Trong báo cáo rà soát, Bộ Nội vụ cho biết dự thảo tập trung vào 3 nhóm nội dung gồm: Điều kiện, tiêu chuẩn xác nhận người có công; thủ tục, thẩm quyền thực hiện chế độ ưu đãi; các quy định liên quan quản lý hồ sơ, công trình ghi công liệt sỹ, điều dưỡng, nuôi dưỡng người có công.
Một trong những nội dung đáng chú ý là sửa đổi điều kiện công nhận liệt sỹ, thương binh đối với trường hợp cứu người, cứu tài sản hoặc đấu tranh với tội phạm. Theo Pháp lệnh hiện hành, trường hợp được xem xét công nhận là người "đặc biệt dũng cảm cứu người, cứu tài sản của Nhà nước, của Nhân dân hoặc ngăn chặn, bắt giữ người có hành vi phạm tội, là tấm gương có ý nghĩa tôn vinh, giáo dục, lan tỏa rộng rãi trong xã hội". Dự thảo đề xuất sửa thành dũng cảm cứu người, cứu tài sản của Nhà nước, của Nhân dân hoặc dũng cảm ngăn chặn, bắt giữ người có hành vi phạm tội.
Bộ Nội vụ cho biết việc chỉnh lý được thực hiện theo đề nghị của Bộ Quốc phòng. Hồ sơ nêu các cụm từ như "đặc biệt dũng cảm" hay yêu cầu phải là "tấm gương có ý nghĩa tôn vinh, giáo dục, lan tỏa rộng rãi trong xã hội" là yếu tố định tính, gây khó khăn trong quá trình triển khai thực tế.
Dự thảo cũng sửa cụm từ "đấu tranh chống tội phạm" thành "đấu tranh phòng, chống tội phạm". Theo cơ quan soạn thảo, việc bổ sung thêm nội dung "phòng" nhằm ghi nhận vai trò của công tác phòng ngừa tội phạm trong thực tiễn.
Ảnh minh họa. Nguồn: Dân trí.
Một nội dung khác liên quan điều kiện công nhận liệt sỹ là sửa quy định đối với thương binh hoặc người hưởng chính sách như thương binh tử vong do vết thương tái phát. Hiện nay, ngoài điều kiện có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên, hồ sơ còn yêu cầu bệnh án điều trị vết thương tái phát của bệnh viện tuyến huyện trở lên và biên bản kiểm thảo tử vong. Dự thảo mới đề xuất bỏ các yêu cầu này, chỉ giữ điều kiện: “Do vết thương tái phát là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong”. Nội dung này được thực hiện nhằm giải quyết khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực tế.
Ngoài ra, dự thảo cũng sửa quy định liên quan trường hợp hy sinh khi làm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh ở vùng đặc biệt khó khăn. Cụ thể, bỏ cụm từ “không thể cứu chữa kịp thời” trong quy định về trường hợp tử vong do ốm đau, tai nạn khi thực hiện nhiệm vụ tại biên giới, hải đảo, vùng đặc biệt khó khăn.
Dự thảo cũng đề xuất điều chỉnh một số chế độ ưu đãi với người có công và thân nhân. Đáng chú ý, thương binh, người hưởng chính sách như thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên được đề xuất điều dưỡng phục hồi sức khỏe hằng năm, thay vì từ 81% trở lên như hiện nay. Theo quy định hiện hành, người có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến dưới 81% được điều dưỡng 2 năm một lần.
Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ đối với người hoạt động cách mạng trước ngày 01/01/1945 và người hoạt động cách mạng từ ngày 01/01/1945 đến trước Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 sống tại gia đình. Người phục vụ các nhóm đối tượng này cũng được đề xuất bổ sung chế độ bảo hiểm y tế.
Dự thảo đồng thời sửa nhiều quy định liên quan chế độ trợ cấp thân nhân theo hướng làm rõ đối tượng thụ hưởng và thống nhất cách hiểu khi áp dụng. Trong đó, nhiều quy định được bổ sung cụm từ “đại diện thân nhân” để tránh hiểu rằng tất cả thân nhân đều được hưởng trợ cấp một lần. Một số khái niệm cũng được điều chỉnh lại, như thay từ “chết” bằng “từ trần”; không tiếp tục dùng khái niệm “mồ côi” đối với người đã trưởng thành.
