Thứ bảy, 12/1/2019 | 13:37 GMT+7

Luật sư Nguyễn Văn Chiến: Quy định không cấm người dân ghi âm, ghi hình trong tiếp công dân

LSVNO - Chủ tịch UBND TP. Hà Nội vừa ký ban hành Quyết định số 12/QĐ-UBND quy định nội quy về việc tiếp công dân tại trụ sở Tiếp công dân, trong đó có một số nội dung đã tạo nên những ý kiến trái chiều trong dư luận thời gian qua. Luật sư Việt Nam Online đã có cuộc trao đổi với Luật sư Nguyễn Văn Chiến – Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP. Hà Nội, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam xung quanh vấn đề này.

img-4355-5c398add89ffe

 Luật sư Nguyễn Văn Chiến: “Quy định không cấm người dân ghi âm, ghi hình trong tiếp công dân”.

Phóng viên: Thưa Luật sư, vừa qua một số ý kiến cho rằng nội quy về việc tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân của thành phố theo Quyết định số 12/QĐ-UBND do Chủ tịch UBND TP. Hà Nội vừa ký ban hành có những điểm chưa phù hợp với các quy định hiện hành. Luật sư đánh giá như thế nào về vấn đề này?

Luật sư Nguyễn văn Chiến: Trước hết, phải xác định Quyết định số 12/QĐ-UBND được ban hành căn cứ trên cơ sở Luật Tiếp công dân năm 2013 và Nghị định 64/2014/NĐ-CP, ngày 26/6/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiếp công dân. Trong đó có nội dung công dân không tự ý ghi âm, ghi hình khi chưa có sự đồng ý của người tiếp công dân là hoàn toàn phù hợp. Bởi theo điểm a, khoản 1, Điều 4, Nghị định 64/ 2014/NĐ-CP quy định một trong những trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan  thuộc Chính phủ, đơn vị sự nghiệp công lập là phải ban hành nội quy, quy chế tiếp công dân. 

Phóng viên: Có ý kiến cho rằng quy định này là vi hiến? Luật sư đánh giá như thế nào?

Luật sư Nguyễn văn Chiến: Vấn đề xem xét nội dung của quy định này có phải vi hiến hay không, bảo đảm hay hạn chế quyền con người thì cần nghiên cứu ở 2 góc độ:

Thứ nhất, việc tiếp công dân là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, trách nhiệm của cán bộ tiếp công dân giải quyết các sự việc liên quan đến mối quan hệ pháp luật hành chính, người dân người có khiếu kiện yêu cầu cơ quan hành chính nhà nước giải quyết. Đó là mối quan hệ pháp luật hành chính giữa người dân và cơ quan công quyền, nhưng bên cạnh đó nó phát sinh việc người dân ghi âm, ghi hình thì đây nó không nằm trong điều chỉnh của luật giải quyết quan hệ hành chính liên quan đến quyền lợi người dân.

Thứ hai, việc ghi âm, ghi hình không chỉ nằm trong các quy định để giải quyết quan hệ hành chính mà còn liên quan đến quan hệ pháp luật thuộc quy định của Bộ luật Dân sự và Hiến pháp điều chỉnh.

Nghĩa là trong cùng một thời điểm, người dân thực hiện quan hệ pháp luật hành chính nhưng đồng thời thực hiện quan hệ pháp luật khác về dân sự nên theo Hiến pháp phải đảm bảo quyền bình đẳng của mọi công dân với nhau, không xâm phạm lợi ích quốc gia dân tộc và không được làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.

Như vậy, quyền của người dân khi thực hiện việc ghi âm, ghi hình đối với cán bộ tiếp dân thì họ cũng đều là công dân ở quan hệ pháp luật về dân sự thì phải tuân thủ quy định của Hiến pháp.

Do đó, nội quy về việc tiếp công dân trong Quyết định số 12/QĐ-UBND do Chủ tịch UBND TP. Hà Nội và nhiều địa phương khác quy định việc ghi âm, ghi hình phải được sự đồng ý của cán bộ tiếp công dân là không trái với quy định về việc đảm bảo quyền của công dân.

Phóng viên: Nhiều người bày tỏ quan điểm nếu quy định trên được áp dụng thì sẽ làm hạn chế quyền của công dân? Theo Luật sư thì vấn đề này như thế nào?

Luật sư Nguyễn Văn Chiến: Có thể khẳng định, người dân hoàn toàn không mất quyền công dân vì trong quy định này chỉ nhằm đảm bảo quyền chung của người dân. Theo đó, văn bản không cấm, mà chỉ quy định không ghi âm, ghi hình khi chưa có sự đồng ý của cán bộ tiếp dân. Văn bản quy định công dân khi đến làm việc phải có thông báo cho cán bộ tiếp dân biết trước được việc ghi âm, ghi hình và cán bộ tiếp dân đồng ý việc đó.

Khi công dân đến cơ quan công quyền giải quyết các vụ việc khiếu kiện hành chính thì có thông báo việc chúng tôi sẽ ghi âm, ghi hình một cách công khai, minh bạch để thực hiện quyền của mình thì cơ quan tổ chức và cá nhân cán bộ tiếp công dân không có lý do gì để từ chối và họ phải bảo đảm và tạo điều kiện cho công dân trong việc ghi âm, ghi hình của công dân nhằm thực hiện mục đích giám sát của người dân đối với hoạt động của cơ quan công quyền, bảo đảm việc giải quyết công tâm, đúng pháp luật, đảm bảo quyền lợi ích hợp pháp của người dân. Nhưng nếu như việc ghi âm, ghi hình không thông báo và vì mục đích khác thì đó là xâm hại quyền lợi ích hợp pháp của cán bộ được pháp luật bảo vệ.

Nếu như mọi việc được thực thi một cách công khai, minh bạch như vậy thì chúng tôi cho rằng Hiến pháp sẽ được thực thi, pháp luật sẽ được tôn trọng và quyền của công dân và cán bộ tiếp dân sẽ được bảo đảm.

Phóng viên: Tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác tư pháp năm 2019 diễn ra vào chiều 08/01, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc khẳng định “tiếp dân phải ghi âm, ghi hình”. Vậy, theo Luật sư quy định của TP. Hà Nội có mâu thuẫn không?

Luật sư Nguyễn văn Chiến: Quy định của TP. Hà Nội hoàn toàn không trái với ý kiến của Thủ tướng Chính phủ “tiếp công dân cũng phải ghi âm, ghi hình”. Như tôi đã khẳng định, quy định này là để bảo đảm việc thực thi công vụ và quyền lợi của người dân. Nó là sự bình đẳng giữa hai bên, đã ghi âm, ghi hình thì phải công khai, thể hiện theo trình tự quy định của pháp luật.

Khi công dân đến giải quyết khiếu kiện hành chính, có thông báo sẽ ghi âm, ghi hình công khai, minh bạch thì cơ quan, tổ chức và cán bộ tiếp công dân không có lý do gì từ chối. Họ phải bảo đảm và tạo điều kiện cho công dân để thực hiện việc ghi âm, ghi hình, thực hiện mục đích giám sát của người dân đối với hoạt động của cơ quan công quyền, bảo đảm giải quyết sự việc công tâm, đúng pháp luật. Cán bộ không được từ chối, né tránh, hời hợt hoặc có thái độ hách dịch. 

Phóng viên: Xin cảm ơn Luật sư.

Lê Hoàng