Đoàn Luật sư TP. Hà Nội nhiệm kỳ IX: Thực hiện tốt vai trò tập hợp đội ngũ Luật sư Thủ đô

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu tặng hoa Ban Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP. Hà Nội nhiệm kỳ 

Trong nhiệm kỳ IX, nhiệm vụ của Đoàn Luật sư TP. Hà Nội là đạt mục tiêu phát triển được 5.000 Luật sư [1]. Tính đến hết tháng 12/2020, Đoàn đã phát triển được 4.466 Luật sư (đạt gần 90% kế hoạch mục tiêu) với 1.364 tổ chức hành nghề Luật sư. Bình quân trong cả nhiệm kỳ IX, mỗi năm số lượng Luật sư tăng từ 20 - 30%. Ngoài ra, hiện nay có trên 3.000 người tập sự hành nghề Luật sư đang tập sự tại các tổ chức hành nghề Luật sư, đây sẽ là nguồn lực gia nhập Đoàn Luật sư TP. Hà Nội. Sự gia tăng nhanh chóng về số lượng cho thấy nhu cầu sử dụng dịch vụ pháp lý của xã hội ngày một tăng cùng với sự phát triển của xã hội.

Các tổ chức chính trị - xã hội của Đoàn Luật sư TP. Hà Nội được củng cố đồng bộ, bao gồm: Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh, Hội Phụ nữ, Chi hội Luật gia; các câu lạc bộ như CLB Luật sư trẻ, CLB Luật sư Long Biên, CLB Thơ... Từ đó hình thành nên một hệ thống chính trị tương đối hoàn chỉnh trong Đoàn Luật sư TP. Hà Nội để cùng nhau thực hiện các chức năng, nhiệm vụ được Luật Luật sư, Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam quy định và thực hiện tốt các nhiệm vụ đặt ra đối với các đoàn Luật sư trong công tác tự quản. 

Bên cạnh việc phát triển nhanh chóng về số lượng Luật sư, chất lượng Luật sư của Đoàn Luật sư TP. Hà Nội cũng từng bước được cải thiện và nâng cao trong nhiệm kỳ IX vừa qua. Đoàn đã hình thành một đội ngũ Luật sư có bề dày kinh nghiệm, có chuyên môn, nghiệp vụ, bản lĩnh nghề nghiệp vững vàng, được khách hàng và xã hội tin cậy. Bổ sung thêm nhiều Luật sư có học hàm, học vị (04 giáo sư; 15 phó giáo sư, tiến sĩ; 98 tiến sĩ; 544 thạc sĩ). Nhiệm kỳ vừa qua, Đoàn nghiêm túc thực hiện Thông tư 10/2014/TT-BTP ngày 07/4/2014 của Bộ Tư pháp về nghĩa vụ tham gia bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ của Luật sư. Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ Luật sư TP. Hà Nội đã tổ chức nhiều khóa bồi dưỡng kỹ năng hành nghề Luật sư, đạo đức nghề nghiệp, thu hút nhiều Luật sư tham gia: năm 2015 tổ chức 16 lớp với 852/2.694 Luật sư tham gia; năm 2016 tổ chức 09 lớp với 1.130/3.015 Luật sư tham gia; năm 2017 tổ chức 14 lớp với 1264/3298 Luật sư tham gia; năm 2018 tổ chức 22 lớp với 1.491/3.655 Luật sư tham gia; năm 2019 tổ chức 11 lớp với 1.549/3.988 Luật sư tham gia; 9 tháng đầu năm 2020 do tình hình dịch bệnh Covid-19 nên Trung tâm Bồi dưỡng chỉ tổ chức được 04 lớp với 1.620/4.466 Luật sư tham gia.

Đoàn Luật sư TP. Hà Nội cũng khuyến khích các tổ chức hành nghề Luật sư có đủ điều kiện đăng ký tổ chức các khóa bồi dưỡng cho Luật sư. Qua đó đã góp phần giúp các Luật sư cập nhật kiến thức pháp lý, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng hành nghề nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ pháp lý, giữ vững đạo đức nghề nghiệp, xây dựng uy tín với khách hàng khi sử dụng dịch vụ pháp lý, từ đó nâng cao vị thế và hình ảnh của Luật sư Hà Nội và Luật sư Việt Nam trong việc phục vụ cộng đồng xã hội. Hàng năm, Trung tâm Bồi dưỡng Luật sư đều tổ chức bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp, chuyên môn nghiệp vụ cho những người tập sự hành nghề nhằm đáp ứng yêu cầu của các kỳ kiểm tra hết tập sự do Liên đoàn Luật sư Việt Nam tổ chức.

Về hoạt động tham gia tố tụng trong nhiệm kỳ qua, các Luật sư và tổ chức hành nghề Luật sư của Đoàn đã tham gia 15.432 vụ án hình sự (trong đó có 5.137 vụ án theo yêu cầu của các cơ quan tiến hành tố tụng, chiếm tỷ lệ 33,2%); 17.241 vụ án dân sự, kinh doanh thương mại; 1.973 vụ án hành chính; 1.892 vụ án lao động. Tư vấn pháp luật 98.665 vụ, việc (trong đó có 49.324 vụ, việc tư vấn cho đối tượng trợ giúp pháp lý, người nghèo, đối tượng chính sách và trợ giúp pháp lý, chiếm tỷ lệ gần 50%). Đoàn đã cử các Luật sư tham gia đầy đủ, kịp thời 100% vụ án chỉ định theo yêu cầu của các cơ quan tiến hành tố tụng với trách nhiệm cao.

