TANDTC đang lấy ý kiến đối với dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Chi phí tố tụng, với nhiều nội dung đáng chú ý nhằm hoàn thiện cơ chế chi trả, tạm ứng và bảo đảm kinh phí cho hoạt động tố tụng. Dự thảo lần đầu tiên bổ sung riêng quy định về chi phí phục hồi, phá sản nhằm đồng bộ với Luật Phục hồi, phá sản.
Theo dự thảo, Điều 1 của Pháp lệnh được sửa đổi theo hướng mở rộng phạm vi điều chỉnh sang các chi phí phát sinh trong quá trình giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản theo quy định của Luật Phục hồi, phá sản và Luật Tổ chức Tòa án nhân dân. Dự thảo cũng bổ sung quy định việc xác định chi phí, trách nhiệm chi trả và kinh phí chi trả trong quá trình Tòa án xem xét áp dụng các biện pháp xử lý hành chính hoặc quyết định đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.
Điều 3 được sửa đổi theo hướng mở rộng khái niệm chi phí tố tụng. Ngoài các khoản chi phí hiện hành như xem xét, thẩm định tại chỗ, giám định, định giá tài sản, chi phí cho luật sư, người phiên dịch hay người làm chứng, dự thảo bổ sung thêm chi phí tham gia phiên tòa, phiên họp giải quyết vụ việc và chi phí phục hồi, phá sản.
Đối với chi phí giám định, dự thảo sửa đổi Điều 42 và Điều 43 theo hướng làm rõ trách nhiệm nộp tạm ứng và thanh toán chi phí. Theo đó, cơ quan tiến hành tố tụng ra quyết định trưng cầu giám định sẽ có trách nhiệm nộp tiền tạm ứng và chi trả chi phí giám định đối với các tổ chức, cá nhân không được ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí hoạt động. Tuy nhiên, trong trường hợp vụ án được khởi tố theo yêu cầu của người bị hại nhưng bị cáo được tuyên không có tội hoặc vụ án bị đình chỉ, người yêu cầu khởi tố sẽ phải hoàn trả khoản chi phí giám định mà cơ quan tiến hành tố tụng đã thanh toán.
Ngoài ra, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án hình sự nếu yêu cầu giám định thì phải tự chịu chi phí giám định.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung quy định riêng về chi phí phục hồi, phá sản. Cụ thể: Chi phí phục hồi, phá sản bao gồm nhiều khoản như chi phí Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý và thanh lý tài sản; chi phí kiểm toán; thi hành quyết định của Tòa án; định giá tài sản; giám định; tổ chức hội nghị chủ nợ; bán tài sản; chi phí cho người làm chứng, phiên dịch; chi phí ủy thác tư pháp ra nước ngoài và các khoản chi phí hỗ trợ vụ việc phục hồi, phá sản của nước ngoài.
Dự thảo cũng quy định cụ thể nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng, nghĩa vụ chịu chi phí cũng như nguyên tắc xử lý tiền tạm ứng chi phí phục hồi, phá sản. Trong trường hợp doanh nghiệp hoặc hợp tác xã bị tuyên bố phá sản, nếu giá trị tài sản đủ thanh toán chi phí phá sản thì khoản tiền tạm ứng sẽ được hoàn trả cho người đã nộp hoặc hoàn trả ngân sách nhà nước nếu ngân sách đã tạm ứng trước đó. Nếu tài sản không đủ thanh toán chi phí phá sản thì người nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản hoặc ngân sách nhà nước sẽ được hoàn trả phần tiền tạm ứng còn lại.
Dự thảo cũng bổ sung quy định về thủ tục nộp tạm ứng chi phí phục hồi, phá sản. Theo đó, Thẩm phán phải xác định mức tạm ứng và thông báo cho người có nghĩa vụ nộp tiền trong thời hạn luật định; người có nghĩa vụ phải hoàn thành việc nộp tạm ứng trong vòng 7 ngày kể từ khi nhận được thông báo của Tòa án.
Ngoài ra, Điều 71 được sửa đổi theo hướng khẳng định kinh phí chi trả các khoản chi phí tố tụng thuộc trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng sẽ được bảo đảm từ ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật về ngân sách. Riêng đối với các trường hợp chi phí phá sản do ngân sách nhà nước bảo đảm, nguồn kinh phí sẽ được bố trí trong dự toán ngân sách hằng năm của Tòa án nhân dân.
