Thế chấp tài sản đã “tặng cho”… đến một tài sản thế chấp hai tổ chức tín dụng
Vụ việc tranh chấp hợp đồng tín dụng giữa Quỹ Đầu tư Phát triển TP. Cần Thơ (Quỹ) và Công ty MK đã được giải quyết bằng Bản án số 27/2023/KDTM-PT ngày 29/9/2023 của TAND TP. Cần Thơ.
Theo hồ sơ vụ việc, Công ty MK đã ký hai hợp đồng tín dụng với Quỹ để triển khai các dự án giáo dục, trong đó tổng số tiền giải ngân lên đến hàng chục tỉ đồng. Dù đã được tạo điều kiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giãn nợ và giảm lãi suất, Công ty MK vẫn không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, dẫn đến việc Quỹ phải khởi kiện ra tòa từ năm 2014. Bản án có hiệu lực pháp luật yêu cầu Công ty MK phải thanh toán cho Qũy số tiền hơn 100 tỉ đồng. Đến nay, số tiền gốc và lãi phát sinh đã hơn 113 tỉ đồng.
Đáng chú ý, trong quá trình vay vốn, Công ty MK có dấu hiệu gian dối khi sử dụng tài sản đã “tặng cho” để làm tài sản đảm bảo cho khoản vay. Trong bản án cũng nêu rõ lời khai của ông Vương Tấn Lê và ông Vương Tấn Mẫn cho rằng từ năm 2002 đã mua lại thửa đất số 844 của ông Vương Tấn Minh (Giám đốc Công ty MK) ở huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang (cũ) và đến năm 2006 ông Minh không làm giấy tờ mua bán mà làm giấy tờ “tặng cho” tài sản trên cho ông Lê và ông Mẫn và hai ông này đều không biết việc ông Vương Tấn Minh đem tài sản này thế chấp tại Qũy.
Trong biên bản làm việc ngày 24/4/2026 với THADS TP. Cần Thơ, phía người thân của ông Lê và ông Mẫn cho biết, gia đình đã sinh sống ổn định tại thửa đất này hơn 24 năm và mong muốn được nộp tiền để nhận lại tài sản. Tuy nhiên, yêu cầu này không được chấp nhận do Công ty MK không hợp tác THA. Nếu không được xử lý ổn thỏa thì những hộ dân này có nguy cơ mất đất và tiếp tục phát sinh tranh chấp với ông Vương Tấn Minh. Từ đó, có thể thấy, hành vi của ông Vương Tấn Minh và Công ty MK có dấu hiệu che giấu thông tin về tình trạng pháp lý của tài sản, vi phạm nguyên tắc trung thực trong giao kết hợp đồng tín dụng.
Trường Tiểu học Ngôi sao và Trường Mầm non Ngôi sao 2 (phường Hưng Phú) đã bị kê biên bán đấu giá thành, nhưng vẫn hoạt động bình thường và mở rộng, “nâng cấp” thành Hệ thống Trường Tư thục chất lượng cao Ngôi Sao – Trạng Tí”.
Nghiêm trọng hơn, Công ty MK còn sử dụng một tài sản để thế chấp tại hai tổ chức tín dụng khác nhau. Cụ thể, tài sản là Trường Tiểu học và Mầm non Ngôi Sao 2 (phường Hưng Phú, TP. Cần Thơ) đã được thế chấp tại Quỹ để vay hơn 37 tỉ đồng nhưng sau đó Công ty MK lại tiếp tục mang thế chấp tại Ngân hàng Eximbank Cần Thơ để vay thêm tiền (hợp đồng 19,5 tỉ đồng, giải ngân hơn 14 tỉ đồng).
Việc này thể hiện rõ trong văn bản của Qũy gửi Ban Nội chính và UBND TP. Cần Thơ ngày 26/12/2024. Trong văn bản, phía Qũy nhận định: “Công ty MK không được sử dụng tài sản thế chấp để bao đảm cho nghĩa vụ khác nếu chưa được Qũy đồng ý bằng văn bản. Việc này đã vi phạm nghiêm trọng quyền và nghĩa vụ trong hợp đồng thế chấp được ký kết”.
Đến nay, không biết việc thanh toán cho khoản vay bên Ngân hàng Eximbank Cần Thơ đã xử lý như thế nào nhưng việc để một tài sản thế chấp cho hai tổ chức tín dụng đã lộ rõ sự gian dối của Công ty MK, đồng thời sự thiếu trách nhiệm, vi phạm quy định về cho vay của phía ngân hàng.
Thu lợi “khủng” từ tài sản kê biên vẫn “chây ì” THA
Bên cạnh đó, quá trình THA cũng ghi nhận việc Công ty MK không hợp tác với cơ quan chức năng, chỉ thể hiện “thiện chí” trên văn bản trong khi các buổi làm việc với cơ quan THA thì thường xuyên vắng mặt. Những động thái này cho thấy dấu hiệu kéo dài thời gian, né tránh nghĩa vụ thi hành bản án đã có hiệu lực của Công ty MK.
Trong văn bản ngày 26/12/2024, Qũy gửi Ban Nội chính Thành ủy và UBND TP. Cần Thơ liên quan Công ty MK đã nêu rõ: Công ty MK đang kinh doanh hoạt động bình thường, thậm chí còn mở rộng hoạt động kinh doanh nhưng vẫn không trả gốc và lãi cho Qũy.
