Thứ ba, 8/1/2019 | 12:00 GMT+7

Nâng cao nhận thức, ý thức, đạo đức nghề nghiệp và kỹ thuật điều khiển phương tiện

LSVNO - Mới đây, tại Hội nghị trực tuyến tổng kết công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông năm 2018, nhiệm vụ trọng tâm năm 2019, "tư lệnh" ngành GT-VT nhấn mạnh: “Sẽ giám sát đạo đức người lái xe, nâng cao trách nhiệm của lái xe với cộng đồng…” , đồng thời cam kết sẽ siết chặt kiểm tra tài xế sử dụng rượu bia, ma tuý, quản lý chặt thời gian lái xe và nâng cao chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe.

Tuyên bố của Bộ trưởng Bộ GT-VT Nguyễn Văn Thể có liên quan đến vụ xe container gây tai nạn thảm khốc tại tỉnh Long An, cướp đi sinh mạng của 4 người, làm bị thương hàng chục người, tấn thảm kịch có nguyên nhân từ việc tài xế sử dụng rượu bia và ma túy. 

Bên cạnh đó, việc siết chặt công tác đào tạo, sát hạch lái xe ô tô luôn được đông đảo người dân đặc biệt quan tâm. Qua đó, cần tăng cường siết chặt cả công tác sát hạch, cấp bằng lái xe mô tô vì phần lớn các vụ tai nạn giao thông đều có liên quan đến mô tô, xe máy. Điều này đã cho thấy có nhiều lỗ hổng từ chất lượng đào tạo lái xe, phụ thuộc rất nhiều vào ý thức của người học, giữa những người học để có kỹ năng, có kiến thức lái xe an toàn và những người học chỉ để lấy tấm bằng lái.

 gt-5c342de2e0971

Ảnh minh họa.

Ngoài ra, dư luận đã cảnh báo về vấn đề đạo đức người lái xe từ nhiều năm nay nhưng đã không được quan tâm đúng mức. Một thống kê năm 2012 cho biết, cả nước có hơn 30% tài xế xe container (bằng lái FC) dương tính với ma túy; năm 2014, Bộ GT-VT cũng báo động trước dư luận khi phát hiện có gần 500 lái xe tải nghiện ma túy khi đi khám sức khỏe. Nhiều vụ tai nạn giao thông thảm khốc do các “hung thần” container, xe siêu trường, siêu trọng gây ra mà nguyên nhân là do lái xe uống nhiều rượu bia và phê ma túy. Có thể nói đây là “điểm đen” trong ý thức của những lái xe thiếu đạo đức nghề nghiệp, của các doanh nghiệp ép lái xe làm việc quá giờ. Vì lợi nhuận và cả thiếu trách nhiệm, một số doanh nghiệp biết tài xế sử dụng ma túy nhưng vẫn cứ thuê. Đáng tiếc, sau mỗi vụ tai nạn nghiêm trọng, trước sự bức xúc và giận dữ của dư luận, cơ quan chức năng cam kết sẽ tăng cường thanh tra, siết chặt đào tạo và sát hạch lái xe, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, song rồi đâu lại vào đấy.  

Cũng theo phát biểu mới đây của Bộ trưởng Bộ GT-VT Nguyễn Văn Thể cho rằng chất lượng công tác đào tạo sát hạch lái xe là một trong những yếu tố, nguyên nhân quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng người lái, từ đó có ý nghĩa quan trọng với tình hình trật tự ATGT. Do vậy Tổng cục Đường bộ Việt Nam và các cơ quan liên quan cần có những quy định để quản lý tốt công tác đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe. Ứng dụng công nghệ để giám sát chặt chẽ việc đào tạo, thực hành của mỗi học viên. Các quy định về sát hạch lái xe phải đảm bảo sự chặt chẽ, giám sát công khai của nhiều người. Đối với các trung tâm đào tạo, trung tâm sát hạch, sát hạch viên có sự gian dối, thiếu nghiêm túc, Bộ trưởng đề nghị, phải m xử lý nghiêm khắc như đình chỉ, cấm hành nghề đối với những tổ chức, cá nhân liên quan.

