Khai báo không trung thực, bệnh nhân nhiễm Covid-19 thứ 178 có thể bị xử lý hình sự?

30/03/2020 12:21

(LSO) – Tại buổi giao ban trực tuyến, kiểm tra công tác phòng chống dịch Covid-19 giữa Thủ tướng với các địa phương ngày 29/3. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề nghị Bộ Công an và Bộ Y tế phối hợp xử lý bệnh nhân Covid-19 thứ 178 để răn đe nhiều người khác.

Bệnh nhân nhiễm Covid-19 thứ 178 là nữ, 44 tuổi, làm việc tại Công ty Trường Sinh – đơn vị cung cấp dịch vụ cho Bệnh viện Bạch Mai, đang ở Thái Nguyên và được xét nghiệm dương tính với nCoV. Hiện bệnh nhân được cách ly, điều trị tại Đại Từ, Thái Nguyên.

Bệnh nhân này khai không đúng lịch sử đi lại và không khai mình từng làm việc ở “ổ dịch” Bệnh viện Bạch Mai về.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề nghị Bộ Công an và Bộ Y tế phối hợp xử lý bệnh nhân Covid-19 thứ 178 để răn đe nhiều người khác.

Cũng tại buổi giao ban, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh phải tìm cho được 40.000 người vào ra Bệnh viện Bạch Mai thời gian qua để theo dõi, sàng lọc, xử lý.

Thủ tướng nhấn mạnh, cần tập trung cao độ hơn trong chỉ đạo, điều hành, không được chủ quan, “chống dịch như chống giặc”. Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu tiếp tục “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, tất cả mọi người từ nơi khác đến khu dân cư phải được giám sát, khai báo cụ thể. Phải bảo đảm phân lập tuyệt đối vùng có người lây nhiễm với vùng chưa có người nhiễm, để ngăn chặn ngay lập tức; khoanh vùng, dập dịch với phương châm “4 tại chỗ” phù hợp. Cấp nào quá tải cần thông tin kịp thời để điều phối, chi viện.

Có thể xử lý hình sự?

Hành vi của bệnh nhân thứ 178 là rất nguy hiểm cho cộng đồng, tiềm ẩn nguy cơ làm lây lan dịch bệnh. Nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng, không thể nói người phụ nữ này không biết gì về bệnh dịch Covid-19 do virus nCoV gây ra. Bà ta cũng biết về nguy cơ mình có thể nhiễm bệnh và có thể lây nhiễm cho người khác.

Do đó, theo quy định của Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm, hành vi của bệnh nhân số 178 rõ ràng đã trốn tránh việc cách ly y tế, thậm chí còn vi phạm pháp luật.

Luật sư Đặng Văn Cường – Trưởng văn phòng Luật sư Chính Pháp, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội cho biết, bệnh nhân 178 dù biết mình có triệu chứng đau họng và sốt nhưng vẫn giấu nhẹm bản thân từ Bệnh viện Bạch Mai về mà khai báo chỉ ở nhà, không đi đâu, nay thấy đau đầu, chóng mặt thì đi khám.

Luật sư Cường cũng cho rằng, việc làm của bệnh nhân thứ 178 còn có thể gây ra thiệt hại về kinh tế, sức khỏe, thậm chí tính mạng của người khác. Cụ thể, nhiều nhân viên y tế, bệnh nhân nằm cùng phòng và người nhà đến chăm sóc sẽ phải cách ly y tế.

Ngoài phạt tiền, Luật sư Cường cho hay nếu có người bị lây nhiễm bệnh từ ca 178, đồng thời, cơ quan chức năng có căn cứ cho thấy nữ bệnh nhân cố tình giấu thông tin dẫn đến hậu quả bệnh dịch lây lan hoặc có người chết do bị lây nhiễm, thì có thể khởi tố người phụ nữ này về tội “Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người”, với hình phạt cao nhất 12 năm.

