Đề xuất phạt nguội người không đeo khẩu trang nơi công cộng: Cần một hành lang pháp lý vững chắc

28/10/2020 18:28

(LSVN) – PGS.TS Bùi Thị An, nguyên ĐBQH khóa 13, Viện trưởng Viện Tài nguyên môi trường và phát triển cộng đồng, Chủ tịch Hội hóa học Hà Nội rất hoan nghênh, ủng hộ và đồng tình với đề xuất phạt nguội người không đeo khẩu trang nơi công cộng nhất là trong giai đoạn hiện nay khi Hà Nội đang phải thực hiện tốt “nhiệm vụ kép”, vừa phòng, chống dịch, vừa phát triển kinh tế – xã hội.

Gần hai tháng nay, Việt Nam không ghi nhận ca mắc mới Covid-19 ngoài cộng đồng. Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia y tế dịch bệnh hoàn toàn có thể quay trở lại và bùng phát trong cộng đồng khi các đường bay thương mại được mở lại và tình hình nhập cảnh trái phép đang diễn biến phức tạp. Cùng với đó là tâm lý chủ quan của một số bộ phận cá nhân, tổ chức sẽ là điều kiện thuận lợi cho bệnh dịch quay trở lại.

Lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội đề xuất phạt nguội người không đeo khẩu trang nơi công cộng.

Để ứng phó với tình hình nói trên, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Ngô Văn Quý, Trưởng Ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh Covid-19 tại Hà Nội đã chủ trì phiên họp trực tuyến với các quận huyện vào ngày 21/10 và nhấn mạnh rằng: “Ai không đeo khẩu trang nhất định không cho vào phố đi bộ. Kể cả Trưởng Ban Chỉ đạo phòng dịch thành phố mà không đeo khẩu trang cũng mời ra ngoài”.

Cũng trong phiên họp, Giám đốc Sở Y tế Nguyễn Khắc Hiền đã đề xuất phạt nguội người không đeo khẩu trang tại nơi công cộng. Ông Hiền nói thêm, từ lãnh đạo thành phố đến mỗi cán bộ phải gương mẫu, chủ động đeo khẩu trang. Các cuộc họp phải chủ động phải bố trí khoảng cách đảm bảo, tăng cường giao ban trực tuyến. Các quận huyện ngoài việc kiểm tra các cơ sở kinh doanh cần siết chặt việc đeo khẩu trang ở khu chung cư. Các cơ quan báo chí tăng cường phản ánh các vi phạm, phạt “nguội” để răn đe.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội chỉ đạo Công an quận Hoàn Kiếm đã thành lập 15 điểm tuyên truyền xử phạt các trường hợp không đeo khẩu trang xung quanh hồ Hoàn Kiếm, tuyến phố đi bộ, chợ đêm và khu phố cổ và những khu quán xá đông đúc quanh ngã tư Tạ Hiện, Lương Ngọc Quyến.

Bên cạnh đó, quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm cũng có tới 13 chốt trực tập trung lại khu vực các nút giao thông, các điểm vườn hoa Lý Thái Tổ, quản trường Đông Kinh Nghĩa Thục. Ngoài cán bộ, chiến sĩ Công an quận trực chốt và tham gia các tổ tuyên truyền còn huy động thêm lực lượng dân quân tự vệ làm nhiệm vụ.

Mới đây, Chính phủ ban hành Nghị định 117/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế (Nghị định này có hiệu lực từ ngày 15/11/2020) thay thế cho Nghị định 176/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Theo đó, Nghị định 117/2020/NĐ-CP quy định bỏ mức phạt cảnh cáo, nâng mức phạt tiền của hành vi không thực hiện biện pháp bảo vệ cá nhân với người tham gia chống dịch và người có nguy cơ mắc bệnh dịch theo hướng dẫn của cơ quan y tế lên gấp 10 lần từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng thay vì xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng như trước đây.

Điều 12: Vi phạm quy định về áp dụng biện pháp chống dịch Nghị định 117/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế
1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a. Không thực hiện biện pháp bảo vệ cá nhân đối với người tham gia chống dịch và người có nguy cơ mắc bệnh dịch theo hướng dẫn của cơ quan y tế.

Ngoài ra, hành vi không đeo khẩu trang mà làm lây lan Covid-19 có thể bị xử lý trách nhiệm hình sự về “Tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người” theo Điều 240 Bộ luật Hình sự 2015.

