Thứ hai, 5/11/2018 | 13:10 GMT+7

Di chúc miệng có được pháp luật công nhận không?

LSVNO - Chú tôi khi còn sống có nói là sẽ để lại tài sản cho con cháu. Vậy lời nói đó có được xem là di chúc để xác định quyền thừa kế hay không? (Bạn đọc N. V. D, Hà Nam).

dichuc-5bdfde8ae67fe

Ảnh minh họa.

Luật sư tư vấn:

Theo Điều 624 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về di chúc:

“Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết”.

Ngoài ra, tại Điều 629 Bộ luật Dân sự năm 2015 về di chúc miệng:

“1. Trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản thì có thể lập di chúc miệng.

2. Sau 03 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ”.

Bên cạnh đó, khoản 5 Điều 630 Bộ luật này cũng quy định về di chúc miệng được coi là hợp pháp: “… nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng”.

Theo đó, di chúc bằng miệng chỉ được công nhận là hợp pháp khi người lập di chúc ở trong tình trạng tính mạng bị đe dọa nghiêm trọng mà không thể lập di chúc bằng văn bản được như bị bệnh nguy kịch sắp chết, bị tai nạn có nguy cơ dẫn đến tử vong…

Theo tình huống bạn đưa ra là “ông chú bạn khi còn sống có nói là sẽ để lại tài sản đó cho con hoặc cháu của họ” trong trường hợp này cần phải xem xét ông chú bạn có rơi vào tình trạng tính mạng bị đe dọa như đã nêu hay không?

Nếu chú bạn ở trong tình trạng nguy kịch không thể viết di chúc được thì đó có thể được coi là di chúc bằng miệng và để di chúc đó hợp pháp thì người lập di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau đó những người làm chứng ghi chép lại, cùng kí tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày tuyên bố ý chí, di chúc phải công chứng hoặc chứng thực. Nếu chú bạn vẫn khỏe mạnh, không rơi vào tình trạng nguy kịch vẫn có thể tiến hành viết di chúc được thì lời nói đó không được coi là di chúc.

Luật sư Phạm Thị Thu

(Công ty Luật số 1 Hà Nội)