Đồng thời, Qũy cũng dẫn chứng: “Theo Văn bản số 01/2021.MK gửi UBND TP. Cần Thơ và Quỹ ngày 05/01/2021 để trình bày phương án tái cơ cấu nợ đã xác định số lượng học sinh khoảng 1.330 học sinh, doanh thu bình quân gần 40 tỉ đồng/năm, khoảng 3,3 tỉ đồng/tháng nhưng Công ty MK vẫn không thanh toán gốc lãi cho Quỹ. Theo đơn yêu cầu phản tố ngày 12/6/2019 của Công ty MK đã thể hiện nguồn thu và lợi nhuận của Công ty là rất lớn.
Đặc biệt, trong các đơn xin trả nợ, Công ty MK từng cam kết có thể thanh toán 50% nợ gốc trong vòng 10 ngày làm việc, cho thấy có khả năng tài chính nhưng không thực hiện nghĩa vụ, làm dấy lên nghi vấn cố tình chiếm dụng vốn. Từ đó, quan điểm của Qũy trong văn bản này cho rằng: “Công ty MK có biểu hiện trốn thuế, thu tiền học phí qua tài khoản cá nhân, không thu học phí qua tài khoản Công ty”.
Văn bản ngày 26/12/2024 Quỹ Đầu tư Phát triển TP. Cần Thơ gửi Ban Nội chính Thành ủy và UBND TP. Cần Thơ liên quan đến Công ty MK.
Trong văn bản, Qũy cũng cho rằng có dấu hiệu bất thường trong hoạt động tài chính của Công ty MK khi việc thu học phí không thực hiện qua tài khoản của Công ty MK mà chuyển vào tài khoản cá nhân của người liên quan. Hành vi này có dấu hiệu vi phạm quy định về quản lý thuế, đồng thời có thể nhằm né tránh nghĩa vụ THA.
Theo đó, Qũy đã kiến nghị UBND TP. Cần Thơ chỉ đạo các sở, ban ngành liên quan phối hợp ngăn chặn tuyển sinh trong năm học mới đối với Công ty MK, kê biên và phát mãi xử lý tài sản thế chấp để Quỹ có thể sớm thu hồi nguồn vốn Nhà nước mà UBND TP đã giao cho Quỹ quản lý. Đồng thời, có ý kiến đề nghị ngành Thuế TP thanh tra Công ty MK theo quy định về quản lý thuế, xác minh thông tin tài khoản các cá nhân có liên quan đến để làm rõ có hay không việc chuyển tiền thu học phí vào tài khoản cá nhân, có dấu hiệu né tránh việc thực hiện nghĩa vụ thuế và THA.
Với số nợ từ hơn 37,5 tỉ đến nay đã hơn 113 tỉ đồng và càng kéo dài thì lãi phát sinh sẽ tiếp tục tăng cao. Trong khi đó, tài sản thế chấp, tài sản đảm bảo của Công ty MK không đủ để thanh toán hết khoản nợ này cho phía Qũy, thì ai là người chịu trách nhiệm?
Với số liệu kinh doanh và nguồn thu nhập “khủng” của Công ty MK từ hoạt động giáo dục ngay chính tài sản đã bị kê biên, có thể thấy doanh nghiệp này “dư khả năng” để trả nợ nhưng vẫn “chây ì”. Đáng nói hơn, lại không có bất kỳ cơ quan chức năng nào can thiệp, kiểm soát và quản lý nguồn thu mà doanh nghiệp này “hưởng lợi” ngay chính tài sản đã kê biên để THA. Nếu kiểm soát và thu hồi kịp thời thì đến nay số tiền của Nhà nước có lẽ đã được thu hồi chứ không phải “dây dưa” đến bây giờ và còn đứng trước nguy cơ khó thu hồi đầy đủ.
Trên nguyên tắc, tài sản đã bị kê biên phải được quản lý chặt chẽ nhằm đảm bảo nghĩa vụ THA và tránh thất thoát. Nếu tài sản tiếp tục phát sinh lợi nhuận, nguồn thu đó cần được kiểm soát và ưu tiên sử dụng để khấu trừ nghĩa vụ trả nợ. Tuy nhiên, thực tế trong vụ việc này lại diễn ra theo chiều ngược lại khi Công ty MK vẫn quản lý và trực tiếp vận hành các trường học và tiếp tục thu học phí và các nguồn thu khác nhưng vẫn không thực hiện nghĩa vụ trả nợ và không có cơ quan nào giám sát và kiểm soát, mặc cho doanh nghiệp “tự tung tự tác”.
Việc để bên phải THA tiếp tục khai thác tài sản kê biên trong thời gian dài mà không kiểm soát nguồn thu là dấu hiệu buông lỏng quản lý rất nghiêm trọng. Hệ quả là khoản nợ không những không giảm mà còn tăng nhanh theo thời gian do lãi chồng lãi, trong khi tài sản bảo đảm vẫn tạo ra dòng tiền đều đặn. Đây là một nghịch lý khó chấp nhận trong việc THA. Đồng thời, khi tài sản vẫn tạo ra dòng tiền nhưng nghĩa vụ không được thực hiện, động cơ kéo dài THA là rất rõ. Nếu không có biện pháp kiểm soát, điều này có thể dẫn đến việc chiếm dụng vốn Nhà nước trong thời gian dài.
Được biết, ngày 19/9/2025, tài sản này đã được đưa ra bán đấu giá thành với giá 54 tỉ đồng (giá khởi điểm 28,3 tỉ). Tuy nhiên, sau hơn 6 tháng bán đấu giá, tài sản vẫn chưa bàn giao cho bên trúng giá.
QUỲNH ANH
