Dự thảo Nghị định gồm phần căn cứ pháp lý, 03 Chương, 11 Điều và 04 Biểu mẫu quy định chi tiết khoản 3 Điều 160 Luật Tư pháp người chưa thành niên về việc sử dụng kinh phí từ Quỹ Bảo trợ trẻ em cho người chưa thành niên là bị hại bị xâm phạm tính mạng, sức khoẻ cần phải cứu chữa kịp thời nhưng người bồi thường chưa thể thực hiện bồi thường ngay, bao gồm nguyên tắc, điều kiện, định mức, hồ sơ, trình tự, thủ tục, thanh toán và hoàn trả kinh phí.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Theo dự thảo Nghị định, việc sử dụng kinh phí từ Quỹ Bảo trợ trẻ em được thực hiện trên nguyên tắc bảo đảm nhanh chóng, dễ tiếp cận, giúp người chưa thành niên là bị hại nhận được hỗ trợ kịp thời. Việc hỗ trợ không phân biệt đối xử vì bất kỳ lý do nào như hoàn cảnh gia đình, giới tính, dân tộc, quốc tịch, tôn giáo hay tín ngưỡng.
Nguồn kinh phí chỉ được sử dụng trong trường hợp người chưa thành niên bị xâm phạm tính mạng, sức khỏe đang trong tình trạng cấp cứu cần cứu chữa, nhưng người bồi thường chưa thể bồi thường ngay. Việc sử dụng quỹ phải bảo đảm công khai, minh bạch và tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Kinh phí hỗ trợ được căn cứ vào chi phí khám, chữa bệnh thực tế cho người chưa thành niên bị hại (không bao gồm chi phí khám chữa bệnh theo yêu cầu, chi phí do bảo hiểm y tế chi trả và chi phí tái khám). Mức hỗ trợ tối đa không vượt quá 100 lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định cho một đối tượng trong một vụ việc.
Điều kiện để được sử dụng kinh phí là người chưa thành niên bị hại đang trong tình trạng cấp cứu cần được cứu chữa tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, nhằm ngăn ngừa hậu quả nghiêm trọng về tính mạng, sức khỏe, và người bồi thường chưa thể chi trả kịp thời.
Dự thảo cũng hướng dẫn cụ thể thủ tục đề nghị tạm ứng, thanh toán. Theo đó, người đại diện hợp pháp của người chưa thành niên lập hồ sơ đề nghị hỗ trợ gồm các mẫu giấy đề nghị theo quy định, gửi trực tiếp, qua bưu chính hoặc trên môi trường mạng đến cơ sở y tế nơi đang điều trị. Cơ sở khám chữa bệnh xác nhận tình trạng cấp cứu và chuyển hồ sơ đến cơ quan điều tra thụ lý vụ việc để xác nhận người chưa thành niên là bị hại.
Trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, Quỹ Bảo trợ trẻ em có trách nhiệm tạm ứng kinh phí cho cơ sở y tế. Trường hợp cần tạm ứng thêm, cơ sở y tế có thể tiếp tục gửi đề nghị, nhưng tổng số tiền tạm ứng không vượt quá mức tối đa quy định.
Nếu Quỹ Bảo trợ trẻ em cấp tỉnh, thành phố không bố trí được nguồn tạm ứng, hồ sơ sẽ được chuyển lên Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam để xem xét, hỗ trợ.
Sau khi người chưa thành niên ra viện, trong vòng 03 ngày làm việc, cơ sở khám chữa bệnh phải gửi bảng kê chi phí điều trị thực tế để thanh toán, đối chiếu với khoản tạm ứng. Nếu chi phí thực tế thấp hơn, cơ sở y tế phải hoàn trả phần chênh lệch cho Quỹ. Nếu cao hơn, Quỹ sẽ thanh toán phần còn lại nhưng không vượt quá mức quy định. Sau khi hoàn tất thanh toán, Quỹ Bảo trợ trẻ em gửi hồ sơ chi trả cho cơ quan điều tra đang thụ lý vụ việc để theo dõi, giám sát.
Theo Tờ trình dự thảo Bộ Y tế cho biết, theo số liệu thống kê của Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, trong giai đoạn 2021-2024, có 11.581 người chưa thành niên bị xâm hại trong các vụ án hình sự (ước tính trung bình mỗi năm khoảng hơn 2.500 người chưa thành niên bị xâm hại trong các vụ án hình sự). Dự báo trong những năm tới, tình hình kinh tế - xã hội của đất nước tiếp tục phát triển, nhưng tác động từ mặt trái của kinh tế thị trường, những thách thức từ việc mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế sẽ kéo theo nhiều vấn đề xã hội có liên quan đến người chưa thành niên như dân số tăng nhanh dẫn tới hạ tầng xã hội phục vụ cho công tác chăm sóc, bảo vệ người chưa thành niên chưa theo kịp; sự phát triển nhanh chóng của mạng internet, mạng xã hội; sự xuống cấp về đạo đức xã hội trong một bộ phận người dân dẫn đến lệch chuẩn về hành vi do tình trạng lạm dụng rượu, bia… đều tiềm ẩn nguy cơ thiếu an toàn cho người chưa thành niên. Bên cạnh đó, người chưa thành niên chưa phát triển đầy đủ về thể chất, tinh thần cần được bảo vệ và chăm sóc đặc biệt về mọi mặt, từ sức khỏe, học tập, vui chơi giải trí đến việc bày tỏ ý kiến và tham gia những hoạt động tập thể.
Để bảo đảm việc thi hành Luật Tư pháp người chưa thành niên và cơ sở để hỗ trợ cho người chưa thành niên là bị hại bị xâm phạm tính mạng, sức khỏe cần cứu chữa kịp thời nhưng người bồi thường chưa thể bồi thường ngay có hiệu quả, Bộ Y tế thấy rằng việc ban hành Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết việc sử dụng kinh phí từ Quỹ Bảo trợ trẻ em cho họ là cần thiết, phù hợp với quy định Luật giao và yêu cầu tổ chức triển khai thực hiện Luật.
