Thứ tư, 21/11/2018 | 06:48 GMT+7

Hiệp định CPTPP - Cơ hội kinh doanh cho DN và lợi ích mới cho người tiêu dùng

LSVNO - Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP - Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership) bắt nguồn từ Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương.

cptpp-eeqq-1-5bf49cf6ed999

Ảnh minh họa.

Mới đây, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết phê chuẩn Hiệp định CPTPP. Trước đó, 6 quốc gia thành viên khác, gồm Canada, Nhật Bản, Mexico, New Zealand, Singapore, Australia đã phê chuẩn hiệp định này, đáp ứng đủ điều kiện ít nhất 6 thành viên hoàn tất thủ tục phê chuẩn trong nước. Quá trình đếm ngược 60 ngày (kể từ ngày 31/10)  cũng đã được kích hoạt và theo thỏa thuận Hiệp định CPTPP sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 30/12/2018.

CPTPP được coi là một hiệp định thương mại tự do (FTA) tiêu chuẩn cao, không chỉ đề cập tới các lĩnh vực truyền thống như cắt giảm thuế quan đối với hàng hóa, mở cửa thị trường dịch vụ, sở hữu trí tuệ, hàng rào kỹ thuật liên quan đến thương mại,... mà còn xử lý những vấn đề mới, phi truyền thống như lao động, môi trường, mua sắm của chính phủ, doanh nghiệp nhà nước,… Hiệp định này đặt ra các yêu cầu và tiêu chuẩn cao về minh bạch hóa cũng như đưa ra cơ chế giải quyết tranh chấp có tính ràng buộc và chặt chẽ.

Hiệp định CPTPP là một thỏa thuận thương mại tự do được 11 quốc gia có nền kinh tế tăng trưởng nổi bật khu vực châu Á -Thái Bình Dương, gồm Brunei, Canada, Chile, Malaysia, Mexico, New Zealand, Nhật Bản, Peru, Singapore, Australia và Việt Nam, ký kết hồi tháng 3/2018. Sau khi có hiệu lực, CPTPP sẽ tạo ra một khu vực thương mại tự do thuộc hàng lớn nhất thế giới với quy mô dân số gần 500 triệu người, có tổng sản phẩm nội khối khoảng 10.000 tỷ USD, chiếm 13,5% GDP toàn cầu. CPTPP được coi là một hiệp định thương mại tự do chất lượng cao và toàn diện, không chỉ đề cập tới các lĩnh vực truyền thống như cắt giảm thuế quan đối với hàng hóa, mở cửa thị trường dịch vụ, sở hữu trí tuệ, hàng rào kỹ thuật liên quan đến thương mại… mà còn xử lý những vấn đề mới, phi truyền thống, như lao động, môi trường, mua sắm của các chính phủ, các doanh nghiệp... Ngoài ra, CPTPP cũng đặt ra các yêu cầu và tiêu chuẩn cao về tính minh bạch, cũng như đưa ra cơ chế giải quyết tranh chấp có tính ràng buộc cao và chặt chẽ. Riêng về mở cửa thị trường, các nước thành viên CPTPP đồng ý xóa bỏ gần như toàn bộ thuế nhập khẩu theo lộ trình, tự do hóa dịch vụ và đầu tư trên cơ sở tuân thủ pháp luật của nước sở tại, bảo đảm sự quản lý của Nhà nước; từ đó tạo cơ hội kinh doanh mới cho các DN và lợi ích mới cho người tiêu dùng.

