Tinh gọn tổ chức bộ máy từ Trung ương tới địa phương
Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt đặc biệt khi Việt Nam triển khai mạnh mẽ việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính từ Trung ương đến địa phương. Đây không chỉ là việc gộp xã, điều chỉnh huyện hay sắp xếp lại đầu mối bộ, ngành, mà là một cuộc tái cấu trúc toàn diện về không gian phát triển, phương thức quản trị và phân bổ nguồn lực quốc gia.
Quá trình tinh gọn bộ máy chính thức khởi động từ ngày 01/3, đánh dấu cải cách tổ chức sâu rộng nhất trong nhiều năm qua. Ở cấp Trung ương, cơ cấu Chính phủ giảm từ 30 xuống còn 21 đầu mối thông qua việc sáp nhập các bộ, cơ quan có chức năng, nhiệm vụ chồng chéo, hướng tới bộ máy điều hành tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.
Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo Đại hội đại biểu Đảng bộ Quốc hội lần thứ nhất. Ảnh: TTXVN.
Song song với đó, cải cách được triển khai đồng bộ xuống địa phương với quy mô chưa từng có. Từ 63 tỉnh, thành phố, hệ thống đơn vị hành chính được sắp xếp lại còn 34. Cấp huyện chính thức bị xóa bỏ, chính quyền địa phương chuyển sang mô hình hai cấp gồm tỉnh và xã, phường.
Đây là bước chuyển căn bản nhằm giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn quy trình quản lý và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Yêu cầu liên thông dữ liệu hành chính được đẩy mạnh, nhiều địa phương từng bước chuyển sang mô hình chính quyền số, góp phần giảm tiếp xúc trực tiếp và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.
Tổng bí thư Tô Lâm từng nhấn mạnh quyết định “sắp xếp lại giang sơn” là bước đi lịch sử có ý nghĩa chiến lược, đánh dấu một giai đoạn phát triển mới của sự nghiệp hoàn thiện bộ máy hành chính nhà nước, hoàn thiện thể chế và tổ chức của hệ thống chính trị đồng bộ, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, hướng tới hoàn thiện một nền hành chính quản trị hiện đại, gần dân, sát dân, vì nhân dân phục vụ, để mọi lợi ích thuộc về nhân dân.
Hướng tới Đại hội XIV của Đảng
Năm 2025 cả nước đã tổ chức thành công đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, dự kiến diễn ra vào tháng 01/2026.
Đại hội cấp xã hoàn thành trong tháng 7; đại hội cấp tỉnh và các đảng bộ trực thuộc Trung ương diễn ra trong tháng 9-10. Ngay sau đó, công tác luân chuyển cán bộ được triển khai trên diện rộng nhằm hoàn tất yêu cầu 100% lãnh đạo cấp tỉnh, thành phố không phải người địa phương, qua đó tăng cường tính khách quan, minh bạch, hạn chế cục bộ và tiêu cực trong công tác lãnh đạo, điều hành.
Một điểm đổi mới đáng chú ý của kỳ đại hội này là việc hợp nhất ba báo cáo lớn – báo cáo chính trị, báo cáo kinh tế - xã hội và báo cáo xây dựng Đảng – thành một văn kiện thống nhất, dung lượng rút gọn. Cách làm này nhằm khắc phục tình trạng văn kiện dài, phân mảnh, khó triển khai, đồng thời gắn chặt mục tiêu, nhiệm vụ với chương trình hành động, nâng cao tính khả thi của nghị quyết sau đại hội.
Ban Chấp hành Trung ương đã thống nhất thông qua báo cáo về công tác nhân sự của Đảng để báo cáo Đại hội lần thứ XIV của Đảng và biểu quyết thông qua với số phiếu tập trung cao nhân sự giới thiệu tham gia Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV, giới thiệu nhân sự tham gia Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước nhiệm kỳ 2026-2031 để trình Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xem xét, quyết định.
Tổng bí thư Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh, công tác nhân sự là “cốt lõi của cốt lõi”, bởi mọi chiến lược, chủ trương, nghị quyết chỉ có thể đi vào cuộc sống khi được tổ chức thực hiện bởi những con người phù hợp.
Triển khai 07 nghị quyết lớn, định hình khung chiến lược phát triển đất nước đến 2030, tầm nhìn 2045
Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn cải cách toàn diện khi Bộ Chính trị ban hành, triển khai 07 nghị quyết lớn, định hình khung chiến lược phát triển đất nước đến 2030, tầm nhìn 2045, đồng thời Quốc hội tăng tốc lập pháp, thể chế hóa các nghị quyết của Đảng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo nền tảng cho cải cách bộ máy và phát triển kinh tế – xã hội.
