Sáng 21/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khoá XVI thảo luận tại hội trường về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026 và nhiều nội dung khác.
Phát biểu ý kiến về vấn đề cải cách tiền lương, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) cho biết, trong tiến trình cải cách chính sách tiền lương, việc điều chỉnh mức lương cơ sở không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn là yếu tố quyết định trực tiếp đến đời sống, động lực làm việc và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Theo đại biểu, những năm gần đây, Nhà nước đã có những bước điều chỉnh tích cực khi nâng mức lương cơ sở từ 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu đồng, 2,34 triệu đồng/tháng và dự kiến tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng từ ngày 01/7/2026. Mức 2,53 triệu đồng/tháng từ 01/7/2026 là một bước tăng hợp lý về mặt kỹ thuật nhưng chưa đủ mạnh để bảo đảm mức sống cho đa số người làm việc trong khu vực công.
Đại biểu Bình dẫn chứng, một công chức mới vào nghề với hệ số 1,86 hiện chỉ nhận khoảng 4,7 triệu đồng/tháng trước khi trừ các khoản bảo hiểm. Trong khi đó, chi phí sinh hoạt tối thiểu tại các đô thị hiện nay dao động từ 6-7 triệu đồng/tháng. Điều này cho thấy khoảng cách đáng kể giữa thu nhập và chi phí sống, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống và làm giảm động lực làm việc.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Từ thực tiễn trên, đại biểu đề xuất xem xét mức lương cơ sở từ 2,65 đến 2,7 triệu đồng/tháng, tương đương mức tăng khoảng 13-15%. Với phương án này, người có hệ số 1,86 có thể đạt khoảng 4,9-5 triệu đồng/tháng, còn hệ số 2,1 đạt trên 5,5 triệu đồng/tháng, tức tăng thêm khoảng 200.000-400.000 đồng mỗi tháng so với phương án 2,53 triệu đồng. Đây là mức tăng có ý nghĩa rõ rệt, đặc biệt với nhóm thu nhập thấp.
Mức điều chỉnh này giúp thu hẹp khoảng cách với lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp, giảm áp lực chi tiêu thiết yếu và cải thiện tâm lý người lao động. Dù chưa thể đảm bảo hoàn toàn sống được bằng lương tại đô thị lớn, nhưng sẽ góp phần giảm phụ thuộc vào thu nhập ngoài lương, tạo động lực làm việc và nâng cao chất lượng đội ngũ khu vực công.
Về cân đối ngân sách, đại biểu cho rằng mức tăng lên 2,65-2,7 triệu đồng/tháng không gây áp lực quá lớn nếu đi kèm các giải pháp như tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công và cắt giảm các khoản chi kém hiệu quả. Đây là phương án có thể đạt được sự cân bằng giữa khả năng chi trả và yêu cầu cải thiện đời sống.
Đại biểu Quốc hội Thạch Phước Bình nhấn mạnh việc nâng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng là cần thiết nhưng chưa đủ. Trong bối cảnh hiện nay, mức 2,65-2,7 triệu đồng/tháng được xem là phương án tối ưu hơn, vừa đảm bảo tính khả thi, vừa tạo cải thiện thực chất, đồng thời mở đường cho các bước cải cách tiền lương sâu hơn trong thời gian tới.
Trước đó, theo dự thảo Nghị định quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, Bộ Nội vụ đề xuất tăng mức lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 01/7/2026. Theo Bộ Nội vụ, dù đã có bước điều chỉnh mạnh vào năm 2024 (tăng từ 1,8 triệu đồng lên 2,34 triệu đồng/tháng, tương đương tăng 30%), song mức lương cơ sở hiện hành vẫn còn thấp so với khu vực doanh nghiệp. Cụ thể, mức 2,34 triệu đồng/tháng chỉ bằng khoảng 56,12% mức lương tối thiểu vùng bình quân của khu vực doanh nghiệp.
Do đó, các mức lương khác trong hệ thống bảng lương của cán bộ, công chức, viên chức cũng thấp, dẫn đến đời sống của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang còn nhiều khó khăn.
Vì vậy, việc xây dựng Nghị định của Chính phủ điều chỉnh mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang là cần thiết, tạo động lực làm việc, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác, đạo đức công vụ, đạo đức nghề nghiệp, góp phần cải thiện đời sống của người hưởng lương, phụ cấp và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.
