Mới đây, Bộ GD&ĐT đã công bố dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026, trong đó có nhiều quy định dự kiến liên quan đến phương thức xét học bạ.
Cụ thể, theo dự thảo Quy chế, đối với phương thức xét tuyển bằng học bạ, các trường phải xét tuyển điểm trung bình chung của 06 học kỳ (lớp 10, lớp 11 và lớp 12), tối thiểu 03 môn học. Trong đó, bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn, với trọng số tính điểm xét không thấp hơn 1/3 tổng điểm theo thang điểm 30.
Đồng thời, thí sinh xét phương thức này phải có tổng điểm 03 môn thi tốt THPT tương ứng với tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi của môn Toán, Ngữ văn và một môn khác) đạt tối thiểu 16/30 điểm. Quy định này không áp dụng đối với thí sinh được đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp THPT.
Như vậy, khác với trước đây khi xét học bạ chủ yếu dựa vào kết quả học tập, nếu quy chế mới được thông qua, từ năm 2026, thí sinh phải đồng thời đáp ứng điều kiện về điểm thi tốt nghiệp. Điều này đồng nghĩa, nếu không đạt mốc 16 điểm, dù học bạ cao, thí sinh vẫn không đủ điều kiện xét tuyển theo phương thức này.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Ngoài ra, dự thảo Quy chế cũng bổ sung điều kiện tổng điểm 03 môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển (hoặc sử dụng điểm thi của môn Toán, Ngữ văn và một môn thi khác) phải đạt từ 20 điểm trở lên đối với thí sinh sử dụng kết quả học tập để xét tuyển vào các ngành do các bộ phối hợp quy định ngưỡng đầu vào.
Lý giải việc bổ sung điều kiện đối với phương thức xét học bạ, trao đổi với báo chí, đại diện Bộ GD&ĐT, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học cho hay, phương thức này đang chiếm tới 40% tổng chỉ tiêu nhưng thời gian qua bộc lộ nhiều bất cập. Nhiều trường chỉ dùng riêng điểm lớp 12.
Do đó, Bộ GD&ĐT yêu cầu xét kết quả cả ba năm THPT nhằm đánh giá toàn diện quá trình học tập. Việc thêm mức sàn điểm thi tốt nghiệp là để thí sinh không lơ là năm lớp 12, bởi đây là giai đoạn cung cấp nền tảng quan trọng kết nối với kiến thức đại học.
Theo vị đại diện, mức 16 điểm là ngưỡng mà hầu hết thí sinh có thái độ học tập trách nhiệm đều có thể đạt được, cũng đảm bảo các trường có nguồn tuyển đủ ngưỡng chất lượng.
Thực tế, các năm trước, điểm sàn xét tuyển vào đại học phổ biến ở mức 13-15 điểm. Nếu áp lên mức 16, điểm trúng tuyển sẽ phải cao hơn, có thể gây khó với nhóm học sinh trung bình muốn vào đại học. Các trường đại học và thí sinh cho rằng đây có thể là rào cản lớn với phương thức xét học bạ.
Dù còn băn khoăn, song dự thảo được nhìn nhận là bước đi quyết liệt nhằm hạn chế tình trạng "học bạ đẹp nhưng điểm thi thấp", đồng thời buộc học sinh không thể lơ là kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Hiện nay, nhiều đại học đã đưa ra phương án tuyển sinh dự kiến năm 2026. Trong đó, nhiều trường thông báo vẫn xét tuyển học bạ độc lập, hoặc xét hợp với các yếu tố khác như chứng chỉ quốc tế, điểm thi tốt nghiệp, đánh giá năng lực... Với xét học bạ độc lập, các trường thường sử dụng điểm trung bình 02-06 học kỳ, từ lớp 10 đến lớp 12; hoặc xét điểm trung bình theo tổ hợp môn.
Bên cạnh những trường xét học bạ, một số trường đã thông báo bỏ hoàn toàn phương thức xét tuyển này, như trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội), Đại học Bách khoa Hà Nội, Học viện Công nghệ Bưu chính viễn thông, Đại học Sư phạm (Đại học Thái Nguyên)...
