Thứ hai, 8/7/2019 | 21:39 GMT+7

Tăng cường chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính

LSVNO – Sau 03 năm có hiệu lực thi hành, tình hình chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính trong bộ máy hành chính nhà nước đã đạt được một số kết quả nhất định; công tác theo dõi thi hành án hành chính của hệ thống thi hành án dân sự bước đầu đã được triển khai, từng bước đi vào nề nếp.

Thực hiện kiến nghị của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, tại Báo cáo về kết quả giám sát “Việc chấp hành pháp luật về tố tụng hành chính trong giải quyết các vụ án hành chính, thi hành các bản án, quyết định hành chính đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của Chủ tịch UBND, UBND” và ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình, Bộ Tư pháp đã chủ trì xây dựng Dự thảo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính.

Ngày 25/11/2015, tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật Tố tụng hành chính năm 2015; Chính phủ đã ban hành Nghị định số 71/2016/NĐ-CP, ngày 01/7/2016 quy định thời hạn, trình tự, thủ tục thi hành án hành chính và xử lý trách nhiệm đối với người phải thi hành án không thi hành bản án, quyết định của Tòa án. 

minh-hoa-5d2354d11e313

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.

Dự thảo chỉ thị  nêu rõ: Sau 03 năm có hiệu lực thi hành, tình hình chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính trong bộ máy hành chính nhà nước đã đạt được một số kết quả nhất định; công tác theo dõi thi hành án hành chính của hệ thống thi hành án dân sự bước đầu đã được triển khai, từng bước đi vào nề nếp.

Bên cạnh những kết quả đạt được, tình hình chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính của Chủ tịch UBND, UBND các cấp vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế:

- Ý thức chấp hành pháp luật tố tụng hành chính của đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là người đứng đầu trong các cơ quan hành chính nhà nước vẫn còn nhiều hạn chế; 

- Tỷ lệ Chủ tịch UBND và người đại diện của UBND không tham gia đối thoại, không tham gia phiên tòa có xu hướng ngày càng tăng (năm 2015: 12%; năm 2016: 23,78%; năm 2017: 33,27%); một số vụ án, người bị khởi kiện là Chủ tịch UBND hoặc UBND không cung cấp hoặc cung cấp không đúng thời hạn, không đầy đủ tài liệu, hồ sơ có liên quan gây khó khăn cho công tác xét xử và ảnh hưởng đến chất lượng bản án, quyết định của Tòa án; 

- Số bản án, quyết định hành chính của Tòa án chưa được thi hành còn nhiều, cá biệt có những bản án, quyết định từ năm 2001 đến nay vẫn chưa được thi hành (tính đến ngày 31/3/2019, có 312/415 bản án, quyết định hành chính của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật nhưng chưa được thi hành, chiếm tỷ lệ 75%, trong đó có 298 bản án, quyết định mà người phải thi hành án là Chủ tịch UBND, UBND chưa thi hành án).

Những tồn tại, hạn chế trong việc chấp hành pháp luật về tố tụng hành chính và thi hành án hành chính của các cơ quan Nhà nước đã ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của hệ thống chính trị, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước; ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức; kỷ luật, kỷ cương và tính nghiêm minh của pháp luật.

Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế nêu trên bao gồm cả nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan, trong đó nguyên nhân chủ quan lớn nhất là ý thức của người đứng đầu các cơ quan hành chính ở một số địa phương về trách nhiệm chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính chưa đầy đủ; chất lượng ban hành quyết định hành chính tại một số địa phương còn thấp nhưng khi phát sinh khiếu nại của người dân lại chưa thực sự cầu thị xem xét thấu đáo vụ việc để có biện pháp khắc phục kịp thời; khi người dân khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án, phát sinh thủ tục tố tụng lại không không tham gia đối thoại, không tham gia phiên tòa theo quy định tại Điều 60 Luật Tố tụng hành chính năm 2015; khi bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực lại không nghiêm túc thi hành.

