Thứ ba, 2/1/2018 | 08:28 GMT+7

Trẻ em phải được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh và phát triển toàn diện

LSVNO - Trẻ em có quyền được sống trong môi trường thương yêu, sự giáo dục đúng đắn và đặc biệt không có bạo hành. Chính vì vậy, thời gian gần đây dư luận hết sức bất bình, đau xót trước những vụ việc bạo hành, thậm chí sát hại trẻ em ở Việt Nam liên tiếp được phát hiện.

unicef-keu-goi-lap-quy-bao-tin-nhanh-1-1-5a4ae0726a4a1

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Kẻ thực hiện các hành vi bạo hành rất đa dạng, từ người giúp việc, cô giáo mầm non và ngay cả người thân yêu ruột thịt nhất của các em như vụ bạo hành do chính bố đẻ và mẹ kế với cháu bé 10 tuổi suốt gần 2 năm trời (Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội), làm cháu từ chỗ cân nặng 40 kg, mặt mũi khôi ngô, trắng trẻo, nay chỉ còn 20 kg, người đầy vết thương, vết sẹo chằng chịt, xương sườn bị gãy, đầu bị rạn sọ não, tinh thần bị hoảng loạn…

Đã xảy ra nhiều vụ bạo hành học sinh, nhưng có lẽ vụ các bảo mẫu cơ sở mầm non Mầm Xanh (P. Hiệp Thành, Q.12, TP. Hồ Chí Minh) là vụ bạo hành trẻ mầm non nghiêm trọng nhất trong nhà trường từ trước đến nay. Thật đau lòng khi nhìn hình ảnh “các cô” liên tục dùng vật dụng như muôi, gáo nhựa, chai, can nhựa…, thậm chí dùng dao, uy hiếp và bạo hành vào giờ ăn, lúc tắm rửa, khi ngủ trưa. Họ đã đánh đập không thương tiếc những đứa trẻ vô tội.  Hình ảnh người giúp việc quăng quật, đánh em bé mới sinh 01 tháng 17 ngày một cách tàn nhẫn, tại nhà riêng ở phường Quang Trung, TP. Phủ Lý khiến ta khó có thể tin đó là sự thật. Đau xót biết bao khi cháu bé mới 20 ngày tuổi bị chính bà nội sát hại chỉ vì lòng tin mù quáng, hành vi phạm tội rất xảo quyệt, vô đạo đức đi ngược lại truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc và đã tước đi quyền được sống của một con người…

Đã có những vụ việc bạo lực học đường được đưa tin trên các phương tiện thông tin đại chúng thời gian gần đây cho thấy mức độ ngày càng nghiêm trọng, không chỉ học sinh đánh nhau mà còn có cả nhóm học sinh đánh một học sinh, thậm chí phụ huynh vào đánh học sinh, giáo viên ngay trong trường học và còn nhiều những vụ việc như hành hạ trẻ em, dâm ô, hiếp dâm… khác nữa khiến cho tất cả những người có lương tri đều đau xót, căm phẫn. Hơn lúc nào hết, rất cần những biện pháp ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm, đúng người, đúng tội để răn đe.

Đến nay, Việt Nam đã có hơn 20 luật và văn bản pháp luật có liên quan đến quyền trẻ em. Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành 02 quyết định phê duyệt Chương trình quốc gia bảo vệ trẻ em và Chương trình hành động quốc gia vì trẻ em... Ngày 28/11/2017, Văn phòng Chủ tịch nước đã có Công văn số 1581/VPCTN-TH gửi Ủy ban Quốc gia về trẻ em, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, Bộ Công an, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, chủ tịch ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu các bộ, ngành liên quan, các địa phương có các giải pháp hiệu quả bảo đảm trẻ em được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh, phát triển toàn diện cả về thể chất và tinh thần. Tổ chức kiểm tra, thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật tại các trường mầm non, trường mẫu giáo, nhà trẻ, nhóm trẻ trong cả nước để phòng ngừa, ngăn chặn, điều tra, xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật về trẻ em. Sáng 04/12 vừa qua, trong buổi tiếp xúc cử tri tại quận Kiến An, Hải Phòng, Thủ tướng cho biết đã yêu cầu xử lý nghiêm, có biện pháp chấm dứt ngay tình trạng bạo hành trẻ em, nhất là mầm non, mẫu giáo, trong đó đề cao đạo đức, trách nhiệm, trình độ của giáo viên hiện nay.

