Thứ sáu, 13/4/2018 | 08:01 GMT+7

Vụ Ifan lừa đảo 15.000 tỷ đồng: Lợi dụng tiền ảo để trục lợi, chiếm đoạt tài sản là phạm luật

LSVNO - Những ngày qua, vụ việc đổ vỡ tiền ảo giá trị khoảng 15.000 tỷ đồng khiến dư luận đặc biệt quan tâm. Hàng loạt câu hỏi đặt ra về việc bảo vệ quyền lợi của bị hại trong vụ việc, cũng như biện pháp xử lý các đối tượng chiếm đoạt.

>>>Vụ lừa đảo 15.000 tỷ đồng: Luật sư giải đáp về trách nhiệm hình sự với những người có liên quan khi vụ án bị khởi tố

Thiệt hại tiền tỷ, còn bị xâm phạm uy tín

Anh Nguyễn Hoàng Thiên (SN 1983, ngụ Đồng Nai), người thiệt hại hàng tỷ đồng trong vụ việc sụp đổ tiền ảo nói trên đang đứng ngồi không yên những ngày qua. Mất tiền, bị xâm phạm quyền lợi và danh dự, anh Thiên phản ánh Luật sư Việt Nam Online.

Theo anh Thiên cho biết, từ tháng 10/2017 anh biết đến dự án Ifan thông qua bạn bè trên facebook là những người rất thành đạt và uy tín. Anh Thiên đã tham gia vào dự án từ đó cho đến thời điểm vụ việc đổ vỡ.

Số tiền anh thiệt hại ước tính trên 5 tỷ đồng, trong đó bao gồm tiền cá nhân anh đầu tư hơn 2 tỷ, cùng với 2 tỷ anh hỗ trợ cho đội nhóm theo hình thức trả trước, và hơn 1 tỷ anh mua bitcoin để nạp vào sàn Ifan. Bản thân anh Thiên cũng đang làm đơn gửi các cơ quan chức năng để làm sáng tỏ vụ việc cố tình “lừa đảo chiếm đoạt tài sản của đội ngũ lãnh đạo Ifan”.

Anh Thiên bày tỏ, Ifan là dự án tiền ảo đa cấp có tỉ lệ trả lãi đến 58%/tháng và sẽ hoàn gốc trong vòng 60 ngày (đối với gói đầu tư trên 100 ngàn đô). Cũng như mọi người, anh Thiên thấy những chính sách mà Ifan đưa ra rất hấp dẫn, lại được những người uy tín và thành đạt giới thiệu nên hoàn toàn tin tưởng.

Do đó, ngoài gói đầu tư cá nhân hơn 100 ngàn đô, anh Thiên còn là “thuyền trưởng” của 2 gói góp chung khác (mỗi gói 100 ngàn đô). Việc góp gói nhằm giúp cho nhà đầu tư được hưởng lãi suất cao nhất với ngày hoàn gốc ngắn nhất. Bên cạnh đó, rất nhiều người không biết thao tác mua bán trên sàn, hoặc chỉ muốn nhàn rỗi mà nhận lãi nên mới tham gia góp chung.

Sau khoảng 20 ngày vào gói đầu tư thì sàn khóa mọi chức năng rút lãi, đến ngày 09/01/2018 thì sàn thông báo ngừng đầu tư do luật của Singapore cấm, đến nay sàn đã đóng mà anh chưa được nhận một đồng tiền lãi nào từ Ifan.

“Trong khi sàn khóa mọi chức năng rút lãi, vì uy tín cá nhân cũng như lo cho đội nhóm mà tôi đã ứng tiền ra hỗ trợ mọi người, hầu hết những người tham gia gói chung cùng tôi đã nhận được nhiều hơn số tiền gốc mà họ bỏ ra. Khi hướng dẫn mọi người đầu tư tôi cũng đã nói rõ về cơ hội và rủi ro mất trắng của việc đầu tư này, nhưng khi xảy ra sự cố, thì mọi người lại đổ lỗi cho tôi”, anh Thiên nói.

ctien-5ad0001fa72f1

Chứng từ nhận tiền và biên lai anh Thiên đã chuyển tiền hỗ trợ đội nhóm.

Tuy nhiên, theo anh Thiên trong những ngày qua việc tố cáo Ifan lừa đảo 15.000 tỷ có một số thành phần xấu thổi phồng sự việc và kích động mọi người đe dọa anh. “Việc đưa hình ảnh tôi lên các cơ quan truyền thông trong khi chưa được cơ quan công an điều tra làm rõ đã khiến tôi hoang mang, ảnh hưởng rất lớn tới đời tư của tôi. Trong khi tôi cũng là người thiệt hại mà chưa hiểu rõ quy định của luật pháp về đầu tư tiền số”.

hinh-3-dinh-huong-rui-ro-5acfffcb2ed0d 

Mặc dù đã được định hướng về rủi ro và cơ hội, nhưng theo Anh Thiên, người chơi vẫn đổ lỗi và đe dọa anh khi sự việc đổ vỡ.

