Phụ nữ dân tộc Mông trắng ở Sơn La trong trang phục truyền thống.
Trên cơ sở đó, tỉnh Sơn La đặc biệt chú trọng khai thác chiều sâu giá trị văn hóa để hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng. Việc phát huy giá trị các di tích lịch sử được gắn kết chặt chẽ với khai thác kho tàng văn hóa phong phú của các dân tộc như Thái, Mông, Dao, Mường. Trọng tâm là xây dựng các sản phẩm du lịch gắn với giáo dục truyền thống, đồng thời bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Không gian văn hóa bản làng, kiến trúc nhà sàn, làng nghề truyền thống, ẩm thực, trang phục, dân ca, dân vũ và các lễ hội đặc sắc được bảo tồn, phục dựng và đưa vào khai thác phục vụ du lịch. Qua đó, vừa tạo sức hấp dẫn đối với du khách, vừa góp phần gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa trong cộng đồng.
Song hành với phát triển du lịch văn hóa, Sơn La tiếp tục đẩy mạnh du lịch nông nghiệp, nông thôn dựa trên lợi thế sản xuất đặc trưng của địa phương. Các vùng chuyên canh cây ăn quả, cà phê, chè, bò sữa và dược liệu được định hướng trở thành điểm đến trải nghiệm hấp dẫn. Từ đó, các mô hình du lịch nông nghiệp công nghệ cao, khu tham quan - trải nghiệm - thu hoạch nông sản được hình thành, kết hợp với dịch vụ lưu trú như: homestay, farmstay. Cách tiếp cận này không chỉ mang lại trải nghiệm chân thực, gần gũi cho du khách mà còn góp phần nâng cao giá trị nông sản và thu nhập cho người dân.
Tỉnh Sơn La đang từng bước xây dựng hệ sinh thái du lịch đặc sắc, bền vững.
Không dừng lại ở đó, nhằm gia tăng sức cạnh tranh và mở rộng thị trường, tỉnh khuyến khích phát triển đa dạng các loại hình du lịch giàu tiềm năng. Bên cạnh các sản phẩm truyền thống, nhiều loại hình mới như trekking, hiking, du lịch sinh thái rừng, du lịch nghỉ dưỡng cuối tuần, du lịch thể thao, du lịch hội nghị, hội thảo (MICE) và các hoạt động trải nghiệm như dù lượn, leo núi, chạy marathon, đua xe địa hình từng bước được khai thác hiệu quả. Đồng thời, phát triển các sản phẩm du lịch đêm cũng được chú trọng nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.
Tuy nhiên, quá trình phát triển du lịch luôn được đặt trong mối quan hệ hài hòa với bảo vệ tài nguyên và môi trường. Tỉnh tăng cường quản lý chặt chẽ việc khai thác tài nguyên du lịch; chú trọng bảo tồn cảnh quan thiên nhiên, hệ sinh thái rừng, nguồn nước và đa dạng sinh học. Các mô hình du lịch sinh thái, du lịch xanh, du lịch cộng đồng được ưu tiên phát triển; đồng thời từng bước xây dựng và áp dụng các tiêu chuẩn môi trường tại các khu, điểm du lịch. Việc hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, ứng dụng công nghệ thân thiện môi trường, giảm phát thải và sử dụng năng lượng hiệu quả được triển khai mạnh mẽ. Cùng với đó, hạ tầng du lịch cũng được định hướng phát triển theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao khả năng phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro thiên tai.
Từ những giải pháp đồng bộ nêu trên, Sơn La đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển du lịch bền vững đến năm 2030. Theo đó, tỉnh phấn đấu đón khoảng 9 triệu lượt khách du lịch mỗi năm, trong đó có khoảng 100 nghìn lượt khách quốc tế; tổng doanh thu đạt trên 12.400 tỷ đồng/năm. Ngành du lịch dự kiến tạo việc làm cho 25.000 - 27.000 lao động, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống nhân dân, đặc biệt tại khu vực nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Có thể thấy, với định hướng lấy văn hóa làm nền tảng, nông nghiệp làm lợi thế và môi trường làm điều kiện tiên quyết, Sơn La đang từng bước xây dựng hệ sinh thái du lịch đặc sắc, bền vững. Đây sẽ là tiền đề quan trọng để khẳng định vị thế của địa phương như một điểm đến hấp dẫn của vùng trung du và miền núi phía Bắc trong thời gian tới.
THƯƠNG NGUYỄN
