1. Ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo Luật Đầu tư 2025
Hiện nay, kinh doanh dịch vụ TTDL được xếp vào danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo Luật Đầu tư 2020[1]. Tuy nhiên trong thời gian tới, khi Luật Đầu tư 2025 có hiệu lực sẽ chính thức loại bỏ dịch vụ TTDL khỏi danh mục này[2]. Đây không phải là sự nới lỏng điều kiện đầu tư mà là nhằm bảo đảm thống nhất về thuật ngữ pháp lý. Cụ thể, trong khi pháp luật về viễn thông xác định dịch vụ TTDL là một loại hình dịch vụ viễn thông[3], Luật Đầu tư 2020 lại liệt kê đồng thời cả hai ngành nghề này, dẫn đến hiện tượng chồng chéo, mâu thuẫn giữa các quy định. Luật Đầu tư 2025 chỉ giữ lại ngành, nghề kinh doanh dịch vụ viễn thông trong danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là để đảm bảo sự thống nhất về mặt từ ngữ sử dụng trong các quy định có liên quan. Do đó, việc loại bỏ dịch vụ trung tâm dữ liệu khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư 2025 không đồng nghĩa với việc bãi bỏ các điều kiện kinh doanh áp dụng đối với hoạt động này.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
2. Tỷ lệ sở hữu vốn của nhà đầu tư nước ngoài trong dự án Trung tâm dữ liệu
Theo Luật Viễn thông 2023, khi kinh doanh dịch vụ TTDL, nhà đầu tư nước ngoài hiện không bị giới hạn tỷ lệ sở hữu vốn trong doanh nghiệp cung cấp dịch vụ TTDL tại Việt Nam[4]. Tuy nhiên, pháp luật vẫn đặt ra các hạn chế gián tiếp liên quan đến sở hữu chéo trong lĩnh vực viễn thông[5].
Cụ thể, theo Nghị định 163/2024/NĐ-CP, thành viên góp vốn/cổ đông trong Doanh nghiệp sở hữu trên 20% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết sẽ không được sở hữu trên 20% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết của doanh nghiệp viễn thông khác cùng kinh doanh trong một thị trường dịch vụ viễn thông thuộc danh mục dịch vụ viễn thông áp dụng quy định về sở hữu trong kinh doanh dịch vụ viễn thông theo quy định của Bộ Thông tin và Truyền thông (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ).
Nhà đầu tư cần rà soát kỹ cấu trúc đầu tư, đặc biệt trong trường hợp đã hoặc dự kiến đầu tư vào nhiều doanh nghiệp viễn thông hoặc hạ tầng số tại Việt Nam, nhằm tránh rủi ro vi phạm quy định về sở hữu chéo khi danh mục dịch vụ áp dụng hạn chế được ban hành.
3. Vị trí đặt Trung tâm dữ liệu
Kể từ 01/07/2026, các dự án TTDL sẽ được Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh ưu tiên việc bố trí tại các khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung và các khu vực có điều kiện thuận lợi về hạ tầng kỹ thuật trên cơ sở phù hợp với Quy hoạch hạ tầng thông tin và truyền thông, Chiến lược hạ tầng số và quy hoạch tỉnh[6]. Các dự án TTDL triển khai ngoài các khu vực ưu tiên này thường phải trải qua quá trình thẩm định khắt khe hơn về tính phù hợp với quy hoạch hạ tầng thông tin và truyền thông, chiến lược hạ tầng số và quy hoạch tỉnh. Do đó, nhà đầu tư cần chú trọng lựa chọn vị trí đặt TTDL tại các địa điểm phù hợp hoặc các khu vực đã được quy hoạch có lợi thế về hạ tầng kỹ thuật, năng lượng và kết nối mạng. Trường hợp nhà đầu tư dự kiến triển khai TTDL tại vị trí không thuộc khu vực ưu tiên, cần chuẩn bị hồ sơ giải trình chi tiết về sự phù hợp quy hoạch, năng lực hạ tầng điện, kết nối mạng, an toàn địa hình và khả năng cung ứng nhân lực. Ngoài ra, nhà đầu tư cũng phải chủ động làm việc với UBND cấp tỉnh và các cơ quan chuyên môn để đánh giá tính khả thi của địa điểm đầu tư ngoài các địa điểm được bố trí.