Mặc khác, mỗi một phương tiện lưu thông trên đường, được điều khiển bởi một “ma men” hoặc một con nghiện đều có thể là “cỗ máy” giết người hàng loạt, nhất là khi nó gây tai nạn liên hoàn như vụ tai nạn kinh hoàng xảy ra ở Long An. Để tình trạng này xảy ra có một phần trách nhiệm của lực lượng chức năng trong đó cũng có một phần của lực lượng Cảnh sát giao thông trên cả nước... 

Để giám sát đạo đức người lái xe có hiệu quả, có nhiều việc phải làm. Đặc biệt, cần tổ chức kiểm tra nhanh ma túy đối với tất cả tài xế, trong đó đặc biệt chú ý lái xe khách đường dài, lái xe container, xe tải nặng, nhằm kịp thời phát hiện và loại bỏ ngay lập tức những lái xe sử dụng ma túy. Song song với đó, việc tổ chức nhiều hơn các lớp tập huấn nâng cao đạo đức, trách nhiệm, kỹ thuật, kỹ năng cho tài xế cần được tiến hành thường xuyên cùng với việc kiểm tra đột xuất về giấy phép lái xe, giấy khám sức khỏe, không đợi khi tai nạn nghiêm trọng xảy ra mới “giật mình” vào cuộc. Không thể viện lý do chưa có đủ chuyên môn về y tế và không có dụng cụ lấy mẫu để tiến hành kiểm tra đối với hành vi sử dụng chất gây nghiện của lái xe để rồi bỏ qua nhiệm vụ quan trọng này. 

Theo phân tích của cơ quan chức năng, nguyên nhân chủ yếu của hầu hết các vụ TNGT, nhất là các vụ TNGT nghiêm trọng đều do lỗi của lái xe. Tình trạng sử dụng rượu, bia vẫn điều khiển phương tiện tham gia giao thông phóng nhanh, vượt ẩu còn nhiều. Phải tăng cường các biện pháp giáo dục, truyền thông thì chế tài xử phạt cương quyết, mang tính răn đe cao đối với các hành vi vi phạm cũng là cách để giám sát đạo đức người lái xe. 

Đã đến lúc gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh đối với các doanh nghiệp vận tải siết chặt việc tuyển chọn, quản lý lái xe, không chỉ về năng lực, tuổi tác mà cả về mặt đạo đức. Những lái xe có những phát ngôn thiếu chuẩn mực, hành vi côn đồ, nghiện ngập cần phải được loại bỏ. Những chủ doanh nghiệp vận tải có tài xế sử dụng ma túy, ép tài xế chạy quá giờ quy định cũng phải bị chế tài nghiêm khắc.   

Có thể khẳng định rằng, nghề lái xe là một nghề đặc thù, luôn đối diện với nhiều áp lực, tình huống hiểm nguy nên tâm sinh lý căng thẳng là điều không thể tránh khỏi... Tuy nhiên, việc tìm đến ma túy như một “cứu cánh” chống mệt mỏi, gây “sảng khoái tinh thần” là một nhận thức sai lầm; vì cơm áo gạo tiền nên phải dùng ma túy lại càng là một biện minh sai trái. Muốn tồn tại với nghề, trở thành “tay lái lụa”, vượt hàng trăm ngàn km mà chưa từng xảy ra tai nạn, người lái xe chỉ có thể rèn luyện tay nghề, nâng cao đạo đức nghề nghiệp. 

Như vậy, đạo đức nghề nghiệp luôn là bài học “vỡ lòng” đầu tiên của một lái xe trước khi chính thức bước vào nghề là điều cấp thiết. 

Minh Sơn