Thứ ba, 14/8/2018 | 06:46 GMT+7

Cần loại bỏ các hình thức cho vay tín dụng đen

LSVNO – Với mức lãi suất cho vay từ 15- 90%/tháng, một mức lãi suất thật khủng khiếp, đây là những thủ đoạn cho vay nặng lãi và cưỡng đoạt tài sản tinh vi. Do vậy, các cơ quan chức năng cần phải đồng loạt vào cuộc xóa bỏ tín dụng đen.

Nhiều câu hỏi được đặt ra là phải làm gì và làm như thế nào để hạn chế hoạt động của các tổ chức tín dụng đen và tiến tới xóa bỏ triệt để những cái “vòi bạch tuộc” của nó. Trước hết phải thấy một điều rằng, tín dụng đen hoạt động được là nhờ có người vay. Nếu không còn người vay thì tín dụng đen tự khắc bị tiêu tan. Để làm được điều đó cần có sự góp sức của ngành ngân hàng…

images1672645-1-5b7217f63425c

Ảnh minh họa.

Vấn nạn tín dụng đen xuất hiện từ nhiều năm nay, gây ra nhiều hệ lụy xấu đến đời sống của người dân, tiềm ẩn cao nguy cơ bất ổn về an ninh, trật tự trên địa bàn. Các băng nhóm giang hồ, các ông trùm núp bóng dưới dạng tiệm cầm đồ, công ty TNHH, đòi nợ thuê… công khai quảng bá việc cho vay bằng việc phát, dán tờ rơi ở các khu dân cư nghèo, các chợ, các cột điện, lập các trang web với nội dung cho vay tài chính, cho thuê tài chính, “cho vay không tín chấp, nhận tiền ngay” nhằm thu hút người dân vay tiền. Hầu hết hợp đồng vay tiền không ghi tỷ lệ lãi suất thực tế, phần lãi suất chủ yếu được thỏa thuận bằng miệng, kẻ cho vay không đưa hợp đồng cho con nợ giữ.

Ngoài ra, tín dụng đen còn biến tướng thành nhiều hình thức khác và một trong số đó là cho vay nợ bằng việc bán hàng hóa, phân bón, vật tư nông nghiệp với giá cao hơn giá thị trường, nhưng khi thu hồi sản phẩm nông sản để “cấn trừ nợ” thì ép giá, thu mua với giá thấp, trừ khối lượng tạp chất cao. Khi nạn nhân không có khả năng chi trả, bọn chúng gọi điện thoại, nhắn tin đe dọa đánh đập, khủng bố tinh thần, tạt sơn, chất bẩn vào nhà, đập phá tài sản, cưỡng đoạt tài sản của nạn nhân. Mặc dù biết vay tín dụng đen lãi suất “cắt cổ” nhưng nhiều người vẫn lao vào, vì thủ tục vay đơn giản, có tiền ngay trong ngày để giải quyết chuyện gấp của gia đình. Đó là lý do vì sao ngày càng có nhiều người rơi vào bẫy tín dụng đen, trở thành nạn nhân của các hành vi đòi nợ như cưỡng đoạt tài sản, đánh đập, bắt giữ người trái phép. Thậm chí, có người tìm đến cái chết vì vướng bẫy tín dụng đen.

Vì vậy, cần phải đơn giản hóa thủ tục cho vay, củng cố và phát triển hoạt động của các tổ chức tín dụng phù hợp như Ngân hàng Chính sách xã hội, Quỹ Tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô… để hỗ trợ kịp thời nhu cầu vay vốn của tầng lớp dân cư thu nhập thấp, người nghèo không có tài sản giá trị để thế chấp. Các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội ở cơ sở như Hội phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Công đoàn, Đoàn thanh niên… cần sâu sát các hội viên, đoàn viên, kịp thời phát hiện và có biện pháp hỗ trợ những người, những hộ hoàn cảnh khó khăn để có sự trợ giúp kịp thời, tránh cho họ không rơi vào vòng xoáy của tín dụng đen