Hoạt động tư vấn pháp luật và dịch vụ pháp lý khác cũng tăng nhanh cả về số lượng (40.364 vụ, việc) và chất lượng dịch vụ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội. Các hoạt động này rất đa dạng về lĩnh vực như: doanh nghiệp, đất đai, kinh doanh bất động sản, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, thuế, sở hữu trí tuệ, xuất nhập khẩu, thương mại quốc tế, hàng hải..., góp phần khẳng định vai trò quan trọng của Luật sư trong thúc đẩy các quan hệ kinh tế - xã hội phát triển và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, số lượng Luật sư Việt Nam được đào tạo chuyên sâu về các chuyên ngành liên quan đến kỹ năng đàm phán, hòa giải, thượng lượng, giải quyết các tranh chấp quốc tế vẫn chưa nhiều. Để khắc phục vấn đề này, Đoàn đã tăng cường các mối quan hệ quốc tế, tổ chức hội thảo quốc tế tại Việt Nam, tạo cơ hội cho Luật sư Việt Nam có điều kiện giao lưu học tập.

Công tác trợ giúp pháp lý được coi là hoạt động thường xuyên của Đoàn Luật sư TP. Hà Nội. Trong nhiệm kỳ, Đoàn đã tổ chức thành công nhiều chuyến công tác trợ giúp pháp lý kết hợp với hỗ trợ vật chất cho đồng bào các dân tộc thiểu số vùng cao, đại bàn khó khăn như xã Tà Long, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị; xã Sà Phìn, huyện Đồng Văn, Hà Giang; xã Vân Hồ, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La; xã Mường Mươn, huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên và xã Y Tý, huyện thiểu số Bát Xát, tỉnh Lào Cai…

Công tác giám sát hoạt động hành nghề Luật sư và bảo vệ quyền hành nghề hợp pháp của Luật sư luôn được Đoàn Luật sư TP. Hà Nội chú trọng. Để thực hiện tốt công tác này, Ban Chủ nhiệm Đoàn đã chủ động phối hợp với Sở Tư pháp Hà Nội trong việc kiểm tra các tổ chức hành nghề Luật sư trên địa bàn, qua đó kịp thời nhắc nhở, uốn nắn những sai sót, đồng thời nắm bắt khó khăn, vướng mắc trong hoạt động hành nghề Luật sư và tâm tư nguyện vọng của Luật sư thành viên, từ đó có biện pháp hỗ trợ cho Luật sư trong quá trình hành nghề. Trong nhiệm kỳ qua, Ban Bảo vệ quyền lợi Luật sư đã tiếp nhận và có văn bản kiến nghị đến các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan có thẩm quyền 87 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền hành nghề của Luật sư. Công tác bảo vệ và hỗ trợ quyền hành nghề hợp pháp của Luật sư đã đạt được những kết quả đáng kể, bước đầu tạo được sự tin tưởng của đội ngũ Luật sư và có mối quan hệ tốt đối với các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc tôn trọng và bảo vệ quyền hành nghề hợp pháp của Luật sư. Những kiến nghị, đề nghị bằng văn bản của Đoàn với các cơ quan tiến hành tố tụng, đặc biệt là cơ quan điều tra đã phát huy tác dụng, góp phần tháo gỡ khó khăn và bảo vệ kịp thời quyền hành nghề hợp pháp của Luật sư. Bên cạnh đó, Ban Bảo vệ quyền lợi Luật sư cũng tổng hợp thông tin, ý kiến từ các Luật sư về những vụ án có dấu hiệu oan sai để Đoàn kiến nghị đến Ủy ban Tư pháp Quốc hội và các cơ quan, người có thẩm quyền xem xét.

Trong công tác khen thưởng kỷ luật (KTKL), Hội đồng KTKL đã luôn bám sát hoạt động thực tế của Đoàn để phát hiện những điển hình tiến tiến, những gương tốt, việc tốt. Qua đó kịp thời đề nghị biểu dương khích lệ và nhân rộng, chủ động bám các quy định về công tác khen thưởng của Thành phố và Trung ương từ đó vận dụng vào hoạt động thực tiễn của Đoàn để đề nghị Liên đoàn Luật sư Việt Nam và các cấp có thẩm quyền khen thưởng. Trong nhiệm kỳ IX, Hội đồng KTKL đã đề nghị tặng Kỷ niệm chương của Liên đoàn Luật sư Việt Nam cho 36 Luật sư và của Đoàn Luật sư TP. Hà Nội cho 167 Luật sư; đề nghị khen thưởng đối với 276 Luật sư, 153 tổ chức hành nghề Luật sư (trong đó 13 trường hợp do Bộ Tư pháp tặng, 40 trường hợp do UBND thành phố Hà Nội tặng, 13 trường hợp do Sở Tư pháp Hà Nội tặng, 103 trường hợp do Liên đoàn Luật sư Việt Nam tặng và 290 trường hợp do Đoàn Luật sư TP. Hà Nội tặng).