Trong đó, Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được coi là trụ cột quan trọng nhất, đặt nền móng cho mô hình tăng trưởng mới. Văn kiện này nhấn mạnh bước chuyển từ ứng dụng sang làm chủ công nghệ, từ coi khoa học là lĩnh vực hỗ trợ sang coi đó là động lực trung tâm của phát triển. Nghị quyết yêu cầu xóa bỏ tư duy lạc hậu, khuyến khích tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới và chấp nhận rủi ro để tạo ra giá trị mới. Cùng với đó là hoàn thiện thể chế kiến tạo, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, thúc đẩy nghiên cứu và phát triển trong doanh nghiệp, phát triển hạ tầng dữ liệu và nền tảng số.
Song hành với định hướng này, Nghị quyết số 59 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới khẳng định nội lực là yếu tố quyết định, hội nhập phải chủ động, linh hoạt, gắn với mục tiêu xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ.
Nghị quyết số 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật chuyển tư duy từ quản lý sang phục vụ, bảo đảm pháp luật đi trước, dẫn dắt phát triển.
Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân đặt mục tiêu hình thành những tập đoàn đủ sức tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời cải thiện môi trường kinh doanh và bảo đảm quyền bình đẳng giữa các thành phần kinh tế.
Ba nghị quyết còn lại tập trung vào các nền tảng dân sinh: Nghị quyết số 70 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, Nghị quyết số 71 về đột phá giáo dục và đào tạo với lộ trình miễn học phí và nâng vị thế giáo viên, Nghị quyết số 72 về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân theo hướng phòng bệnh và bảo đảm an sinh y tế.
Có thể nói 07 nghị quyết trên là các trụ cột chính sách, được thiết kế đồng bộ, bao trùm từ mô hình tăng trưởng đến an sinh xã hội, nhằm định hình một giai đoạn phát triển mới cho đất nước.
Bên cạnh đó là giai đoạn tăng tốc lập pháp chưa từng có. Quốc hội thông qua hàng loạt luật và nghị quyết, tạo hành lang pháp lý cho tinh gọn bộ máy, phân cấp mạnh mẽ và thúc đẩy chính quyền số. Với tinh thần "thể chế đi trước mở đường" và tư duy đổi mới, biến thể chế từ "điểm nghẽn của điểm nghẽn" thành "đột phá của đột phá", Quốc hội đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình.
Cụ thể hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia
Việt Nam đánh dấu bước ngoặt trong định hướng phát triển khoa học – công nghệ khi lần đầu tiên công bố danh mục các công nghệ chiến lược ở cấp quốc gia.
Việc này nhằm xác định rõ những lĩnh vực then chốt, có tác động lan tỏa lớn tới tăng trưởng kinh tế, phát triển xã hội và bảo đảm quốc phòng – an ninh, qua đó làm cơ sở để tập trung nguồn lực đầu tư. Việc định danh các công nghệ chiến lược được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ lõi, nâng cao năng lực tự chủ và sức cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới.
Động thái này cụ thể hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trên cơ sở đó, ngày 12/6, Thủ tướng ban hành Quyết định 1131, lần đầu xác lập danh mục 11 nhóm công nghệ chiến lược với 35 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược.
Danh mục bao gồm: Trí tuệ nhân tạo, bản sao số, thực tế ảo, thực tế tăng cường; điện toán đám mây, điện toán lượng tử, dữ liệu lớn; blockchain; mạng di động thế hệ sau; robot và tự động hóa; chip bán dẫn; y - sinh học tiên tiến; năng lượng và vật liệu tiên tiến; đất hiếm, đại dương, lòng đất; an ninh mạng; hàng không, vũ trụ.
Sau khi danh mục được công bố, cộng đồng khoa học và công nghệ trong nước có những chuyển động rõ rệt. Các viện nghiên cứu và trường đại học điều chỉnh ưu tiên đào tạo, nghiên cứu theo các nhóm công nghệ trọng tâm. Nhiều doanh nghiệp rà soát và mở rộng kế hoạch đầu tư vào các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, thiết bị bay không người lái, mạng di động thế hệ mới và blockchain, hướng tới mục tiêu làm chủ một số công nghệ quan trọng vào năm 2030.
Diễu binh 50 năm thống nhất đất nước và 80 năm Quốc khánh 02/9
Năm 2025 diễn ra hai lễ kỷ niệm cấp quốc gia mang tính biểu tượng cao: 50 năm thống nhất đất nước và 80 năm Quốc khánh Việt Nam. Trong một năm đất nước có nhiều chuyển động lớn, các sự kiện này tạo nên điểm nhấn tinh thần đặc biệt trong đời sống xã hội.