Các ý kiến thảo luận tại tổ và tại hội trường của các đại biểu Quốc hội đã nhận thức rõ tầm quan trọng về kinh tế và chiến lược của CPTPP, các đại biểu đều tập trung phân tích, làm rõ những cơ hội và thách thức trong quá trình thực thi hiệp định. CPTPP là cơ hội thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, tạo thêm việc làm cho người lao động và tăng lợi nhuận cho các DN. Đặt trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, nhiều đại biểu cho rằng, bên cạnh những ưu đãi vàng mà CPTPP mang lại thì thách thức của nền kinh tế nước ta nằm ở năng lực cạnh tranh. Nếu không quyết liệt đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường năng lực khoa học công nghệ thì chúng ta sẽ bỏ lỡ thời cơ của CPTPP, đồng thời chịu những tác động không thuận của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Đại biểu Quốc hội TP.HCM Phạm Khánh Phong Lan cũng cho rằng, khi áp dụng, ký kết Hiệp định CPTPP, các quốc gia trong đó có trình độ phát triển kinh tế cao nên chắc chắn sẽ đánh vào phân khúc thị trường mặt hàng cao, hướng đến mặt hàng chất lượng, không phải là các mặt hàng giá rẻ. Về xuất khẩu, các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam vào các nước cùng tham gia Hiệp định được giảm thuế sẽ có tính cạnh tranh lớn hơn theo xu hướng của thế giới, xu hướng phát triển bền vững. Trong lĩnh vực thực phẩm, đặc biệt các mặt hàng rau củ quả, thủy hải sản sẽ có cạnh tranh lớn, sẽ có lợi cho các doanh nghiệp hội nhập một cách đàng hoàng, đầu tư sản xuất chất lượng. Về phía các mặt hàng nhập khẩu cũng tương tự như vậy. Người dân đang phải đối mặt với hai loại hàng: những sản phẩm được sản xuất với tiêu chí giá càng rẻ càng tốt và hàng cho người thu nhập khá hơn. Những mặt hàng có chất lượng khá hơn thường phải đóng thuế cao hơn nhưng khi tham gia Hiệp định CPTPP sẽ phải giảm thuế xuống. Nếu doanh nghiệp không chú trọng đến sản xuất để cạnh tranh sẽ có nguy cơ mất trắng thị trường. Bên cạnh đó, tình trạng hàng giả, hàng nhập lậu trên thị trường còn tồn tại chưa kiểm soát được, cũng tạo ra sự cạnh tranh. Bài toán đặt ra khó khăn cho Chính phủ trong việc cân đối ngân sách và các doanh nghiệp cần có sự đầu tư sản xuất thích đáng, nếu không sẽ bị thua thiệt.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều bất ổn, chiến tranh thương mại leo thang, việc Hiệp định CPTPP được phê chuẩn và có hiệu lực vào cuối năm 2018 thực sự là một cơ hội lớn đối với các DN nước ta; là dịp để các DN Việt Nam học hỏi và cạnh tranh với DN của các nước thành viên CPTPP. Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh cũng chính là cơ hội để các DN tự nâng cấp theo chuẩn mực quốc tế, đồng thời sức ép cạnh tranh là động lực để đổi mới và phát triển. Do đó, ngay từ bây giờ, các DN nước ta cần chủ động chuẩn bị tâm thế cạnh tranh trên các lĩnh vực sản xuất hàng hóa tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, ra sức phát huy tư duy sáng tạo, tư duy đổi mới và sự nhạy bén trong sản xuất, kinh doanh. Các DN, kể cả DN nhỏ và vừa, chú trọng xây dựng kế hoạch tăng năng lực cạnh tranh, đặc biệt xây dựng thương hiệu, uy tín và chất lượng sản phẩm. Để tận dụng được các lợi ích và thúc đẩy dòng chảy của hàng hóa vào khu vực thị trường rộng mở, các DN cần chủ động nghiên cứu, tìm hiểu nội dung, thông tin của Hiệp định CPTPP, từ đó nắm vững các cam kết của Việt Nam và các thị trường đối tác, nhất là các thông tin về ưu đãi thuế quan đối với những mặt hàng mà các DN nước ta đang có thế mạnh hoặc có nhiều tiềm năng xuất khẩu trong thời gian tới.

Minh Sơn