Ngày 29/5, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đã chủ trì cuộc họp với đại diện Chính phủ và các cơ quan liên quan về rà soát tình hình thực hiện Chương trình lập pháp năm 2026.
Toàn cảnh cuộc họp. Nguồn: Quochoi.vn.
Trình bày Báo cáo về tình hình thực hiện Chương trình lập pháp đến hết năm 2026, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, từ tháng 02/2026 đến nay, UBTVQH đã ban hành 5 nghị quyết điều chỉnh Chương trình lập pháp năm 2026 và đang tiếp tục xem xét việc ban hành nghị quyết điều chỉnh lần thứ 6. Việc điều chỉnh được thực hiện trên cơ sở 20 tờ trình của Chính phủ và một số cơ quan khác, qua đó bổ sung 22 dự án vào Chương trình lập pháp năm 2026.
Theo dự kiến tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 43 dự án, gồm 40 luật và 03 nghị quyết. Theo Chương trình công tác, UBTVQH dự kiến cho ý kiến đối với các dự án này tại các phiên họp tháng 7, tháng 8 và tháng 9/2026. Bên cạnh đó, theo Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 về triển khai định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, các cơ quan cần hoàn thành nghiên cứu 12 nhiệm vụ lập pháp, tương ứng với 12 dự án luật, để đề xuất bổ sung vào Chương trình lập pháp năm 2026. Nếu các dự án này được bổ sung, tổng số dự án trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 sẽ là 55 dự án, gồm 52 luật và 03 nghị quyết.
Ngoài ra, theo tài liệu và ý kiến của Bộ Tư pháp, cơ quan có thể tiếp tục kiến nghị bổ sung khoảng 20 dự án luật, nghị quyết vào chương trình Kỳ họp thứ 2. Như vậy, tổng số dự án luật, nghị quyết trình Quốc hội xem xét, thông qua trong thời gian tới có thể lên tới hơn 70 dự án Luật.
Trước khối lượng công việc rất lớn, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu kiến nghị UBTVQH và Chính phủ xem xét khả năng tổ chức thêm một kỳ họp không thường lệ trước Kỳ họp thứ 2 hoặc kéo dài chương trình Kỳ họp thứ 2 để có thêm thời gian thực hiện nhiệm vụ lập pháp.
Theo đó, nếu tổ chức kỳ họp không thường lệ, cần ưu tiên xem xét, thông qua một số dự án luật, nghị quyết đã có chỉ đạo của cấp có thẩm quyền phải trình trong khoảng thời gian tháng 7 - 8/2026; các dự án liên quan đến cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; các dự án phục vụ sắp xếp tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền; các dự án cần xử lý đối với văn bản quy phạm pháp luật hết hiệu lực trước ngày 01/3/2027; cũng như các dự án đã có hồ sơ hoàn chỉnh theo quy định.
Trường hợp không tổ chức kỳ họp không thường lệ, báo cáo đề xuất nghiên cứu phương án kéo dài chương trình Kỳ họp thứ 2, có thể tổ chức sớm từ đầu tháng 10/2026 và tiếp tục duy trì hình thức họp thành 2 đợt để các cơ quan có thời gian tiếp thu, chỉnh lý dự án.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cũng đề nghị Chính phủ và các cơ quan có dự án trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 sớm rà soát, xác định rõ các dự án có thể trình tại kỳ họp không thường lệ; đồng thời chỉ đạo quyết liệt việc chuẩn bị hồ sơ, tài liệu để trình UBTVQH cho ý kiến tại phiên họp tháng 6 và tháng 7/2026.
Về một số nội dung cần quán triệt việc triển khai thực hiện Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị và tổ chức Hội nghị triển khai Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, mục đích, yêu cầu nhằm quán triệt Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị, các nội dung cơ bản của Đề án Định hướng Chương trình lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; thảo luận, thống nhất kế hoạch, giải pháp triển khai và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan.
Theo dự kiến, Hội nghị do UBTVQH chủ trì và tổ chức sau ngày 20/6/2026, tại Nhà Quốc hội. Nội dung tập trung vào kế hoạch và giải pháp triển khai thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị, Đề án và Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 trong từng lĩnh vực, qua đó tạo sự thống nhất, chủ động và phối hợp chặt chẽ trong triển khai định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Qua thảo luận, đại diện một số bộ, ngành cơ bản thống nhất với nhận định về khối lượng công tác lập pháp trong những tháng cuối năm 2026 là rất lớn, đòi hỏi phải có phương án tổ chức thực hiện phù hợp, bảo đảm vừa đáp ứng yêu cầu tiến độ, vừa giữ vững chất lượng các dự án luật, nghị quyết trình Quốc hội xem xét, thông qua.
