Thứ hai, 9/9/2019 | 10:31 GMT+7

Giải pháp hữu hiệu nào trong việc 'đột phá' nguy cơ thiếu điện?

LSVNO - Khi thuỷ điện đã hết, điện than cần hạn chế thì nguồn điện khí và năng lượng tái tạo cần phải xem xét để đáp ứng nhu cầu.

Theo dự kiến của Bộ Công Thương, năm 2020 việc cung cấp điện về cơ bản đáp ứng được. Tuy nhiên, vẫn tiếp tục tiềm ẩn một số rủi ro nguy cơ thiếu điện trong các tình huống cực đoan khi nhu cầu phụ tải cao hơn dự báo, lưu lượng nước về các hồ thủy điện kém, thiếu hụt nguồn nhiên liệu than, khí cho sản xuất điện...

Theo báo cáo của Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo, Bộ Công Thương, do nhiều dự án nguồn điện lớn bị chậm tiến độ so với quy hoạch, đặc biệt các nguồn điện BOT, các dự án nhiệt điện than... nên hệ thống sẽ thiếu điện trong cả giai đoạn 2021 - 2025 (mặc dù đã phải huy động tối đa các nguồn điện, kể cả các nguồn điện chạy dầu).

hinh-anh-dien-nang-luong-mat-troi-3886-1-5d75c6f5a5dd3

 Trong trường hợp dự án nhiệt điện Long Phú 1 không đáp ứng đúng tiến độ hoàn thành vào năm 2023 thì tình hình thiếu điện tại miền Nam trong các năm 2024 - 2025 sẽ rất trầm trọng.

Cùng với đó, sản lượng điện thiếu hụt trong những năm kế tiếp ước tính vào năm 2021 khoảng 6,6 tỷ kWh, đến năm 2022 tăng lên khoảng 11,8 tỷ kWh, năm 2023 có thể lên đến 15 tỷ kWh.

Theo ông Phương Hoàng Kim - Cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo cho biết, tổng công suất điện mặt trời (ĐMT) của các nhà đầu tư đã lên đến khoảng 25.000 MW, các dự án điện gió với tổng công suất khoảng 16.500 MW. Tính đến hết tháng 6/2019, đã có tổng số 89 nhà máy ĐMT đưa vào vận hành với tổng công suất gần 4.500 MW.

“Đây là nguồn điện đã bổ sung kịp thời cho hệ thống điện quốc gia, góp phần đảm bảo cung cấp điện trong 6 tháng đầu năm 2019. Mặc dù vậy, hiện trạng cơ sở hạ tầng hiện có, trong một số thời điểm, lưới điện 500 - 220 - 110kV ở các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận, Khánh Hòa, Phú Yên, Đăk Nông, Đăk Lăk bị quá tải, ảnh hưởng đến việc vận hành hệ thống điện an toàn, ổn định”, ông Kim nhấn mạnh.

Như vậy, với tổng công suất các nguồn điện có khả năng đưa vào vận hành cả giai đoạn 15 năm 2016 - 2030, dự kiến khoảng 80.500 MW, thấp hơn so với dự kiến của Quy hoạch điện VII điều chỉnh khoảng 15.200 MW. Trong đó, chủ yếu thiếu hụt trong các năm từ 2018 - 2022. Ông Võ Quang Lâm - Phó Tổng Giám đốc EVN cho biết, hiện tại tổng công suất lắp đặt toàn hệ thống điện là 48.000 MW song mức độ khả dụng chỉ là 39.000 MW. Bên cạnh đó, ông Lâm nhấn mạnh: “Với tốc độ tăng trưởng sử dụng điện trên 10%/năm, nghĩa là năm 2020 phải có thêm khoảng 4.000 MW nữa, tương đương cần 43.000 MW, không biết lấy đâu để sẵn sàng”.

Hiện nay, Việt Nam cần nghiên cứu chi tiết và buộc phải đa dạng hoá nguồn điện, nhất là khi nguồn thuỷ điện đã hết, điện than cần hạn chế, điện gió, điện mặt trời tốt nhưng còn tác động mạnh về giá điện. Và trong bối cảnh hiện tại, nếu không phát triển điện hạt nhân thì nên xem xét thêm nguồn về điện khí.

Ngoài ra, điện mặt trời đã phát triển bùng nổ trong thời gian qua. Tuy nhiên, từ thực tế đó chỉ đáp ứng được lượng điện khá khiêm tốn trong tổng nhu cầu. Chia sẻ về điều này, ông Bùi Quốc Hùng - Phó Cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo cho biết, sau khi có các cơ chế về giá ưu đãi đối với điện mặt trời, điện gió, các dự án điện năng lượng tái tạo này phát triển quá nhanh. Để đầu tư 1 dự án điện mặt trời với công suất 50 – 100 MW chỉ mất khoảng 6 tháng, nhưng việc đầu tư lưới điện truyền tải với đường dây 500kV phải mất 3 năm, đường dây 220kV mất 2 năm. Do vậy, việc phát triển lưới điện truyền tải không theo kịp tiến độ đầu tư các dự án điện mặt trời.

Đồng quan điểm trên, ông Nguyễn Văn Vy - Phó Chủ tịch Hiệp hội năng lượng Việt Nam (VEA) cho rằng, năm 2020 không đáng lo ngại, nhưng giai đoạn sau năm 2020, với hàng loạt các công trình, dự án đang chậm tiến độ cho thấy nguy cơ thiếu điện khá rõ ràng đòi hỏi các cơ quan quản lý cần tính toán lại.

Tuy nhiên, ông Vy nêu quan ngại: “Điện mặt trời có thể xây dựng rất nhanh, nếu có cơ chế đặc biệt và phê duyệt nhanh thì từ lúc lập tự án cho đến khi đưa vào vận hành chỉ trong vòng 1 năm. Cho nên khi tính toán, nếu thấy có khả năng thiếu điện tổng thể hay vùng nào thiếu điện, ngành điện có thể tập trung các dự án năng lượng tái tạo tại khu vực đó để đảm bảo cung cấp điện”.

Minh Sơn – Ngọc Danh