Bên cạnh đó, Hội đồng KTKL đã tập trung giải quyết những vụ việc phức tạp có dấu hiệu vi phạm Luật Luật sư, Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp Luật sư Việt Nam,  đề nghị Ban Chủ nhiệm có hình thức xử lý kỷ luật một cách khách quan, toàn diện, chính xác và đúng quy định. Căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm của các Luật sư, Ban Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP. Hà Nội đã quyết định áp dụng hình thức kỷ luật bằng việc xóa tên 11 Luật sư, xóa tên 01 tập sự hành nghề Luật sư, tạm đình chỉ hành nghề 05 Luật sư, cảnh cáo 03 Luật sư, khiển trách 02 Luật sư. Việc xử lý kỷ luật đều được đăng tải công khai trên website của Đoàn Luật sư TP. Hà Nội.    

Trong bối cảnh Việt Nam tham gia hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng nghề nghiệp cho Luật sư nhằm đáp ứng nhu cầu hội nhập quốc tế được Nhà nước đặc biệt quan tâm. Thực hiện Quyết định số 123/QĐ-TTg ngày 18/01/2010 về việc phê duyệt Đề án phát triển Luật sư phục vụ hội nhập quốc tế và Quyết định số 1072/QĐ-TTg ngày 05/7/2011 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển nghề Luật sư đến năm 2020, thông qua Ban Đối ngoại, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội đã tích cực triển khai hoạt động hợp tác quốc tế nhằm giao lưu, học hỏi kinh nghiệm của Luật sư các nước có nền tư pháp phát triển và đưa hoạt động của Luật sư Hà Nội theo hướng chủ động tích cực hội nhập, có khả năng cung cấp dịch vụ pháp lý quốc tế, tiến tới theo kịp và ngang tầm so với Luật sư các nước trong khu vực và thế giới.

Trong nhiệm kỳ IX, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội đã tiếp đón và gặp gỡ, tạo mối quan hệ ngoại giao với các đoàn Luật sư và tổ chức hữu quan nước ngoài nhằm mục đích giao lưu, hội nhập, hợp tác và tìm kiếm nguồn tài trợ cho Đoàn, như: Hiệp hội Luật sư Dai-ichi và Shiuzoka (Nhật Bản), Đoàn Luật sư Paris và Toulouse (CH Pháp), Đoàn Luật sư Frankfurk (CHLB Đức), Đoàn Luật sư Gyeonggi-Do (Hàn Quốc), Trung tâm Hòa giải Úc, Cục phòng chống ma túy và thực thi pháp luật quốc tế (Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ), Đại sứ quán Thụy Sỹ, Đại sứ quán Úc, Đại sứ quán Mỹ, Trường Đại học Quảng Tây (Trung Quốc)…

Đặc biệt từ năm 2015, Đoàn đã làm việc với quỹ OIF và Đại sứ quán Pháp về chương trình tài trợ cho hoạt động hội nhập Luật sư. Được sự hỗ trợ một phần kinh phí và mời chuyên gia của Đại sứ quán Pháp, Đoàn đã phối hợp với Đoàn Luật sư Paris và Đoàn Luật sư Toulouse tổ chức một số đợt bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho Luật sư với sự tham gia của hàng trăm Luật sư thành viên.

Có thể nói, trong nhiệm kỳ vừa qua, cùng với nhiều thuận lợi và thời cơ thì Đoàn Luật sư TP. Hà Nội cũng gặp không ít khó khăn, trở ngại trong tổ chức và hoạt động. Đội ngũ Luật sư phát triển nhanh nhưng chất lượng không đồng đều, nhu cầu sử dụng dịch vụ pháp lý của xã hội ngày một tăng nhanh đòi hỏi công tác tự quản và giám sát hoạt động hành nghề Luật sư cũng phải theo kịp với những yêu cầu phát triển đội ngũ và nghề Luật sư trong khi hầu hết thành viên Ban Chủ nhiệm, Hội đồng Khen thưởng, kỷ luật đều hoạt động kiêm nhiệm. Nhiều nhiệm vụ mới luôn được đặt ra để bảo vệ, hỗ trợ cho hoạt động hành nghề Luật sư, cho việc nâng cao chất lượng đồng đều của đội ngũ Luật sư…

Những khó khăn, thuận lợi luôn đan xen nhau trong quá trình phát triển, đòi hỏi Ban Chủ nhiệm, Hội đồng KTKL và mỗi Luật sư của Đoàn Luật sư TP. Hà Nội cần nhận thức đầy đủ để cùng nhau xây dựng nghề Luật sư nói chung và Đoàn Luật sư TP. Hà Nội nói riêng, thực hiện tốt chức năng của Luật sư là bảo vệ công lý, bảo vệ pháp luật, góp phần thực hiện tốt công cuộc cải cách tư pháp. 

NGỌC ANH