PGS.TS Bùi Thị An, nguyên ĐBQH khóa 13, Viện trưởng Viện Tài nguyên môi trường và phát triển cộng đồng, Chủ tịch Hội hóa học Hà Nội rất hoan nghênh, ủng hộ và đồng tình với đề xuất phạt nguội người không đeo khẩu trang nơi công cộng nhất là trong giai đoạn hiện nay khi Hà Nội đang phải thực hiện tốt “nhiệm vụ kép”, vừa phòng, chống dịch, vừa phát triển kinh tế – xã hội.

Bà An cho rằng, không thể vì hành lang pháp lý chưa rõ ràng, cụ thể mà không thể thực hiện đề xuất nói trên. Tuy nhiên, bên cạnh sự nỗ lực của chính quyền địa phương thì chính những người dân cũng cần phải tự có ý thức trách nhiệm bảo vệ bản thân, gia đình, cộng đồng.

PGS.TS. Bùi Thị An đề xuất Hà Nội cũng cần phải nghiên cứu, đề xuất những phương án xử phạt sao cho phù hợp với tình hình thực tế, tránh tình trạng xử phạt một cách bừa bãi, không thuyết phục. Bà An cho rằng, ở thời điểm hiện tại, pháp luật Việt Nam đã có những quy định về vấn đề phạt nguội trong một số lĩnh vực cụ thể ví dụ như xử phạt một số hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông… Tuy nhiên, trong lĩnh vực y tế thì lại chưa có một văn bản pháp luật cụ thể quy định vấn đề này.

Nếu không xây dựng được một cơ sở pháp lý vững chắc cho đề xuất phạt nguội người không đeo khẩu trang nơi công cộng thì đề xuất này của Hà Nội rất khó có thể thực hiện được trên thực tế. Nó vừa gây khó khăn cho chính các cá nhân, tổ chức có thẩm quyền trong việc không biết phải áp dụng cơ sở pháp lý nào để xử phạt người vi phạm, vừa tạo ra sự bất mãn trong chính những người vi phạm.

PGS.TS Bùi Thị An.

Để làm được điều đó, theo PGS.TS Bùi Thị An thì trước hết cần phải tiếp tục tuyên truyền, vận động, khuyến khích người dân đeo khẩu trang trước khi tới các địa điểm công cộng. Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống quản lý dân cư. Đồng bộ hóa hệ thống camera, phân bổ lực lượng giám sát, tuần tra, kiểm soát tại các khu vực công cộng tập trung dân cư.

Trái với quan điểm ủng hộ nói trên của PGS.TS Bùi Thị An, đề xuất phạt nguội người không đeo khẩu trang nơi công cộng lại đang gây ra rất nhiều tranh cãi. Bên canh việc hoan nghênh xử phạt nghiêm khắc những cá nhân, tổ chức vi phạm thì rất nhiều người cũng lo ngại rằng đề xuất này sẽ được thực hiện như thế nào trên thực tế và thực hiện sao cho hiệu quả.

Tuy nhiên, anh Nguyễn Văn H. (phường Hàng Bông, quận Hoàn Kiếm) cho rằng anh thường đi bộ xung quanh Bờ Hồ thể dục nên việc đeo khẩu trang quá lâu cũng khiến anh cảm thấy khó thở, đôi khi anh này tháo khẩu trang thể hít thở không khí. Anh H. chia sẻ trong trường hợp như vậy mà anh bị xử phạt là điều bất hợp lý.

Cùng quan điểm với anh H., chị Nguyễn Minh L. cũng tỏ ra lo ngại về đề xuất này. Chị L. cho biết mỗi ngày có rất nhiều khách du lịch đến thăm quan quanh khu vực phố cổ, những người này đến từ nhiều tỉnh thành khác nhau. Bên cạnh việc nhiều người có ý thức bảo về bản thân và xã hội thì vẫn còn tồn tại một số cá nhân không thực hiện việc đeo khẩu trang nơi công cộng.

Trong trường hợp khách du lịch vãng lai không đeo khẩu trang chỉ đến thăm quan Hà Nội rồi đi chuyển ngay về địa phương của họ thì việc phạt nguội sẽ được xử lý như thế nào? “Theo tôi, việc này rất cần thiết, nâng cao ý thức chống dịch cho người dân. Tuy nhiên, chúng ta cần xây dựng một quy chế thật rõ ràng, cụ thể tránh việc lạm dụng hay chỗ này làm chỗ kia không gây mất niềm tin của người dân”.

MỸ LINH