Lễ kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước được tổ chức ở TP.HCM với hơn 20 hoạt động, trong đó có 4 chương trình lớn như Bản trường ca hòa bình; Đất nước trọn niềm vui; bắn pháo hoa tại 30 điểm; lễ diễu binh, diễu hành. Ngoài ra còn có nhiều hoạt động tưởng niệm, văn hóa và nghệ thuật diễn ra trên khắp cả nước để tôn vinh những người đã hy sinh và truyền cảm hứng cho thế hệ sau.
Điểm nhấn của toàn bộ sự kiện là lễ kỷ niệm, diễu binh, diễu hành vào sáng 30/4 tại trung tâm Quận 1 (cũ), TP. HCM. Tham gia chương trình diễu binh, diễu hành có 38 khối của lực lượng vũ trang (Quân đội, lực lượng dân quân 25 khối; lực lượng Công an 13 khối) và 12 khối diễu hành đại diện cho các tổ chức quần chúng… Ngoài ra, khối diễu binh của Quân đội Trung Quốc, Lào, Campuchia cùng tham gia chương trình.
Lần đầu tiên sau nhiều thập niên, đội hình bay gồm tiêm kích Su-30MK2, Yak-130 và trực thăng quân sự trình diễn trên bầu trời trung tâm thành phố.
04 tháng sau đó, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử ở Thủ đô Hà Nội là đại lễ Quốc khánh 02/9 vừa trang nghiêm, vừa rực rỡ, vừa thấm đẫm niềm tự hào dân tộc.
Hơn 16.000 quân nhân tham gia 79 khối diễu binh, cùng sự góp mặt của quân đội một số quốc gia khác. Lần đầu, Việt Nam tổ chức diễu binh trên biển tại Cam Ranh, với đội hình tàu chiến, tàu ngầm, máy bay tuần thám và trực thăng hải quân. Sự kiện cũng giới thiệu loạt khí tài do Việt Nam tự nghiên cứu, sản xuất hoặc cải tiến.
Đặc biệt lần đầu tiên trong lịch sử, Bộ Chính trị đồng ý chủ trương tặng quà cho tất cả công dân Việt Nam, mỗi người 100.000 đồng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh.
Kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước và 80 năm Quốc khánh là dịp để mọi người Việt Nam, mọi tầng lớp nhân dân, đồng bào các dân tộc, tôn giáo, những đảng viên và mọi người dân trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài, muôn triệu người như một, đoàn kết, chung tay, hướng về Tổ quốc vì mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam
Tròn một thế kỷ Báo chí Cách mạng Việt Nam hình thành và phát triển (1925-2025), đội ngũ người làm báo trở thành lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, góp phần to lớn vào công cuộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trước yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới, Báo chí Cách mạng Việt Nam nhanh chóng thích ứng, đổi mới mạnh mẽ tư duy, làm chủ công nghệ, tạo đột phá trong phương thức làm báo, giữ vững vai trò lực lượng kiến tạo niềm tin, cổ vũ khát vọng phát triển.
Luật Báo chí (sửa đổi) được thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội Khóa XV, mở ra không gian phát triển mới cho báo chí trong thời đại số.
Thiên tai khốc liệt, bất thường, vượt ngưỡng lịch sử
Trong năm xảy ra 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, nhiều nhất từ trước đến nay, trong đó 5 cơn bão di chuyển nhanh với cường độ mạnh, kèm theo dông lốc, vòi rồng, lũ quét và sạt lở đất, làm gia tăng tần suất các trận lũ lớn, hơn 400 người chết và mất tích, thiệt hại kinh tế gần 100.000 tỉ đồng, tương đương 0,7-0,8% GDP.
Đặc biệt, mưa lũ tại Thái Nguyên; lũ lụt, sạt lở đất nghiêm trọng ở Nam Trung Bộ và Tây Nguyên; lượng mưa tại đỉnh Bạch Mã (Huế) đạt 1.740 mm trong 24 giờ (ngày 27/10); triều cường tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ và Cà Mau đều vượt ngưỡng lịch sử.
Trong bối cảnh đó, chương trình “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát” đã về đích sớm, xóa bỏ hơn 334.000 căn nhà với tổng kinh phí gần 50.000 tỉ đồng. Tiếp đó, “Chiến dịch Quang Trung” được phát động thần tốc nhằm xây dựng, sửa chữa hàng chục nghìn căn nhà bị hư hỏng do bão lũ ở miền Trung. Hàng trăm nghìn hộ nghèo, cận nghèo và gia đình chính sách được hỗ trợ nhà ở kiên cố, bảo đảm điều kiện sống an toàn, ổn định hơn.