Các ý kiến cho rằng, việc nghiên cứu tổ chức thêm một kỳ họp không thường lệ trước Kỳ họp thứ 2 là cần thiết, nhất là đối với những dự án đã có chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, các dự án phục vụ yêu cầu tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, cũng như các dự án liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền. Theo đó, việc tổ chức thêm kỳ họp, nếu được xem xét quyết định, sẽ góp phần giảm tải cho Kỳ họp thứ 2, tạo điều kiện để các cơ quan có thêm thời gian tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự án, qua đó nâng cao chất lượng công tác lập pháp.
Các đại biểu cũng tập trung thảo luận về nội dung, yêu cầu và phương thức triển khai các nhiệm vụ được đặt ra tại cuộc họp, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phối hợp chặt chẽ, chủ động, từ sớm, từ xa giữa cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan chủ trì thẩm tra và các cơ quan có liên quan. Nhiều ý kiến đề nghị các Bộ, ngành cần khẩn trương rà soát, xác định rõ danh mục các dự án thật sự cấp thiết, bảo đảm hồ sơ, tài liệu được chuẩn bị kỹ lưỡng, đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; đồng thời làm rõ những vấn đề còn ý kiến khác nhau ngay từ giai đoạn soạn thảo để hạn chế tối đa việc phát sinh vướng mắc khi trình UBTVQH và Quốc hội.
Đồng thời, các ý kiến cũng thống nhất cho rằng, việc chuẩn bị Hội nghị triển khai định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI cần được tiến hành nghiêm túc, thực chất, nhằm tạo sự đồng thuận, thống nhất trong tổ chức thực hiện, bảo đảm Chương trình lập pháp năm 2026 và cả nhiệm kỳ được triển khai đồng bộ, hiệu quả.
Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định hoan nghênh Bộ Tư pháp và Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và các bộ ngành cơ quan liên quan đã phối hợp tương đối tốt để chuẩn bị cuộc họp này và hình thành được bộ tài liệu thể hiện được tổng thể nhiệm vụ công tác xây dựng pháp luật của Quốc hội, UBTVQH từ nay đến cuối năm 2026 và đến trước ngày 01/3/2027 với một khối lượng rất lớn, yêu cầu rất cao, thời gian gấp rút. Điều này đòi hỏi phải sửa đổi rất nhiều luật, nghị quyết để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện tăng trưởng hai con số, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính.
Qua rà soát bước đầu của các cơ quan, có khoảng 85 văn bản phải hoàn thành trong năm 2026. Vì vậy, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, các cơ quan đều thống nhất kiến nghị với UBTVQH, với Chính phủ, báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét để tổ chức một Kỳ họp không thường lệ của Quốc hội (dự kiến vào cuối tháng 7 hoặc đầu tháng 8/2026, dài khoảng 20 - 25 ngày) để Quốc hội xem xét, thông qua một số dự án luật, nghị quyết nhằm giảm tải cho Kỳ họp cuối năm.
Các cơ quan cũng thống nhất kiến nghị với Chính phủ, UBTVQH là trình Quốc hội xem xét thông qua một số vấn đề cấp bách về kinh tế - xã hội không phải pháp luật tại Kỳ họp không thường lệ để kịp thời chỉ đạo, thể chế hóa một số Kết luận, Nghị quyết của Trung ương cũng như tư tưởng đổi mới, thúc đẩy tăng trưởng hai con số của các cơ quan.
Lưu ý với tính chất phức tạp của một số dự án luật, Phó Chủ tịch Quốc hội cho hay, cần phải có thời gian để Quốc hội thảo luận các dự án luật và thông qua theo quy trình hai kỳ họp. Do đó, bố trí thảo luận lần đầu tại Kỳ họp không thường lệ này và thảo luận lần hai, thông qua tại Kỳ họp thường kỳ vào tháng 10/2026.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị Chính phủ, các Bộ, các cơ quan trong phạm vi phụ trách khẩn trương đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị, phối hợp tốt và xác định thứ tự ưu tiên các dự án cần phải trình Quốc hội để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước, tăng trưởng hai con số, đẩy mạnh phân cấp phân quyền, thực hiện chính quyền hai cấp và cải cách thủ tục hành chính, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc…, từ đó đề xuất cụ thể các dự án luật, nghị quyết đưa vào Chương trình Kỳ họp không thường lệ.
