Thứ hai, 1/10/2018 | 11:00 GMT+7

Đánh thức tiềm năng về phát triển du lịch lịch sử cách mạng

LSVNO - Cùng với hệ thống danh lam thắng cảnh phong phú, du lịch sinh thái đa dạng của các tỉnh, thành phố thì còn có rất nhiều điểm đến là các di sản văn hóa hấp dẫn du khách. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc gắn kết du lịch với các di tích văn hóa lịch sử hiện nay chưa được chú trọng.

 anh-goc-nhin-5bb19b9794926

Cần tạo cú huých thật sự về du lịch tâm linh, di tích lịch sử. 

Di sản văn hóa, thiên nhiên, các di tích lịch sử, văn hóa luôn được coi là nguồn tài nguyên quan trọng để kết nối và phát triển du lịch. Để từ đó, nhiều địa phương của các tỉnh, thành phố phía Nam đã quan tâm, chú trọng thực hiện công tác bảo tồn và phát huy giá trị của các di tích, đưa các di tích, di sản văn hóa, lịch sử  vào các gói sản phẩm du lịch hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách tham quan, khám phá.

Trào lưu và xu hướng du lịch của du khách luôn gắn với sở thích khám phá, tìm hiểu các điểm du lịch ẩn chứa những tư liệu về lịch sử, những bản sắc văn hóa của từng vùng, miền. Sự tìm kiếm, trải nghiệm từ các chuyến du lịch sẽ hiệu quả hơn khi được gắn kết với các hoạt động lễ hội, sinh hoạt văn hóa bản địa, các làng nghề truyền thống, lối sống, ẩm thực, tín  ngưỡng, khảo cổ và kiến trúc...

Như vậy, có thể khẳng định, với hệ thống di tích rất đa dạng, có giá trị cao về lịch sử, văn hóa cũng như kiến trúc, cảnh quan nhằm phát huy giá trị phục vụ nhu cầu du lịch tâm linh. Theo Hiệp hội Du lịch Việt Nam cho biết, năm 1999, Khu phố cổ Hội An vinh dự được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới. Nhiều dự án đầu tư tu bổ các di tích, nâng cấp cơ sở hạ tầng và cảnh quan đô thị, chính sách liên kết giữa bảo tồn các di tích và phát triển du lịch được các cấp chính quyền địa phương gấp rút triển khai thực hiện. Đến nay, Di sản văn hóa Hội An đã trở thành thương hiệu hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế. Nếu như năm 1999, Hội An chỉ mới đón gần 160.000 lượt khách tham quan và có 17 cơ sở lưu trú, thì đến nay con số này đã lên đến gần 3,5 triệu lượt khách/năm (trong đó có hơn 1,8 triệu lượt khách quốc tế) và hơn 540 cơ sở lưu trú (với nhiều loại hình như biệt thự, khách sạn, nhà nghỉ, homestay).

Việt Nam có quyền tự hào về bề dày lịch sử ngàn đời của đất nước với 54 dân tộc anh em đã để lại cho hôm nay một kho tàng di sản văn hóa đồ sộ, vô cùng phong phú, đa dạng và độc đáo. Thực tế minh chứng, di sản văn hóa, di tích lịch sử luôn tạo sức hấp dẫn vô cùng cho điểm đến du lịch. Di sản văn hóa là động cơ, là duyên cớ thôi thúc chuyến đi, là môi trường tương tác và là những trải nghiệm đáng giá cho du khách, qua đó trở thành tài nguyên, nguồn lực chiến lược cho phát triển du lịch. 

Việc xây dựng thương hiệu du lịch kết nối với các di tích lịch sử, văn hóa thật sự tạo nên những sản phẩm khác biệt đối với từng địa phương. Vấn đề quan trọng là việc phát huy giá trị của các di tích ấy như thế nào để vừa hiệu quả, vừa lâu bền. Với việc khai thác, phát huy giá trị các di sản, di tích lịch sử, văn hóa trong quá trình kết nối và phát triển du lịch vẫn còn nhiều bất cập. Trong đó, những hạn chế chung thường gặp ở các địa phương là cơ sở hạ tầng du lịch yếu kém, tình trạng xâm hại cảnh quan di tích còn phổ biến, môi trường sinh thái và vệ sinh an toàn thực phẩm tại các điểm đến chưa bảo đảm. Bên cạnh đó, khai thác thế mạnh và tiềm năng từ các di tích lịch sử, văn hóa chưa đạt hiệu quả cao. Sản phẩm du lịch kết nối với các di tích còn thiếu tính đặc sắc, đơn điệu, chủ yếu chỉ mới phát huy những yếu tố lợi thế có sẵn, mà chưa đầu tư tôn tạo, chưa tạo dựng được sự khác biệt trong các sản phẩm du lịch.

Có thể khẳng định, du lịch đã thúc đẩy việc bảo vệ kho tàng văn hóa, di tích lịch sử của quốc gia. Chính nhu cầu tham quan, tìm hiểu, trải nghiệm của du khách đã thôi thúc chính quyền và người dân biết quý trọng, tự hào, quan tâm chăm lo, gìn giữ bảo tồn, phục dựng và làm lan toả, phát huy những giá trị vốn quý của di tích lịch sử và di sản văn hóa. 

Theo Tiến sĩ Mai Hà Phương - Trưởng Khoa Du lịch, Trường đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh, ngoài vấn đề quan trọng là đào tạo đội ngũ cán bộ từ quản lý di sản đến những người làm du lịch am hiểu về văn hóa và kinh doanh du lịch, cần lưu ý quan điểm gắn di tích lịch sử, di sản với phát triển du lịch không có nghĩa là tất cả các di sản đều được phép khai thác du lịch. Có những di sản chưa, hoặc không được khai thác du lịch mà phải bảo tồn. Trong phát triển du lịch tại các khu di sản, cần giải quyết hài hòa mối quan hệ và quyền lợi của các bên tham gia, nhất là cộng đồng địa phương với tư cách là chủ nhân của di sản trong các hoạt động bảo vệ, quản lý và khai thác di sản, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa để tạo thêm nguồn kinh phí cho trùng tu, bảo tồn di sản.

Phát huy các giá trị của di tích để kết nối và phát triển du lịch là một xu thế tất yếu. Bởi sức hấp dẫn của các di tích, di sản đã tạo ra nhiều động lực trong phát triển du lịch và mang lại nhiều lợi ích về thu nhập, việc làm và phát triển kinh tế-xã hội ở từng địa phương. Điều cần thiết và cũng là trách nhiệm của ngành du lịch là cần tăng cường phối hợp với các địa phương và các cơ quan chức năng trong việc góp sức bảo tồn các di tích, kết nối và đưa vào khai thác nguồn tài nguyên này một cách hợp lý, không tận thu và tránh tình trạng xâm hại di tích trong kết nối các tour, tuyến du lịch. 

Minh Sơn – Tuấn Hải