Thứ năm, 25/1/2018 | 17:00 GMT+7

“Bùng nổ tỷ phú là triệu chứng hệ thống kinh tế thất bại”

LSVNO - “Bùng nổ tỷ phú là triệu chứng hệ thống kinh tế thất bại…”, bà Winnie Byanyima (Giám đốc điều hành Oxfam) nói như thế tại buổi công bố báo cáo toàn cầu của Oxfam, trước thềm Diễn đàn Kinh tế thế giới ở Davos, Thụy Sĩ.

Nguyên văn câu nói của bà Winnie Byanyima: “Bùng nổ tỷ phú là triệu chứng hệ thống kinh tế thất bại chứ không phải là dấu hiệu của một nền kinh tế phát triển. Những người may bộ quần áo chúng ta đang mặc, lắp ráp điện thoại chúng ta đang sử dụng và nuôi trồng thực phẩm ta đang ăn hàng ngày bị bóc lột để bảo đảm nguồn hàng giá rẻ ổn định và tăng lợi nhuận của các tập đoàn và nhà đầu tư tỷ  phú”.

Theo báo cáo Oxfam được công bố, số lượng tỷ phú tăng nhanh chưa từng thấy trong khoảng thời gian từ tháng 3/2016 đến tháng 3/2017, cứ hai ngày lại có thêm một tỷ phú. Chỉ cần 4 ngày là một giám đốc điều hành của một trong năm thương hiệu thời trang quốc tế có thể kiếm được số tiền tương đương với tổng thu nhập cả đời của một nữ công nhân may mặc bình thường tại Bangladesh.

Trong năm vừa qua, 1% dân số thuộc loại giàu nhất thế giới đã bỏ túi 82% tổng của cải được tạo ra, còn 50% dân số thuộc loại nghèo nhất thế giới (3,7 tỷ người) lại không được hưởng lợi gì. Đó là con số được nêu ra trong báo cáo của Oxfam.

Báo cáo có đề cập đến nước ta, để tăng lương thành mức đủ sống cho 2,5 triệu công nhân may mặc tại Việt Nam thì sẽ cần 2,2 tỷ đô la mỗi năm. Con số này chỉ tương đương với 1/3 số tiền mà 5 công ty may mặc hàng đầu trả cho các cổ đông năm 2016. Toàn thế giới, tài sản của các tỷ phú tăng trung bình 13% mỗi năm kể từ năm 2010, nhanh hơn gấp 6 lần so với mức tăng lương của những người lao động bình thường (2% mỗi năm).

0-5a69aa5f603f8

Công nhân Việt Nam thu nhập thấp. Ảnh: Internet

Báo cáo toàn cầu của Oxfam chủ đề về người lao động “Đãi ngộ người lao động, không phải nhóm siêu giàu”, hé lộ một nền kinh tế toàn cầu đang thúc đẩy nhóm thượng lưu giàu có tích tụ khối lượng của cải khổng lồ ra sao, trong khi hàng triệu người dân đang vật lộn để tồn tại với mức thu nhập ở dưới ngưỡng nghèo. Thông điệp của Oxfam là: Để chấm dứt cuộc khủng hoảng bất bình đẳng, chúng ta phải xây dựng một nền kinh tế vì người lao động, chứ không phải vì những người giàu có và thế lực.

Báo cáo nêu các nguyên nhân chính dẫn đến việc tăng thưởng cho các cổ đông và lãnh đạo tập đoàn với cái giá phải trả là lương và điều kiện làm việc của người lao động. Những nguyên nhân này bao gồm sự suy thoái về quyền lao động, tầm ảnh hưởng quá lớn của các công ty lớn lên các chính sách của chính phủ và nỗ lực không ngừng của các doanh nghiệp về việc giảm các chi phí để có thể tối đa hóa lợi nhuận của cổ đông.