Đã thỏa thuận trước, tự chịu trách nhiệm khi xảy ra đổ vỡ ?

Trong vụ việc tham gia mua bán đồng tiền Ifan do Công ty Mordern Tech đứng ra tổ chức, Luật sư Việt Nam Online đã trao đổi cùng Luật sư Võ Đan Mạch:

PV: Thưa luật sư, việc mua bán giao dịch tiền ảo tại Việt Nam có bị vi phạm pháp luật hay không?

Luật sư Võ Đan Mạch: Theo quy định pháp luật hiện hành, chỉ xử phạt hành chính và xử lý hình sự đối với việc phát hành, cung ứng và sử dụng phương tiện thanh toán không hợp pháp và đối tượng điều chỉnh là các tổ chức tiền tệ, ngân hàng. Do vậy, đối với việc mua bán, giao dịch đồng tiền ảo cụ thể là Ifan hay Pincoin thì không bị xử lý. Các bên tự chịu trách nhiệm và nó cũng chỉ ảnh hưởng trong phạm vi cộng đồng Ifan mà không xâm phạm đến các đối tượng khác. Tuy nhiên, ai nào lợi dụng tiền ảo để trục lợi, chiếm đoạt tài sản thì phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

PV: Việc góp gói tham gia cho một người vai trò trưởng nhóm, mà người này có nói trước rủi ro, khi xảy ra đổ vỡ, trưởng nhóm đã hỗ trợ cho đội nhóm thì khi cơ quan chức năng khởi tố vụ án người này có liên đới hay không?

Luật sư Võ Đan Mạch: Tiền ảo là sự thể hiện giá trị dưới dạng điện tử mà giá trị này có thể giao dịch, mua bán, trao đổi bằng phương thức điện tử và có chức năng trung gian trao đổi. Thước đo giá trị và tích lũy giá trị nhưng không được công nhận là tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán hợp pháp tại bất kỳ quốc gia nào.

Tiền ảo không được phát hành và đảm bảo bởi bất kỳ quốc gia và thực hiện các chức năng trên chỉ bằng thỏa thuận trong nhóm cộng đồng người sử dụng tiền ảo. Do vậy, khi 1 nhóm trong cộng đồng ấy đã có thỏa thuận, nắm rõ và hiểu về bản chất của giao dịch mà mình thực hiện hoặc nhờ người khác thực hiện thì tự chịu trách nhiệm với nhau trên cơ sở thỏa thuận đó.

Việc 1 người làm đại diện và thực hiện đúng chức năng đại diện như cam kết và hoàn toàn minh bạch, họ cũng không phải đơn vị phát hành cung ứng mà chỉ truyền tải lại các nội dung và thay mặt để giao dịch thì bản thân họ cũng là bị hại như những người khác.

Việc góp vốn vào và bị mất tiền thì không thể nào bị quy kết trách nhiệm mà là bị hại thật sự. Chỉ quy kết những ai cố tình trục lợi bất chính và hoặc gây ra thiệt hại mà không có trách nhiệm khắc phục cho bên kia mới bị truy cứu trách nhiệm về tội danh mà hành vi mình thực hiện nhằm mục đích chiếm đoạt.

Trong trường hợp họ mong muốn mang lại lợi ích cho các bên nhưng lại bị 1 bên thứ 3 xâm hại thì họ cũng là bị hại ngay tình. Nếu người đại diện đó chủ động khắc phục hậu quả thì cần động viên và ghi nhận tinh thần trách nhiệm của người đó rất có uy tín và chịu trách nhiệm với đội nhóm với đối tác.

PV: Khi chưa được cơ quan chức năng làm rõ, việc sử dụng hình ảnh bôi nhọ uy tín một cá nhân trong đội nhóm, hành vi này có vi phạm pháp luật?

Luật sư Võ Đan Mạch: Quyền về hình ảnh là quyền của cá nhân, không ai được phép dùng hình ảnh của người khác để gây mất uy tín danh dự khi chưa có thông tin chính xác. Do vậy, việc căng băng roll có sử dụng hình ảnh để làm mất uy tín danh dự thì có thể sẽ bị xử lý hình sự tội vu khống, làm nhục người khác.

Ngoài ra người bị sử dụng hình ảnh có thể khởi kiện để yêu cầu bồi thường, xin lỗi, đính chính, gỡ bỏ hình ảnh đã bị sử dụng bất hợp pháp. Có thể nói vì bức xúc với việc bị chiếm đoạt số tiền lớn nên tâm lý của người bị hại không được kiểm soát. Tuy nhiên, cần phải hành xử có văn minh tôn trọng pháp luật tránh bị kẻ khác kích động, lôi kéo xúi giục cho một mục đích cá nhân của người đó. Cần thật sự cẩn trọng khi đưa bất kỳ thông tin, hình ảnh lên mạng xã hội, công cộng mà mình chưa được phép hoặc không có quyền đối với các thông tin, hình ảnh đó.

Kim Chi