Chúng ta tin rằng kẻ thủ ác, vô đạo đức không chỉ bị xã hội lên án mà sẽ còn bị xử lý thích đáng theo pháp luật. Tuy nhiên, vấn đề cần quan tâm là làm thế nào để bảo vệ được các cháu trên thực tế hiện nay. Dư luận đau lòng, phẫn nộ và cả lo sợ những vụ việc bị phanh phui chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Ở một nơi nào đó, nếu thiếu sự giám sát của cơ quan chức năng, hay tại góc khuất camera, trẻ em vô tội vẫn có thể phải chịu sự tra tấn, hành hạ, bạo hành.

Luật Trẻ em 2016 quy định 15 cơ quan có trách nhiệm bảo vệ trẻ em nhưng tình trạng trẻ em bị bạo hành vẫn diễn ra ở nhiều địa phương. Đường dây nóng chống bạo hành gia đình đã có, nhưng do quan niệm văn hóa truyền thống, những người bị bạo hành thường cam chịu mà không thông báo vì sợ tiếng tăm cho gia đình. Những đứa trẻ bị bạo hành lại càng không dám vì chúng sợ sự trừng phạt tiếp của người lớn ngay sau đó. Mặt khác, sự trợ giúp của chính quyền chưa được nhanh chóng, kịp thời, hiệu quả…

a-5a4ae20358bbd

Vừa qua đã xảy ra nhiều vụ bạo hành trẻ em, trong đó kẻ thực hiện các hành vi này rất đa dạng, từ người giúp việc, cô giáo mầm non và ngay cả người thân của trẻ. Ảnh: ST

Bạo lực với trẻ em là những hành vi ngược đãi về thể xác, tinh thần làm tổn thương đối với những người chưa phát triển đầy đủ về thể chất và trí tuệ, chưa có khả năng tự bảo vệ. Các hành vi này mục đích khác nhau, nhưng chủ yếu là nhằm trừng phạt, khuất phục để khẳng định vị trí hoặc để thỏa mãn một nhu cầu của người có hành vi đối với các em. Bạo lực với trẻ em hiện nay do nhiều nguyên nhân gây ra, từ kinh tế, xã hội, văn hóa, nhận thức, thói quen… đồng thời cũng là biểu hiện sự yếu kém của đạo đức, việc hiểu biết và thực thi luật pháp của cộng đồng xã hội. Về mặt quản lý nhà nước, chúng ta đã chú ý đến quyền lợi và tương lai của trẻ em, nhưng trên thực tế luật pháp chưa thực sự đi vào cuộc sống, trẻ em chưa được bảo vệ và chăm sóc đầy đủ như các đạo luật quy định.  

Cho dù bất kỳ nguyên nhân nào đi nữa, chúng ta cũng không thể chấp nhận hiện tượng bạo hành với trẻ em nói chung, ở học sinh nói riêng. Các trường ngay từ mẫu giáo, mần non, tiểu học trong tương lai cần phải có giáo viên được đào tạo về tâm lý, pháp luật để giúp đỡ, hỗ trợ các em. Hơn bao giờ hết, trẻ em đang cần được bảo vệ khỏi sự bóc lột về kinh tế, sự xâm hại về thể xác và tinh thần, những ảnh hưởng của chiến tranh, thiên tai, sự lơ là và bị bỏ rơi... Nhà nước, cộng đồng xã hội, những người đã trưởng thành buộc phải có trách nhiệm bảo vệ trẻ em trước sự cám dỗ của các tệ nạn xã hội, buôn bán người, nguy cơ nhiễm HIV/AIDS, các bệnh dễ lây lan trong cộng đồng và sự phân biệt đối xử đối với trẻ em khuyết tật...

Quyền của trẻ em là được sống trong môi trường tràn đầy thương yêu, sự giáo dục đúng đắn và không có bạo hành. Nỗi đau xác thịt trên cơ thể có thể liền da, phai mờ theo năm tháng nhưng “vết sẹo” tâm hồn thì sẽ theo các em suốt cả cuộc đời. Thực hiện “Cuộc sống không có bạo lực với trẻ em” là điều mơ ước của các quốc gia, tất cả mọi người có lương tri trên thế giới. Tuy nhiên, để thực hiện được là cả một cuộc cách mạng lâu dài, gian khó, không chỉ có Nhà nước mà còn cả cộng đồng xã hội và tất cả mọi người có lương tâm cùng vào cuộc. 

Trẻ em là tương lai của dân tộc, với những trái tim nhân hậu và một tấm lòng, hãy chung tay, chung sức, với khả năng của mỗi người để cùng cộng đồng, xã hội và Nhà nước tạo ra một môi trường sống ngày càng tốt đẹp cho sự phát triển của các em.

LS Trần Văn Chương