Miễn toàn bộ học phí cho học sinh cả nước
Năm 2025, Bộ Chính trị đã quyết định miễn học phí cho học sinh từ mầm non đến hết phổ thông công lập trên cả nước, thực hiện từ năm học 2025-2026. Đây là bước đi quan trọng nhằm bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình, đồng thời khẳng định giáo dục là quyền lợi cơ bản của mọi công dân.
Chính sách này không chỉ giúp hàng triệu học sinh được học tập thuận lợi hơn, mà còn tạo động lực nâng cao chất lượng giáo dục, góp phần phát triển nguồn nhân lực cho đất nước trong giai đoạn mới.
Tại Lễ khai giảng năm học 2025-2026, Tổng bí thư Tô Lâm nhấn mạnh một trong những định hướng lớn cho ngành Giáo dục là đảm bảo tiếp cận bình đẳng trong giáo dục, nâng cao mặt bằng dân trí, không để bất kỳ trẻ em nào bị bỏ lại phía sau; ưu tiên vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng khó khăn; tăng đầu tư trường lớp - dinh dưỡng học đường - đội ngũ thầy cô - hạ tầng số.
Theo Tổng bí thư, chúng ta đã thực hiện miễn học phí cho toàn bộ học sinh từ mầm non tới hết trung học phổ thông; một số địa phương đã hỗ trợ cung cấp bữa ăn trưa miễn phí cho các cháu học 2 buổi. Giáo dục không chỉ truyền thụ tri thức mà còn nuôi dưỡng nhân cách, thể chất, tâm hồn để hình thành lớp người “giỏi giang, nhân ái, kiên cường”, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Phát triển hạ tầng giao thông
Năm 2025, cả nước khởi công và khánh thành hơn 560 dự án với tổng vốn đầu tư trên 5,1 triệu tỉ đồng. Trong đó, nguồn vốn tư nhân 3,84 triệu tỉ đồng, nguồn vốn Nhà nước 1,3 triệu tỉ đồng.
Đến cuối năm, Việt Nam hoàn thành hơn 3.800km cao tốc, vượt mục tiêu đề ra; trục Bắc - Nam cơ bản thông suốt từ Lạng Sơn đến Cà Mau.
Hàng loạt dự án trọng điểm như sân bay Long Thành, cùng các tuyến metro tại Hà Nội và TP.HCM được đẩy nhanh tiến độ, nhiều đoạn tuyến hoàn thành và đưa vào khai thác.
Sự phát triển này không chỉ tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vùng, mà còn góp phần kết nối liên vùng, giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đây được xem là một trong những sự kiện kinh tế – xã hội nổi bật nhất năm 2025, đặt nền móng cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Tuy vậy, giải ngân đầu tư công chậm, giải phóng mặt bằng tiếp tục là khâu khó, khiến nhiều dự án dù đủ vốn và thiết kế vẫn triển khai chậm. Thiếu sự đồng bộ sau đầu tư, từ trạm dừng nghỉ, đường kết nối, giao thông công cộng đến hạ tầng đô thị...
Dùng chung một bộ SGK trên toàn quốc
Sau hơn 10 năm áp dụng, mô hình “một chương trình, nhiều bộ sách giáo khoa” chính thức khép lại. Việt Nam quyết định quay trở lại sử dụng một bộ sách thống nhất trên toàn quốc từ năm học 2026–2027.
Chủ trương đa dạng sách giáo khoa được Quốc hội thông qua năm 2014 nhằm phá thế độc quyền biên soạn, tăng quyền chủ động cho giáo viên và tiếp cận kinh nghiệm quốc tế. Tuy nhiên, khi triển khai từ năm 2020, nhiều bất cập xuất hiện: giáo viên chưa quen tự thiết kế học liệu, tập huấn gián đoạn do dịch bệnh, việc chọn sách vẫn mang tính hành chính; phụ huynh chịu chi phí cao, sách khó tái sử dụng.
Trong bối cảnh đó, tháng 08/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 71 yêu cầu xây dựng một bộ sách giáo khoa thống nhất. Chính phủ ngay sau đó chỉ đạo triển khai, chấm dứt giai đoạn “nhiều bộ sách”. Bộ sách chung được kỳ vọng tạo sự đồng đều về nội dung, thuận lợi cho kiểm tra đánh giá, giảm chi phí xã hội và mở đường cho mục tiêu miễn phí sách giáo khoa trong tương lai. Thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là biên soạn hay lựa chọn, mà là cách thức tổ chức thực hiện.