4. Nghĩa vụ chứng minh năng lực tài chính và điều kiện về mức vốn đầu tư tối thiểu
Trong quá trình thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, doanh nghiệp của nhà đầu tư nước ngoài có trách nhiệm chứng minh năng lực tài chính nhằm bảo đảm khả năng thực hiện dự án TTDL, phù hợp với quy mô, tính chất và tổng mức đầu tư của dự án.
Dự án cần phải có phương án tài chính, bố trí, huy động vốn để thực hiện dự án theo tiến độ, bảo đảm hiệu quả[7]. Việc chứng minh năng lực tài chính được thực hiện thông qua các tài liệu, hồ sơ hợp pháp, bao gồm nhưng không giới hạn ở báo cáo tài chính, cam kết hỗ trợ tài chính, thư bảo lãnh hoặc cam kết bảo đảm năng lực tài chính của nhà đầu tư và/hoặc các chủ thể có liên quan. Hơn nữa, khi lập và thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, doanh nghiệp phải xác định và thuyết minh được các yếu tố bảo đảm tính khả thi, hiệu quả, đáp ứng mục tiêu, tính chất của dự án (bao gồm về tổng mức đầu tư, nguồn vốn đầu tư và hình thức đầu tư).
5. Điều kiện kỹ thuật và nghĩa vụ công bố sự phù hợp của Trung tâm dữ liệu
Pháp luật Việt Nam yêu cầu TTDL trước khi đưa vào khai thác kinh doanh phải đáp ứng các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật nhất định về an toàn, kỹ thuật, chống sét, tiếp đất và hạ tầng viễn thông[8]. Kể từ ngày 01/02/2026, các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật áp dụng cho TTDL sẽ được điều chỉnh theo Thông tư 42/2025/TT-BKHCN.
Đối với tiêu chuẩn kỹ thuật, doanh nghiệp có nghĩa vụ tự đánh giá sự phù hợp với tiêu chuẩn tại Thông tư 42/2025/TT-BKHCN và được khuyến khích thực hiện thủ tục công bố hợp chuẩn[9]. Đối với các quy chuẩn kỹ thuật, doanh nghiệp có trách nhiệm lựa chọn đơn vị đo kiểm được Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ định, công bố sự phù hợp đối với các quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc, đồng thời báo cáo và công khai thông tin theo quy định[10].
Nhà đầu tư nên tích hợp yêu cầu tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật ngay từ giai đoạn thiết kế và xây dựng TTDL, đồng thời làm việc sớm với các đơn vị đo kiểm được chỉ định để tránh kéo dài thời gian đưa dự án vào vận hành.
6. Yêu cầu về giấy phép kinh doanh dịch vụ viễn thông
Trước khi cung cấp dịch vụ TTDL, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có nghĩa vụ thực hiện thủ tục đăng ký cung cấp dịch vụ viễn thông[11] và được cấp Giấy chứng nhận đăng ký cung cấp dịch vụ viễn thông bởi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở[12].
Trong trường hợp doanh nghiệp không chỉ cung cấp dịch vụ TTDL mà còn thiết lập, sở hữu hoặc vận hành hạ tầng mạng viễn thông công cộng, doanh nghiệp có thể phải thực hiện thêm thủ tục xin cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng[13], kèm theo các điều kiện nghiêm ngặt về vốn điều lệ và vốn đầu tư[14].
Theo chúng tôi, ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, nhà đầu tư cần xác định rõ phạm vi hoạt động (cung cấp dịch vụ TTDL thuần túy hay có hạ tầng mạng) để lựa chọn đúng loại thủ tục đăng ký hoặc cấp phép, tránh phát sinh yêu cầu bổ sung hoặc điều chỉnh sau này.