Đồng thời, quyền lợi của lao động nữ thường bị đặt ở vị trí cuối cùng. Trên khắp thế giới, phụ nữ kiếm được số tiền ít hơn nam giới và chiếm phần lớn số lượng người có mức thu nhập thấp nhất, trong khi họ lại có những công việc ít được bảo đảm nhất.

Bà Byanyima nhấn mạnh rằng: “Oxfam đã nói chuyện với phụ nữ trên khắp thế giới. Họ là những người bị ảnh hưởng nặng nề từ bất bình đẳng. Phụ nữ phải làm việc xa nhà trong các nhà máy may mặc tại Việt Nam với mức lương bèo bọt, không đủ để họ thoát nghèo. Họ không được gặp con cái mình trong nhiều tháng trời. Phụ nữ làm việc trong ngành chăn nuôi tại Mỹ buộc phải mặc bỉm vì họ không được nghỉ đi vệ sinh. Phụ nữ làm việc trong các khách sạn tại Canada và Cộng hòa Đominnica không dám tố cáo việc bị lạm dụng tình dục vì sợ bị mất việc”.

250118a2-5a69a9a2ec0f7

Nhiều trẻ em ở địa danh du lịch nổi tiếng Sa Pa phải kiếm sống

Theo đó, Oxfam kêu gọi các chính phủ bảo đảm nền kinh tế mang lại lợi ích cho mọi người, chứ không chỉ vì vài người may mắn. Giới hạn lợi nhuận trả cho cổ đông và các giám đốc điều hành, bảo đảm tất cả công nhân nhận được mức lương đủ sống tối thiểu. Mức lương này sẽ cho phép họ có được chất lượng sống thỏa đáng. Ví dụ, tại Nigeria, mức lương tối thiểu được quy định trong luật cần được tăng gấp ba lần để bảo đảm các điều kiện sống thỏa đáng. Xóa bỏ chênh lệch thu nhập giữa các giới và bảo vệ quyền của lao động nữ. Với tốc độ thay đổi hiện tại, sẽ mất 217 năm để xóa bỏ chênh lệch thu nhập và cơ hội việc làm giữa phụ nữ và nam giới.

Bên cạnh đó, bảo đảm những người giàu có phải đóng đủ và đúng trách nhiệm thuế của mình bằng cách tăng thuế và giải quyết tình trạng tránh thuế. Tăng chi ngân sách cho các dịch vụ công như giáo dục và y tế. Oxfam ước tính rằng nguồn thu từ việc áp mức thuế quốc tế 1,5% với tài sản của tỷ phú, sẽ đủ để tất cả trẻ em có thể đến trường.

Kết quả của cuộc khảo sát trên phạm vi toàn cầu do Oxfam thực hiện cho thấy sự ủng hộ mạnh mẽ với các hành động để chống lại bất bình đẳng. Có gần 2/3 trong số 70.000 người được khảo sát tại 10 quốc gia cho rằng khoảng cách giữa người giàu và người nghèo cần được giải quyết một cách cấp bách. Những người được khảo sát cũng cho rằng nên giảm 40% lương của các giám đốc điều hành và tăng tương của lao động không có tay nghề lên 60%.

“Khó có thể tìm thấy một nhà lãnh đạo chính trị hoặc kinh tế mà không nói rằng họ quan ngại về bất bình đẳng. Nhưng còn khó hơn để tìm một người đang thực sự hành động để giải quyết tình trạng này. Thậm chí, nhiều người trong số họ còn làm mọi việc tệ hơn bằng cách giảm thuế và loại bỏ quyền lao động. Công dân trên toàn thế giới đã sẵn sàng cho một sự thay đổi. Họ muốn nhìn thấy người lao động được trả mức lương đủ sống, họ muốn các tập đoàn và giới siêu giàu phải đóng thêm thuế, họ muốn những lao động nữ được hưởng quyền tương tự nam giới, họ muốn giới hạn quyền lực và tài sản đang chỉ nằm trong tay một vài cá nhân. Họ muốn hành động”, bà Byanyima nói.

Sáu Nghệ