Hội nghị ghi nhận nhiều ý kiến chuyên sâu, tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế quản lý nghề luật sư theo hướng bảo đảm tính độc lập nghề nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, trong đó nổi bật là đề xuất giữ nguyên thẩm quyền kiểm tra, giám sát hoạt động luật sư của Sở Tư pháp như quy định hiện hành.
Luật sư Lê Hồng Nguyên, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Chánh Văn phòng phụ trách phía Nam, Liên đoàn Luật sư Việt Nam cho rằng, cần hoàn thiện dự thảo theo hướng sát thực tiễn, bảo đảm tính khả thi và đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành.
Bảo đảm tính ổn định, chuyên nghiệp trong quản lý nhà nước về luật sư
Tại Hội nghị, nhiều tham luận cho rằng dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) đang có xu hướng gia tăng tính “hành chính hóa” trong quản lý hoạt động hành nghề luật sư, đặc biệt thông qua đề xuất mở rộng chủ thể kiểm tra xuống cấp xã. Theo các đại biểu, việc giao UBND cấp xã kiểm tra luật sư cần được cân nhắc thận trọng, xu hướng này có thể làm suy giảm vị thế độc lập của luật sư.
Bà Lưu Thị Hà, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đồng Nai góp ý tại Hội nghị.
Theo TS. Nguyễn Tất Thành, Phó Trưởng Khoa Luật, Trường Đại học Văn Lang, dự thảo hiện nay đang đặt ra nhiều tiêu chuẩn và điều kiện theo hướng quản lý chặt hơn là tạo điều kiện phát triển nghề nghiệp, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ phát sinh thêm thủ tục hành chính không cần thiết. Do đó, việc duy trì cơ chế quản lý hiện hành, trong đó Sở Tư pháp thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát hoạt động luật sư được xem là phù hợp cả về mặt thực tiễn lẫn định hướng cải cách.
Đồng quan điểm, nhiều ý kiến nhấn mạnh rằng hệ thống quản lý hiện hành với sự phân công giữa Bộ Tư pháp ở Trung ương và Sở Tư pháp ở địa phương đã vận hành ổn định, có tính chuyên môn cao, bảo đảm tính thống nhất và hiệu quả trong quản lý ngành nghề luật sư.
Ông Bùi Xuân Thống, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai góp ý tại Hội nghị.
Mở rộng thẩm quyền kiểm tra xuống cấp xã có nguy cơ xung đột
Theo Luật sư Nguyễn Đình Hải, Ủy viên Hội đồng Luật sư toàn quốc, Ủy viên Ban Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai, việc mở rộng thẩm quyền này không chỉ thiếu cơ sở thực tiễn mà còn tiềm ẩn nguy cơ xung đột lợi ích, khi chính quyền cấp xã thường là chủ thể liên quan trong các vụ việc khiếu nại, tố cáo mà luật sư tham gia bảo vệ quyền lợi cho khách hàng.
Ông Phan Văn Châu, Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh Đồng Nai góp ý tại Hội nghị.
Bên cạnh đó, Luật sư Nguyễn Đình Hải cũng chỉ ra thực tế khối lượng công việc tại cấp xã hiện nay đã quá tải, trong khi hoạt động hành nghề luật sư đòi hỏi trình độ chuyên môn sâu, tính đặc thù cao. Việc giao thêm chức năng kiểm tra cho cấp này không những không nâng cao hiệu quả quản lý mà còn có thể dẫn đến tình trạng quản lý hình thức, thiếu thực chất.
Luật sư Đỗ Văn Vinh, Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai và nhiều ý kiến khác cũng đồng tình rằng việc giữ nguyên thẩm quyền kiểm tra tại Sở Tư pháp sẽ bảo đảm tính chuyên nghiệp, tránh chồng chéo, đồng thời phù hợp với nguyên tắc phân định rõ giữa quản lý nhà nước và tự quản nghề nghiệp.
Luật sư Trần Cao Đại Kỳ Quân, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai góp ý tại Hội nghị.
Khẳng định mô hình “ba trụ cột” trong quản lý nghề luật sư
Tại Hội nghị, nhiều đại biểu trình bày tham luận đề xuất hoàn thiện mô hình quản lý nghề luật sư theo hướng “ba trụ cột”, bao gồm: Đảng lãnh đạo; Nhà nước quản lý; và tổ chức luật sư tự quản. Trong đó, vai trò của Sở Tư pháp được xác định là đầu mối quản lý nhà nước tại địa phương, thực hiện các chức năng như cấp, thu hồi chứng chỉ hành nghề, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm hành chính.
Đáng chú ý, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu luật hóa rõ ràng nguyên tắc cơ quan quản lý nhà nước không can thiệp vào chuyên môn, nghiệp vụ của luật sư và tổ chức hành nghề luật sư, qua đó bảo đảm tính độc lập một trong những giá trị cốt lõi của nghề luật sư trong hệ thống tư pháp.
TS. Nguyễn Tất Thành, Phó Trưởng khoa Luật, Trường Đại học Văn Lang góp ý tại Hội nghị.
Hoàn thiện chính sách theo hướng cân bằng giữa quản lý và phát triển
Bên cạnh vấn đề quản lý, Hội nghị cũng ghi nhận nhiều ý kiến góp ý về đào tạo, tập sự, tiêu chuẩn hành nghề, cơ chế bảo vệ luật sư và phát triển thị trường dịch vụ pháp lý. Các đại biểu cho rằng, việc sửa đổi Luật Luật sư lần này cần hướng tới mục tiêu kép vừa nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư, vừa tạo môi trường thuận lợi để nghề luật sư phát triển, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.
TS. Trần Thị Thu Hà, Khoa Luật Kinh tế, Trường Đại học Ngân hàng góp ý tại Hội nghị.
Tại Hội nghị, nhiều ý kiến của các đại biểu cho thấy sự đồng thuận cao đối với định hướng giữ ổn định cơ chế quản lý hiện hành, đặc biệt là vai trò kiểm tra, giám sát của Sở Tư pháp, đồng thời đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo theo hướng bảo đảm tính khả thi, đồng bộ và phù hợp với bản chất đặc thù của nghề luật sư.