Mặc dù ngành công an các tỉnh, thành phía Nam đã lên danh sách những đối tượng, băng nhóm có biểu hiện cho vay nặng lãi để theo dõi và đấu tranh triệt phá, nhưng sự vào cuộc của cơ quan pháp luật vẫn chưa thể xóa bỏ triệt để vấn nạn tín dụng đen bởi cái gốc là nhu cầu tiền/vốn là rất lớn trong xã hội. Từ thực tế đó đến nay, chưa có bất cứ ngân hàng nào thực hiện cho vay tín chấp với người lao động tự do. Những trường hợp này gặp rất nhiều khó khăn khi làm thủ tục vay vốn. Muốn vay ngân hàng thương mại, họ phải có tài sản thế chấp có giá trị lớn như nhà, đất, ô tô, sổ tiết kiệm hoặc có thu nhập thường xuyên, ổn định. Lý do khiến các ngân hàng ngại cho vay tín chấp bởi khi rủi ro xảy ra, người vay không có khả năng trả nợ chẳng biết nắm vào đâu để thu hồi vốn.

Bên cạnh đó, theo Bộ luật Hình sự, tất cả các hành vi cho vay nặng lãi dù lớn hay nhỏ đều chỉ bị phạt cao nhất là 3 năm tù giam, cho nên tính răn đe không đủ mạnh. Do vậy, giải pháp chủ yếu vẫn là nâng cao công tác thông tin tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân.

Về lâu dài, các cơ quan chức năng cần phải hoàn thiện các quy định về giao dịch dân sự, thế chấp cầm cố tài sản, quy định chặt chẽ về hoạt động cầm đồ (thực chất là hoạt động cho vay nặng lãi). Các cơ quan chức năng cũng cần siết chặt các hoạt động cho vay, huy động vốn tự phát. Phải làm đồng bộ như thế thì mới có thể hạn chế được hoạt động của các tổ chức tín dụng đen.

Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2017 của ngành ngân hàng, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có yêu cầu đánh giá lại hiệu quả của tín dụng chính sách theo hướng hạn chế xin - cho, gia tăng sự tham gia của nhiều ngân hàng theo cơ chế cạnh tranh, công khai, minh bạch… giúp người dân vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa, thoát khỏi “bẫy” tín dụng đen. Với ý nghĩa đó, việc khuyến khích các tổ chức tín dụng phi ngân hàng phát triển để đẩy lùi tín dụng đen lãi suất cao là rất cần thiết. Việc rà soát lại các văn bản pháp quy và các quy trình vay tín dụng tiêu dùng, tạo thuận lợi nhất cho người dân tiếp cận được nguồn vốn này cũng cần sớm được triển khai. Chỉ có tín dụng chính sách mới có thể đẩy lùi vấn nạn tín dụng đen, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, ổn định chính trị, phát triển kinh tế, xã hội trên địa bàn. Sự tham gia tích cực của báo chí cũng như những nỗ lực của ngành công an trong việc rà soát, tập trung tấn công, trấn áp, triệt phá tội phạm tín dụng đen cũng chỉ là giải quyết phần ngọn, không bền vững nếu như nhu cầu vay vốn của người dân không được đáp ứng một cách kịp thời…

Công tác đấu tranh, ngăn chặn hoạt động của tín dụng đen đã và đang được các ngành, các cấp liên quan kiên quyết đấu tranh nhằm đẩy mạnh xử lý. Tuy nhiên, để chặn tận gốc hoạt động cho vay biến tướng này thì cần mỗi người dân tự nâng cao ý thức cảnh giác. Chỉ có như vậy, hoạt động tín dụng trái phép mới từng bước được ngăn chặn, góp phần vì một nền tài chính minh bạch và đem lại bình yên cho xã hội.

 

Minh Sơn – Đinh Dương