào các hoạt động chính trị trên đường phố.

Trong khi đó Trung Quốc cho rằng những bình luận của Mỹ về dự luật dẫn độ của Hong Kong là "sai lệch" và đề nghị nước này ngừng can thiệp nội bộ. "Chúng tôi đề nghị Mỹ thận trọng và ngừng can thiệp vào vấn đề Hong Kong, cũng như những vấn đề nội bộ của Trung Quốc dưới bất kỳ hình thức nào", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng nói. 

Cảnh sát đang điều tra một cuộc điện thoại nặc danh đe dọa sẽ giết trưởng đặc khu hành chính Hong Kong Carrie Lam, người đứng đầu cơ quan tư pháp Teresa Cheng và gia đình họ nếu dự thảo luật "Người phạm tội bỏ trốn và Hỗ trợ pháp lý lẫn nhau về vấn đề hình sự" sửa đổi không được rút trong vòng 24 giờ.

Lời đe dọa xuất hiện trong bối cảnh đông đảo người dân Hong Kong chuẩn bị tham gia cuộc biểu tình thứ hai nhằm phản đối dự luật cho phép dẫn độ tội phạm sang các quốc gia và vùng lãnh thổ chưa ký hiệp ước dẫn độ, trong đó có Trung Quốc đại lục, để xét xử.

000-1hd7uk-1560129918-680x0-5d0123b754e61

 Một người bị thương sau cuộc đụng độ với cảnh sát được đưa đi cấp cứu.

Ngày 12/6/2019, hàng nghìn người biểu tình phong tỏa đường Lung Wo, gần văn phòng của trưởng đặc khu Carrie Lam và trụ sở cơ quan lập pháp Hong Kong, để phản đối dự luật dẫn độ sửa đổi. Đây là đợt biểu tình quy mô lớn thứ hai của người Hong Kong nhằm phản đối dự thảo luật.

Cảnh sát Hong Kong triển khai lực lượng 5.000 người để đối phó, kêu gọi người biểu tình rời đi và cảnh báo "sử dụng vũ lực" nếu cần thiết. Tuy nhiên, dòng người biểu tình đã tràn kín các con đường xung quanh trụ sở Hội đồng Lập pháp Hong Kong, khiến giao thông tắc nghẽn nghiêm trọng, nhiều nghị sĩ gặp nhiều khó khăn trên đường tới chỗ làm việc.

Phần lớn người tham gia biểu tình là các thanh niên trong độ tuổi 20 hoặc trẻ hơn, tới từ nhiều nhóm hoạt động xã hội như Youngspiration và HK Indigenous. Trong khi các nhà tổ chức kêu gọi biểu tình ôn hòa, một số thanh niên bắt đầu cạy gạch lát vỉa hè trên đường Lung Wo.

Một số thanh niên nói rằng họ dùng gạch để "chặn đường" và "tự bảo vệ mình". Ba người biểu tình thừa nhận họ đã đào những viên gạch trên vỉa hè vì "tức giận", nhưng khẳng định họ không định dùng gạch ném cảnh sát vì điều đó sẽ làm tổn hại uy tín của nhóm biểu tình.

Chính quyền Hong Kong kêu gọi công chức không đến cơ quan, những người đã đến được yêu cầu ở yên trong văn phòng cho đến khi có thông báo mới.

Chỉ một vài nghị sĩ xuất hiện tại phòng họp Hội đồng Lập pháp Hong Kong trước cuộc tranh luận về dự luật dẫn độ, dự kiến bắt đầu lúc 11h ngày 12/6/2019. Chủ tịch Hội đồng Lập pháp Hong Kong quyết định hoãn buổi thảo luận dự luật và sẽ công bố thời gian họp sau.

Người biểu tình sau đó vẫn không rút lui, buộc lực lượng an ninh xịt hơi cay giải tán đám đông  trên phố Harcourt và Tim Wa, gần lối vào tòa nhà Hội đồng Lập pháp. Tuy nhiên, biện pháp này không phát huy hiệu quả do phần lớn người biểu tình đều đeo mặt nạ và mũ bảo hiểm. Người biểu tình cũng đã tập kết khẩu trang, thiết bị y tế và ô tại một khu tiếp tế để sẵn sàng tổ chức biểu tình lâu dài.

Đụng độ xảy ra giữa người biểu tình và cảnh sát lúc 15h, ngày 12/6/2019, thời hạn mà người biểu tình yêu cầu chính quyền từ bỏ dự luật dẫn độ sang Trung Quốc. Đoàn người biểu tình sử dụng ô làm lá chắn để tìm cách tiến vào tòa nhà Hội đồng Lập pháp Hong Kong, ném đồ vật vào cảnh sát chống bạo động, trong khi lực lượng chức năng bắn đạn hơi cay và dùng dùi cui chống lại.

02-8541-1560315728-5d01257400237

 Đám đông tham gia biểu tình phản đối dự luật dẫn độ sáng 12/6/2019 trên đường phố Hong Kong.

Cảnh sát trưởng Hong Kong Stephen Lo Wai-chung tuyên bố hành động của người biểu tình là tình huống bạo động. Những người bị khép tội có hành vi bạo động có thể bị bắt và kết án 10 năm tù theo luật Hong Kong.

Số đạn hơi cay được cảnh sát bắn ra nhiều đến mức khiến chuông báo cháy bên trong khu mua sắm Queensway gần đó kích hoạt. Cảnh sát trưởng Lo xác nhận lực lượng chức năng đã dùng nhiều loại vũ khí như đạn cao su, đạn hơi cay, bình xịt hơi cay để trấn áp người biểu tình.

Lãnh đạo các nhóm biểu tình tuyên bố họ sẽ không rút lui cho đến khi dự luật sửa đổi "Người phạm tội bỏ trốn và Hỗ trợ pháp lý lẫn nhau về vấn đề hình sự" bị hủy bỏ. Tổng thư ký Hành chính Hong Kong Matthew Cheung kêu gọi người biểu tình chấm dứt việc phong tỏa các tuyến đường huyết mạch và về nhà.

Lê Hoàng (tổng hợp)