Thứ tư, 10/1/2018 | 07:54 GMT+7

Người “giữ lửa” nghề làm lọng Huế

LSVNO - Lọng là sản phẩm độc đáo được người xưa dùng để tôn lên sự trang nghiêm, quý phái trong các nghi lễ truyền thống của vùng đất xứ Huế và là vật trang trí không thể thiếu trong các ngôi chùa, đình làng, nhà thờ họ tại các dịp đại lễ vui vầy con cháu.

Chúng tôi ghé thăm cơ sở sản xuất lọng – đèn của Nghệ nhân ưu tú Hoàng Ngọc Tuyên (72 tuổi, phường Phường Đúc, TP Huế). Dù mới bị ngã xe chỉ có thể ngồi một chỗ vì đi lại khó khăn nhưng ông Tuyên vẫn vui vẻ tiếp chúng tôi.

Ông chia sẻ lý do gắn bó với nghề này: “Lúc trước thất nghiệp nên làm đủ thứ nghề mà vẫn không đủ ăn. Sau nhờ có người chỉ cho cái nghề này nên từ đó quyết tâm bám trụ. Vừa làm vừa lo không ai mua, cũng may họ thấy lọng mình làm đẹp nên dần dần có người đặt hàng. Hiện tại cơ sở làm lọng đèn Ngọc Tuyên độc quyền làm ra những chiếc lọng như thế này đây”.

Được biết để hoàn thành một chiếc lọng hay tán, đèn phải trải qua hàng chục công đoạn đòi hỏi tính tỉ mỉ cao, sự kỳ công và kiên trì. Khung và thân lọng khi bung ra hoặc thu lại phải nhẹ nhàng, đều đặn đẹp mắt. Nan lọng làm bằng tre tươi, được xử lý kỹ, rồi khoan lỗ, uốn cong bởi hơi lửa. Theo ông Tuyên thì đây là khâu quan trọng nhất, người thợ phải kết hợp sự khéo léo của đôi bàn tay, uốn cho đúng kỹ thuật, cộng với xử lý độ nóng của lửa sao cho hợp lý, để làm cong đoạn tre vì có chỗ cần cong nhiều, chỗ cần cong ít.

image-6483441-1-5a5563f3f1c5a

Làm lọng ngoài sự khéo léo thì còn cần có đam mê và tính kiên trì

Chúng tôi bắt chuyện với anh Nguyễn Lâm (thợ làm lọng), anh tâm sự: “Mình chỉ mong là nhiều người tìm mua những chiếc lọng, hàng bán được thì ông chủ (ông Tuyên) mới có tiền trả cho thợ như mình và hơn hết là mình có công việc ổn định để nuôi gia đình”. Theo chúng tôi được biết thì anh Lâm theo nghề này đã hơn 20 năm.

Ngoài hai sản phẩm chính là tán thờ và lọng cưới, cơ sở còn sản xuất thêm các mặt hàng lưu niệm như lồng đèn Hội An, lồng đèn ú, đèn kéo quân.

Hiện tại, cơ sở Ngọc Tuyên sản xuất được 3 cặp lọng/ngày. Một cặp lọng tùy độ công phu có giá dao động từ 500 nghìn đồng đến 3 triệu đồng.

image-6483441-5a5563f432295

Trung bình mỗi ngày cơ sở Ngọc Tuyên hoàn thành 3 cặp lọng xuất ra thị trường

Trải qua 25 năm tồn tại và phát triển, hiện nay cơ sở làm lọng và lồng đèn của Nghệ nhân Hoàng Ngọc Tuyên ngày càng nhận được nhiều đơn đặt hàng ở trong Nam, ngoài Bắc, các sản phẩm của ông đã có mặt ở nhiều hội chợ, triển lãm trong nước và quốc tế và được nhiều người biết tiếng. Một số sản phẩm được sản xuất theo các đơn đặt hàng và xuất khẩu ra nước ngoài.

Dù có nhiều vất vả khi theo nghề, ông Tuyên vẫn luôn động viên các người thợ. “Người ngoài thấy làm lọng khó khăn chứ thợ làm miết quen tay, thợ đam mê là tôi mừng lắm. Vất vả nhưng gắn bó với nghề thì nghề không phụ mình đâu. Hiện có 12 người thợ luôn làm ở xưởng, phía sau thì làm phần thô (cán, khung) còn phía trước nhà là đan lưới, may vải”, ông Tuyên cho biết thêm.

Không chỉ mang lại việc làm cho nhiều người mà giờ đây, ông Tuyên đã có thể nghỉ ngơi nhiều hơn khi những người con của mình tiếp nối nghề làm lọng - đèn. Trò chuyện với bà Lương Thị Sen (69 tuổi, vợ ông Tuyên), bà chia sẻ: “Nhờ cái nghề này mà con cái và mọi người có việc làm. Tương lai ông bà già rồi thì con cháu sẽ gánh vác cái nghề làm lọng, đèn. Vừa có công việc làm vừa gìn giữ phát huy truyền thống của ông cha để lại.”

Có thể nói, cùng với các sản phẩm thủ công mỹ nghệ Huế, cơ sở sản xuất lọng, lồng đèn Ngọc Tuyên đã góp thêm những sản phẩm màu sắc rực để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách thập phương mỗi dịp đến Huế.

Nguyễn Xuân