Để kịp thời chấn chỉnh, khắc phục những tồn tại, hạn chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, thi hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính, Thủ tướng Chính phủ chỉ thị:

Yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tập trung thực hiện một số nhiệm vụ sau đây:

- Khẩn trương khắc phục, chỉ đạo khắc phục ngay những tồn tại, hạn chế trong việc chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước nhằm hạn chế phát sinh khiếu kiện hành chính. Nâng cao chất lượng ban hành quyết định hành chính, thực hiện hành vi hành chính, bảo đảm việc ban hành quyết định hành chính, thực hiện hành vi hành chính phải tuân thủ theo đúng quy định của pháp luật; xác định trách nhiệm, có biện pháp xử lý theo quy định của pháp luật đối với người có thẩm quyền ban hành và tham mưu ban hành quyết định hành chính, thực hiện hành vi hành chính trái pháp luật. Đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường thanh tra, kiểm tra công vụ, xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức có sai phạm.

Tập trung chấn chỉnh, xử lý những tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, nhất là trong việc lập quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, việc thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

-  Quán triệt, thực hiện nghiêm các Nghị quyết Đảng, Quốc hội, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.

- Tổ chức thực hiện nghiêm Luật Tố tụng hành chính, kiến nghị sau giám sát của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính.

Khi có đơn khởi kiện vụ án hành chính, phát sinh thủ tục tố tụng, với tư cách là người bị kiện, cơ quan hành chính, người đứng đầu cơ quan hành chính phải giải trình, chứng minh tính đúng đắn, hợp pháp của quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khởi kiện; cung cấp đầy đủ tài liệu, chứng cứ của vụ án; thực hiện nghiêm trách nhiệm tham gia phiên tòa, nhất là việc tham gia đối thoại để giải quyết vụ án.

Trong quá trình đối thoại, nếu thấy việc ban hành quyết định hành chính, thực hiện hành vi hành chính không có căn cứ pháp luật phải cầu thị, kịp thời có biện pháp sửa đổi hoặc hủy bỏ quyết định hành chính; dừng, chấm dứt hành vi hành chính bị khởi kiện.

-  Thi hành dứt điểm các bản án, quyết định hành chính của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật; tăng cường kiểm tra, đôn đốc, xử lý trách nhiệm đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân cấp dưới không chấp hành nghiêm bản án, quyết định hành chính của Tòa án, khắc phục ngay tình trạng tồn đọng thi hành án hành chính.

Đề nghị Tòa án nhân dân tối cao:  

- Phối hợp với Bộ Tư pháp trong công tác quản lý nhà nước về thi hành án hành chính, tiếp tục có các giải pháp nâng cao chất lượng xét xử  các vụ án hành chính; chỉ đạo chuyển giao bản án, quyết định của Tòa án sang cơ quan thi hành án dân sự để theo dõi theo đúng quy định của Luật Tố tụng hành chính; xem xét, giải quyết các kiến nghị của cơ quan hành chính về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thi hành án, các kiến nghị xem xét bản án theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm; hướng dẫn thống nhất trình tự, thủ tục thi hành án hành chính đối với các trường hợp bản án, quyết định của Tòa án tuyên bác đơn yêu cầu khởi kiện của tổ chức, cá nhân.

Đề nghị Viện kiểm sát nhân dân Tối cao

- Phối hợp với Bộ Tư pháp trong công tác quản lý nhà nước về thi hành án hành chính, chỉ đạo Viện kiểm sát nhân dân cấp dưới tăng cường kiểm sát việc chuyển giao bản án, quyết định của Tòa án về vụ án hành chính và việc tuân theo pháp luật của đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thi hành án hành chính, bảo đảm việc thi hành án hành chính được kịp thời, đầy đủ và đúng pháp luật; xem xét, giải quyết các kiến nghị của cơ quan hành chính về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thi hành án, các kiến nghị xem xét bản án theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm.

Đề nghị Tỉnh ủy, Thành ủy và HĐND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:

Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, giám sát đối với UBND, Chủ tịch UBND trong việc chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính…

Hy vọng việc ban hành và triển khai thực hiện nghiêm túc chỉ thị này trong thời gian tới sẽ khắc phục những tồn tại, hạn chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, thi hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính.

Đại Hưng