7. Các yêu cầu khác
Việc đáp ứng các điều kiện về nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy (PCCC) là một trong những điều kiện bắt buộc để cơ quan có thẩm quyền chấp thuận nghiệm thu công trình xây dựng. Đối với TTDL, hệ thống PCCC có ý nghĩa đặc biệt quan trọng do đặc thù tập trung mật độ cao thiết bị điện, hệ thống máy chủ và nguồn điện liên tục, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ lớn và thiệt hại nghiêm trọng nếu xảy ra sự cố. Việc không đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về PCCC có thể dẫn đến rủi ro bị từ chối nghiệm thu, không được đưa công trình vào vận hành, bị xử phạt hành chính hoặc buộc tạm dừng hoạt động. Ngoài ra, việc phát triển TTDL phải bảo đảm sự phù hợp với quy hoạch năng lượng. Có thể hiểu yêu cầu về sự phù hợp với quy hoạch năng là phải đáp ứng được điều kiện về các quy hoạch điện, khả năng bố trí, đấu nối và vận hành hạ tầng cung cấp điện tại địa phương nơi thực hiện dự án[15]. Do đó, việc phù hợp với quy hoạch năng lượng không chỉ dừng lại ở việc dự án không trái với các quy hoạch năng lượng (về điện) các cấp đang có hiệu lực, mà còn bao gồm việc bảo đảm rằng khu vực dự kiến triển khai TTDL đã được quy hoạch hoặc có khả năng được bố trí nguồn điện ổn định, liên tục, đáp ứng yêu cầu công suất lớn và chế độ vận hành đặc thù của TTDL. Đồng thời, việc bố trí và sử dụng nguồn điện cho TTDL cũng cần được xem xét trên tổng thể khả năng chịu tải của hệ thống hạ tầng điện hiện hữu tại địa phương, nhằm tránh nguy cơ gây quá tải hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến việc cung cấp điện cho các khu vực và đối tượng sử dụng khác.
Nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào lĩnh vực TTDL còn có nghĩa vụ tuân thủ pháp luật về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Nhà đầu tư có trách nhiệm thực hiện đánh giá tác động xử lý dữ liệu cá nhân và đánh giá tác động chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới (nếu có) theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025. Song song với đó là lưu ý quy định về trách nhiệm của bên kiểm soát dữ liệu cá nhân, bên xử lý dữ liệu cá nhân, bên kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân; và trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ về an ninh mạng theo Luật An ninh mạng 2025 trong quá trình hoạt động của TTDL.
Khung pháp lý điều chỉnh hoạt động đầu tư vào TTDL đang trong giai đoạn hoàn thiện và có sự chuyển tiếp giữa nhiều văn bản pháp luật. Quá trình đầu tư trong lĩnh vực này của nhà đầu tư có thể gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ và khuyến khích của Nhà nước Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ cao và sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế Việt Nam, chúng tôi cho rằng đây là một lĩnh vực rất tiềm năng và đáng để nhà đầu tư cân nhắc để thiết lập hoạt động kinh doanh trong thời gian tới.
[1] Phụ lục IV Luật Đầu tư 2020.
[2] Phụ lục IV Luật Đầu tư 2025, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 theo quy định tại Khoản 2 Điều 51 Luật Đầu tư 2025.
[3] Điểm đ khoản 2 Điều 5 Nghị định 163/2024/NĐ-CP.
[4] Điểm a khoản 1 Điều 29 Luật Viễn thông 2023.
[5] Khoản 1 Điều 3 Nghị định 163/2024/NĐ-CP.
[6] Khoản 2 Điều 23 Luật Chuyển đổi số 2025.
[7] Điểm d khoản 1 Điều 81 Luật Xây dựng 2025 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2026).
[8] Khoản 3 Điều 29 Nghị định 163/2024/NĐ-CP.
[9] Khoản 1 Điều 5 Thông tư 42/2025/TT-BKHCN.
[10] Khoản 2 Điều 5 Thông tư 42/2025/TT-BKHCN.
[11] Điểm a khoản 2 Điều 29, điểm b khoản 2 Điều 35 Luật Viễn thông 2023 và khoản 1 Điều 44 Nghị định 163/2024/NĐ-CP.
[12] Điều 20 của Nghị định 133/2025/NĐ-CP.
[13] Điểm a khoản 2 Điều 35 Luật Viễn thông 2023.
[14] Điều 31, 32 và 33 của Nghị định 163/2024/NĐ-CP.
[15] Khoản 1 Điều 23 Luật Chuyển đổi số 2025
Luật sư NGUYỄN VĂN PHÚC
NGUYỄN THỊ KIỀU KHANH
Công ty Luật TNHH HM&P
