Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 105/NQ-CP ngày 08/4/2026 ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210-KL/TW ngày 12/11/2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới. Theo đó, việc sắp xếp được thực hiện trên cơ sở rà soát phạm vi, chức năng, hiệu quả hoạt động của từng đơn vị, bảo đảm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả và phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Tổ chức lại bệnh viện, trung tâm y tế theo khu vực
Trong lĩnh vực y tế, Chính phủ định hướng cơ bản giữ nguyên các bệnh viện công lập cấp tỉnh hiện có, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa ở những nơi đủ điều kiện. Mỗi tỉnh, thành phố được yêu cầu có ít nhất một bệnh viện đạt cấp chuyên sâu; đồng thời bố trí bệnh viện lão khoa hoặc khoa lão khoa trong bệnh viện đa khoa.
Đối với hệ thống y tế tuyến dưới, các trung tâm y tế cấp huyện, quận, thị xã, thành phố được tổ chức lại thành trung tâm y tế khu vực trực thuộc Sở Y tế. Việc sắp xếp nhằm bảo đảm thực hiện đầy đủ chức năng theo quy định, nâng cao năng lực giám sát, phòng chống dịch bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Trên cơ sở đánh giá hiệu quả hoạt động, các địa phương có thể duy trì toàn bộ trung tâm y tế khu vực hoặc thực hiện sáp nhập, giải thể những đơn vị hoạt động không hiệu quả. Một số chức năng như phòng bệnh, dân số, truyền thông giáo dục sức khỏe được chuyển về trạm y tế cấp xã, phường.
Các bệnh viện đa khoa cấp huyện trước đây được định hướng chuyển thành bệnh viện đa khoa khu vực, cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh cơ bản cho người dân trong phạm vi liên xã, phường, không phụ thuộc địa giới hành chính.
Trạm y tế cấp xã tiếp tục đảm nhận nhiệm vụ cung ứng dịch vụ y tế cơ bản, chăm sóc sức khỏe ban đầu và các dịch vụ xã hội trên địa bàn.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Giới hạn số lượng trường, sắp xếp lại hệ thống giáo dục
Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, việc sắp xếp được thực hiện theo đề án tổ chức lại hệ thống giáo dục đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn, hoạt động không hiệu quả sẽ được rà soát để sáp nhập hoặc giải thể.
Đối với giáo dục nghề nghiệp, mỗi tỉnh, thành phố có tối đa không quá 03 trường cao đẳng và 03 trường dạy nghề phục vụ đào tạo nguồn nhân lực cho phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Các trường trung cấp nghề được duy trì nếu tự bảo đảm chi thường xuyên, những trường còn lại sẽ được sắp xếp, hợp nhất hoặc sáp nhập với trường cao đẳng.
Các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông được tổ chức lại theo hướng sáp nhập điểm trường trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã. Những điểm trường không bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất tối thiểu sẽ bị giải thể, trong khi các điểm trường thuận lợi về vị trí, giao thông và dân cư được ưu tiên giữ lại.
Chính phủ yêu cầu bảo đảm mỗi đơn vị hành chính cấp xã có ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở. Đồng thời, khuyến khích mô hình trường phổ thông nhiều cấp học tại các khu vực dân cư thưa thớt hoặc địa bàn khó khăn.
Các trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên được sắp xếp theo hướng sáp nhập thành trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên liên phường, xã hoặc hợp nhất để hình thành trường trung học nghề theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh việc tổ chức lại theo khu vực và giới hạn số lượng, Chính phủ yêu cầu các đơn vị sự nghiệp công lập đẩy mạnh cơ chế tự chủ tài chính. Những đơn vị đã bảo đảm chi thường xuyên được tiếp tục duy trì và phát triển theo quy hoạch. Các đơn vị chưa đạt mức tự chủ phải thực hiện sắp xếp, tổ chức lại nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.
Đối với các đơn vị sự nghiệp thuộc cơ quan quản lý nhà nước, việc sắp xếp tập trung vào các đơn vị cung ứng dịch vụ công cơ bản, thiết yếu, bảo đảm bộ máy tinh gọn, tránh chồng chéo chức năng.
Ở cấp xã, định hướng hình thành các đơn vị sự nghiệp công lập cung ứng dịch vụ đa ngành, đa lĩnh vực, đáp ứng nhu cầu thực tiễn tại địa bàn. Các đơn vị này được xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và mức độ tự chủ tài chính theo quy định.
Việc sắp xếp hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập được gắn với quá trình phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