Đồng thời, sớm có văn bản gửi UBTVQH, sau đó UBTVQH giao cho Tổng Thư ký Quốc hội, Văn phòng Quốc hội phối hợp với các cơ quan dự kiến Chương trình Kỳ họp không thường lệ và chỉ đạo công tác chuẩn bị. Trên cơ sở các nội dung trình, Văn phòng Quốc hội phối hợp với Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội bố trí lịch họp của UBTVQH cho ý kiến về các Đề án mà Chính phủ và các cơ quan sẽ trình Quốc hội tại Kỳ họp này.
Để đảm bảo chất lượng và tiến độ các dự án trình Quốc hội xem xét thông qua, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị Chính phủ, các Bộ, các cơ quan thực hiện nghiêm túc, triệt để yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật như luật quy định ngắn gọn và thể hiện đúng thẩm quyền của Quốc hội, không luật hóa thông tư, quy định, không rườm rà, phức tạp, không quy định chi tiết về thủ tục hành chính, không quy định các vấn đề thuộc thẩm quyền của Chính phủ với tinh thần là vướng ở đâu thì gỡ ở đó.
Đồng thời, huy động tối đa sự tham gia của đội ngũ các chuyên gia, các nhà khoa học, sự tham gia của đại biểu Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội ngay trong quá trình soạn thảo để thực hiện việc thẩm tra, thẩm định ngay trong quá trình nghiên cứu, trong quá trình xây dựng chính sách đề án để làm rõ những cơ sở khoa học, lý luận, thực tiễn, sau đó có phương án thiết thực để giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra, chuẩn bị kỹ hồ sơ dự án, dự thảo để trình Chính phủ, trình UBTVQH và trình Quốc hội theo đúng quy định của pháp luật.
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội tích cực, chủ động cử chuyên gia, chuyên viên, cán bộ phối hợp chặt chẽ với cơ quan soạn thảo ngay từ đầu và trong suốt quá trình chuẩn bị, nắm bắt tiến độ tham gia ý kiến phản biện ngay trong quá trình nghiên cứu góp ý, ngay trong quá trình soản thảo. Tinh thần là xử lý hết những vấn đề có ý kiến khác nhau trước khi trình Chính phủ, trình UBTVQH và trình Quốc hội, trong đó tập trung báo cáo, làm rõ, xin ý kiến những vấn đề còn ý kiến khác nhau để các cơ quan có thẩm quyền có thời gian tập trung những vấn đề lớn, những vấn đề còn ý kiến khác nhau.
Cùng với đó, đề nghị Bộ Tư pháp với tư cách là cơ quan đầu mối quan trọng của Chính phủ tiếp tục phát huy vai trò là cơ quan trung tâm đầu mối, giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong việc lập, tổ chức, đôn đốc, theo dõi chương trình lập pháp hàng năm.
Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết, sau cuộc họp này, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội phối hợp với Bộ Tư pháp phát hành thông báo Kết luận cuộc họp; báo cáo Chủ tịch Quốc hội và chuẩn bị công văn gửi Chính phủ và các cơ quan liên quan để xin kiến Chính phủ chính thức về các nội dung dự án luật, nghị quyết đưa vào Chương trình Kỳ họp không thường lệ và Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026). Và trước ngày 10/6/2026, Đảng ủy Quốc hội phối hợp với Đảng ủy Chính phủ báo cáo Bộ Chính trị về nội dung này.
Về triển khai Đề án Định hướng xây dựng pháp luật nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI theo Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị và theo Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 của UBTVQH, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan khẩn trương xây dựng Kế hoạch và gửi về Bộ Tư pháp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội để theo dõi, đôn đốc.
Phó Chủ tịch Quốc hội giao Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội là cơ quan đầu mối, giúp UBTVQH hoàn thiện dự thảo Kế hoạch tổ chức Hội nghị triển khai thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị và Kế hoạch của UBTVQH về Chương trình lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI dự kiến tổ chức trong tháng 6/2026.