Trường hợp gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác thì còn phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

Theo Bộ Y tế, chiều 27/3, bệnh nhân số 178 đến Bệnh viện đa khoa Đại Từ khám do đau đầu, chóng mặt. Lúc đó, người này cho biết bản thân chỉ ở nhà, không đi đâu. Nhưng tối cùng ngày, bệnh nhân có biểu hiện đau họng, sốt và thân nhiệt 37,6 độ. Khai thác thêm yếu tố dịch tễ, mới biết bệnh nhân đã có quá trình làm việc tại nhà ăn của Bệnh viện Bạch Mai trong 2 tháng. Trước đó, ngày 25/3, bệnh nhân đến Bệnh viện Bệnh nhiệt đới kiểm tra nhanh với virus SARS-CoV-2, kết quả âm tính.
Khi phát hiện ca nhiễm Covid-19 có liên quan trực tiếp đến ổ dịch Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện đa khoa huyện Đại Từ đã đưa bệnh nhân vào khu cách ly riêng, phun khử khuẩn toàn viện.
Chiều 28/3, bệnh nhân được đưa về cách ly, điều trị tại Bệnh viện lao và bệnh phổi Thái Nguyên. Tối cùng ngày, bệnh nhân được chuyển tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở 2 (Kim Chung, Đông Anh, Hà Nội).
Sáng 29/3, Bộ Y tế công bố chính thức bệnh nhân dương tính với virus SARS-CoV-2.
Tính đến 10h ngày 29/3, cơ quan chức năng Thái Nguyên đã cách ly tập trung 46 người tiếp xúc gần với bệnh nhân 178, cách ly tại nhà 196 người tiếp xúc với người tiếp xúc gần. Huyện Đại Từ tiếp tục rà soát các trường hợp F1, F2, F3 để có giải pháp.

Luật sư Phan Kế Hiền – Giám đốc Công ty Luật Bảo Tín, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội cho biết, đối với người khai báo gian dối gây hậu quả nghiêm trọng sẽ bị khởi tố theo Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm 2007 (nhóm A) và những quy định khác của pháp luật.

Theo Luật sư Hiền, hành vi cố ý trốn tránh, khai báo gian dối hoặc chống đối để không thực hiện các biện pháp để cách ly và phòng chống dịch thì cần thiết xem xét áp dụng biện pháp xử lý trách nhiệm hình sự theo Điều 240 Bộ luật Hình sự năm 2015 về tội “Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người”.

Đồng quan điểm, Luật sư Hoàng Tùng – Trưởng Văn phòng Luật sư Trung Hòa, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội nhận định, đối với hành vi cố ý trốn tránh, khai báo gian dối hoặc chống đối để không thực hiện các biện pháp để cách ly và phòng chống dịch Corona sẽ bị áp dụng biện pháp xử phạt vi phạm hành chính hoặc có thể sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trước đó, bệnh nhân nhiễm Covid-19 thứ 100 trú tại quận 8, TP. Hồ Chí Minh sau khi trở về từ Malaysia đã được hướng dẫn cách ly y tế tại nhà nhưng người này đã không tuân thủ trốn cách ly đi lễ tại Thánh đường Hồi giáo Jamiul Anwar, số 157B/9 Dương Bá Trạc, phường 1, quận 8, TP. HCM.

Theo kết quả xét nghiệm người này đã dương tính với virus SARS-CoV-2.

UBND quận 8 đã phải vận động 129 người liên quan đi cách ly tập trung; vận động người thân của họ tự cách ly tại nhà.

Ngoài ra, Ban chỉ đạo phòng, chống dịch của quận và phường tiếp tục vận động cộng đồng người Chăm theo đạo Hồi khai báo y tế nếu tiếp xúc với nhóm người vừa đi cách ly tập trung.

Trả lời báo chí, Bác sĩ Trương Hữu Khanh – Bệnh viện Nhi Đồng 1, TP. HCM cho rằng ca bệnh thứ 100 đã có hành vi trốn cách ly làm gia tăng nguy cơ phát tán dịch Covid-19.

Bác sĩ Khanh đánh giá, nếu chiếu theo Luật Phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm, ca bệnh thứ 100 sẽ bị xử phạt hành chính ở mức từ 5 đến 10 triệu đồng, nghiêm trọng hơn có thể bị xử lý hình sự.

Bộ luật Hình sự 2015
Điều 240. Tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người
Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Đưa ra hoặc cho phép đưa ra khỏi vùng có dịch bệnh động vật, thực vật, sản phẩm động vật, thực vật hoặc vật phẩm khác có khả năng lây truyền dịch bệnh nguy hiểm cho người, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;
b) Đưa vào hoặc cho phép đưa vào lãnh thổ Việt Nam động vật, thực vật hoặc sản phẩm động vật, thực vật bị nhiễm bệnh hoặc mang mầm bệnh nguy hiểm có khả năng lây truyền cho người;
c) Hành vi khác làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người.
Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:
a) Dẫn đến phải công bố dịch thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh hoặc Bộ trưởng Bộ Y tế;
b) Làm chết người.
Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 12 năm:
a) Dẫn đến phải công bố dịch thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ;
b) Làm chết 02 người trở lên.
Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Lê Hoàng